# Welkom!
Welkom in onze open knowledge hub!
## Vrij toegankelijk
Met deze knowledge base willen we graag bijdragen tot succesvol ondernemen in Vlaanderen. De afschaffing van het bedrijfsbeheer geeft ons toch het gevoel dat (startende) ondernemers niet direct van alle aspecten, mogelijkheden en verplichtingen op de hoogte zijn.
## Door accountants, voor ondernemers
Op basis van de kennis en ervaring die wij opdoen als erkende ITAA accountants, willen we graag een aantal fundamentele zaken delen die een meerwaarde kunnen creëren voor elke ondernemer. Zowel voor de startende, groeiende als stoppende bedrijven is er wel nuttige informatie terug te vinden.
## Toekomstige accountants
Deze open knowledge base dient ook als introductie tot de job van een accountant. Jongeren schrikken soms af van het 'stoffig' imago, maar ons beroep heeft zoveel facetten, dat geen enkele dag als accountant 'saai' is, verre van zelfs. Een ambitieuze accountant zal ook elke dag iets nieuws kunnen bijleren.
## Business life cycle
Deze knowledge base is opgebouwd op basis van de levenscyclus van een onderneming. We starten met de oprichting van een bedrijf en eindigen bij de stopzetting ervan.
De knowledge base kan lineair gelezen worden, maar je kan ook gemakkelijk op basis van de hoofd- en subtitels in het menu je weg vinden naar de informatie die je zoekt!
# Starten als ondernemer & voorwaarden
Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om te starten als zelfstandige?
## Basisvoorwaarden
Om een onderneming op te starten of om als bedrijfsleider in een vennootschap van start te gaan, moet je eerst aan een aantal basisvoorwaarden voldoen:
* Meerderjarig zijn (minimum 18 jaar)
* Uw burgerrechten genieten
* Handelingsbekwaam zijn
* Je hebt de nodige vergunningen en/of erkenningen
{% hint style="info" %}
**Centraal register van Bestuursverboden (JustBan)**
Via [Just-On-Web](https://www.justonweb.be/companies) kan je nagaan wie geen onderneming mag opstarten of een bestuursfunctie mag hebben in een vennootschap.
{% endhint %}
## Nationaliteit
Indien je de nationaliteit hebt van één van de onderstaande landen of zones, zijn er geen specifieke voorwaarden van toepassing:
:flag\_eu: Europese Unie (EU) \
:flag\_li: Liechtenstein \
:flag\_no: Noorwegen \
:flag\_is: Ijsland \
:flag\_ch: Zwitserland
Kom je uit een ander land? Dan moet je een verblijfsvergunning en een beroepskaart aanvragen.
## Bedrijfsbeheer & beroepskennis
In Brussel en in Vlaanderen ben je niet verplicht om de kennis van bedrijfsbeheer aan te tonen. Ben je gevestigd in Wallonië, dan moet je wel een attest bedrijfsbeheer hebben, tenzij je al een diploma van hoger onderwijs of universiteit hebt.
{% hint style="info" %}
**Bedrijfskennis in Brussel**
De kennis van bedrijfsbeheer is in Brussel afgeschaft. Voor bepaalde beroepen moet je wel nog de beroepskennis kunnen aantonen!
{% endhint %}
## Vergunningen & bijdragen
### Sectorspecifieke vergunningen
Er zijn heel wat activiteiten waar het vereist is om specifieke diploma's of bepaalde toelatingen te kunnen voorleggen. Op onderstaande pagina van [VLAIO](https://www.vlaio.be/) kan je een alfabetische lijst raadplegen van alle activiteiten met de bijhorende vergunningen.
{% embed url="" %}
VLAIO - Een ovezicht van alle sectorspecifieke vergunningen
{% endembed %}
### Sectoroverschrijdende vergunningen
Hiernaast bestaan er ook vergunningen die niet direct aan één specifieke activiteit of sector gelinkt zijn. [Een overzicht van de sectoroverschrijdende vergunningen](https://www.vlaio.be/nl/begeleiding-advies/vergunningen-getuigschriften/sector-overschrijdende-vergunningen-1) kan je eveneens terugvinden op de website van VLAIO.
Een aantal vaak voorkomende vergunningen zijn:
* Voedselveiligheid ([FAVV](https://favv-afsca.be/nl))
* Gebruik van muziek & beeldmateriaal ([SABAM](https://www.sabam.be/nl) / [UNISONO](https://www.unisono.be/nl))
* Gebruik van geschreven & auteursrechtelijk beschermd materiaal ([REPROBEL](https://www.reprobel.be/nl/)/[Bizili](https://bizili.be/))
* enz.
### Sector- en beroepsgebonden bijdragen
In bepaalde sectoren zal je ook een (jaarlijkse) bijdragen betalen aan bepaalde instanties en verenigingen, een aantal voorbeelden zijn:
* [VLAM](https://www.vlaanderen.be/vlam/)
* [Buildwise](https://www.buildwise.be/nl/)
* Orde of instituut voor vrije beroepen zoals accountants, architecten, artsen, advocaten, enz.
* enz.
Schijnzelfstandigheid
## Tips
Een aantal tips die we al kunnen meegeven wanneer je overweegt om een onderneming op te starten:
1. Stel een gedetailleerd [ondernemingsplan](/onderneming-starten/businessplan) op. Denk goed na over je activiteiten, producten en diensten en werk je strategie grondig uit.
2. Ga je volledig vanaf nul starten als zelfstandige zonder zekere inkomsten en beperkte [financieringsbronnen](/onderneming-starten/financiering-en-steun)? Voorzie dan minstens een spaarpot van 1-2 jaar om je privé- en familiale uitgaven te kunnen dekken.
3. Bedrijfskennis en financiële geletterdheid zijn superbelangrijk en worden vaak als bijzaak of 'last' beschouwd. Werk nauw samen met je accountant, zeker in de startfase.
4. Verdiep je in het ondernemerschap. Leer hoe een onderneming precies werkt en wat er allemaal bij komt te kijken. Deze knowledge base kan je hier alvast bij helpen.
# Intellectuele eigendom
Van ondernemingsidee tot het beschermen van je know-how en intellectuele eigendom
## Ondernemingsideeën & intellectuele eigendom
Je hebt een concept of een idee dat je wil uitwerken en tot leven laten komen. Het belangrijkste is om vast te houden aan jouw visie en passie. Met doorzettingsvermogen, creativiteit en hard werken, kun je jouw ondernemingsidee omzetten in een succesvolle onderneming die niet alleen winstgevend is, maar misschien ook een positieve impact heeft op de wereld.
{% hint style="info" %}
**Uniek of origineel idee een must?**
Een uniek of origineel idee is niet altijd noodzakelijk. Start je een onderneming in een bestaande branche? Zorg er dan voor dat je je onderscheidt van de concurrentie met je eigen aanpak en oplossingen.
{% endhint %}
## Documenteer alles
Het uitwerken van een concept gebeurt niet van vandaag op morgen. Schrijf je ideeën neer en werk deze verder in detail uit. Meestal kom je tot de gekste ideeën op de meest onverwachte momenten. Maak gebruik van notitie-apps zodat je je gedachten vasthoudt en geen belangrijke zaken vergeet.
Hou een digitaal ideeëndagboek bij, probeer je ideeën vervolgens verder uit te werken en te visualiseren indien nodig.
Gebruik digitale tools om alles continu te documenteren en up-to-date te houden met versiebeheer.
{% hint style="info" %}
**Dateer & onderteken**
Door je documenten te dateren en te ondertekenen (eventueel via [QES](/onderneming-runnen/juridische-aspecten)), creëer je een traceerbare geschiedenis van je ideeën. Dit kan van pas komen als er ooit een geschil ontstaat over intellectueel eigendom. Het [i-DEPOT](#i-depot-voor-ideeen) kan ook nuttig zijn.
{% endhint %}
## Intellectueel eigendom & bescherming
Het zal misschien niet het eerste zijn wat in je gedachten komt, maar je kan voor je uitgewerkt idee of creatie je intellectuele eigendom in kaart brengen. Dit kan je beschermen t.o.v. concurrentie, maar kan ook een meerwaarde creëren bij latere zakelijke deals.
### Registratie eigendomsrechten
Wil je een uitgewerkt idee, concept, product of dienst op de markt brengen? Dan kan je je creaties beschermen door je intellectuele eigendomsrechten aan te vragen.
De registratie kan op verschillende territoriale niveau's:
* Benelux :flag\_be::flag\_nl::flag\_lu:: [Benelux bureau voor intellectuele eigendom (BOIP)](https://www.boip.int/)
* EU :flag\_eu:: [Bureau voor intellectuele eigendom van de EU (EUIP)](https://www.euipo.europa.eu/nl)
* Verenigde Staten :flag\_us:: [United States Patent and Trademark Office (USPTO)](https://www.uspto.gov/)
Voor verder advies en de nodige begeleiding raden we aan om een merkenspecialist aan te spreken.
{% hint style="danger" %}
**Let op voor phishing & scams!**
Het komt vaak voor dat malafide partijen zich voordoen als officiële registratiebureau's. De officiële instanties zullen je nooit uit eigen initiatief contacteren. Probeer steeds op de hoede te zijn voor scammers en phishers.
{% endhint %}
### Ideescan
Probeer ook de [ideeSCAN](https://www.ideescan.be/) om na te gaan welke stappen je precies moet ondernemen om je uitgewerkt idee of concept te beschermen.
{% embed url="" %}
ideeSCAN
{% endembed %}
### Intellectual Property Helpdesk
De Europese Commissie voorziet een helpdesk voor intellectuele eigendommen.
{% embed url="" %}
### I-DEPOT voor ideeën
Een idee kan pas beschermd worden wanneer het vorm begint te krijgen of uitgewerkt wordt tot bijvoorbeeld een product, dienst, enz.
Om echter aan te kunnen tonen dat een idee al op een bepaald moment bestond, kan je ook een idee via het [I-DEPOT vastleggen](https://www.boip.int/nl/ondernemers/ideeen/i-depot-vastleggen).
{% embed url="" %}
BOIP - I-DEPOT vastleggen
{% endembed %}
### Domeinnaam registreren
De eerste persoon die een bepaald domeinnaam registreert, is in principe ook eigenaar.
> First come, first served!
Kies een domeinnaam en extensie die je wil gebruiken en check of deze nog beschikbaar is:
{% embed url="" %}
DNS Belgium
{% endembed %}
Is je domeinnaam niet meer beschikbaar? Dan kan je eventueel de eigenaar contacteren om te checken of de domeinnaam kan overgenomen worden.
Via een registrar (One, Combell, Easyhost, Godaddy, Namecheap, enz.) kan je vervolgens je domeinnaam aankopen en registreren.
{% hint style="warning" %}
**Registreer je domeinnaam niet rechtstreeks bij een websitebuilder!**
Ben je van plan om je website of webshop zelf te bouwen via websitebuilders zoals: Wix, Squarespace, Webflow, enz.? Probeer dan je domeinnaam niet rechtstreeks bij de websitebuilder te registreren, maar via een externe registrar. Zo heb je meer controle en flexibiliteit over je domeinnaam.
{% endhint %}
## Auteursrechten
Als je activiteiten geheel of gedeeltelijk bestaan uit het creëren van concreet en origineel werk, dan kan je ook best nadenken over hoe je de auteursrechten wil overdragen en hoe je de vergoeding hiervoor wil regelen. Een goede juridische en contractuele onderbouwing is in dit geval sterk aangeraden.
## Innovatieaftrek
Inkomsten uit bepaalde intellectuele eigendomsrechten kunnen voor 85% vrijgesteld worden van de [Vennootschapsbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/vennootschapsbelasting). Voor meer informatie over de innovatieaftrek, kan je best contact opnemen met een accountant of expert in dit vakgebied.
{% embed url="" %}
VLAIO - Innovatieaftrek
{% endembed %}
## Geheimhoudingsovereenkomsten (NDA)
Als je in een latere fase vertrouwelijke informatie moet delen met potentiële partners, medewerkers of investeerders, overweeg dan om een geheimhoudingsovereenkomst op te stellen. Zo vermijd je dat de ontvangende partij de vertrouwelijke informatie zonder toestemming bekendmaakt.
{% hint style="info" %}
**Vermijd 'oversharing' in je beginfase!**
Het is begrijpelijk dat je trots bent op je ideeën en dit graag wil delen. Let echter op met het te veel delen van informatie, zeker over sociale media.
{% endhint %}
Op de website van de FOD Economie kan je een praktische gids terugvinden over clausules in verband met intellectuele eigendomsrechten en geheimhouding.
{% embed url="" %}
## FOD Economie & VLAIO
Op de pagina van de Vlaamse Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO) kan je ook heel wat nuttige informatie terugvinden.
{% embed url="" %}
FOD Economie - Intellectuele eigendom
{% endembed %}
{% embed url="" %}
VLAIO - Vlaamse Agentschap Innoveren & Ondernemen
{% endembed %}
# Businessplan
# Businessplan introductie
Wat is een businessplan?
## Is een businessplan nuttig?
Het opstellen van een ondernemingsplan heeft een aantal voordelen. Je gaat in eerste instantie voor jezelf uitzoeken wat je moet doen en wat je precies nodig hebt om je onderneming op te starten. Hiernaast toets je de haalbaarheid van je bedrijfsidee af.
Uiteindelijk zal het ondernemingsplan ook dienen als een rapport voor externe partijen zoals leveranciers, banken, overheidsinstanties of potentiële investeerders.
Een goed onderbouwd ondernemingsplan zal de slaagkansen van je onderneming vergroten, een goede voorbereiding is dus essentieel.
## Mindmap of canvas
Vooraleer je begint met het gedetailleerd uitschrijven van je ondernemingsplan, kan je best even op een visuele manier alle belangrijke punten schematisch weergeven en eventueel met elkaar linken. Door het 'grote plaatje' te zien, kom je misschien nog op nieuwe ideeën of belangrijke aandachtspunten waar je nog aan moet werken.
Ondernemingsplan - Mind map
{% embed url="" %}
## Hoe stel ik zo'n businessplan op?
In principe ga je alles wat je in de mindmap of je canvas genoteerd hebt uitschrijven op een gestructureerde wijze.
* [x] Basisgegevens van je onderneming
* [x] Missie, visie & strategie
* [x] Juridische & fiscale aspecten, ondernemingsvorm
* [x] Omschrijving van je product of dienst
* [x] Organisatie & structuur
* [x] Marktanalyse
* [x] Marketing
* [x] Financieel plan
## Lay-out
Zorg voor een propere lay-out en voorzie elementen zoals:
* [x] Voorpagina met logo of andere bedrijfsafbeeldingen
* [x] Inhoudstabel
* [x] Goede titel- en tekststructuur *(H1, H2, H3, paragrafen, enz.)*
* [x] Consistente lay-out (Kies een goed leesbaar lettertype, kleurenstructuur, enz.)
* [x] Paginanummering
{% hint style="info" %}
**Leesbaarheid**
Check je inhoud op typo's en grammaticale fouten.
{% endhint %}
# Ondernemingsgegevens
Start je financieel plan met een kort overzicht van je ondernemingsgegevens.
## Contactgegevens
Vermeld de nodige (contact)gegevens:
* Naam onderneming
* Ondernemingsvorm
* Website
* E-mail
* Tel / Gsm
* Oprichtingsdatum (indien al opgericht)
* Ondernemingsnummer (indien al opgericht)
## Visuele gegevens
Indien je al aan je branding hebt gewerkt, kan je op deze pagina ook je logo opnemen.
# Visie, missie & waarden
## Visie
De visie is het langetermijnbeeld van waar je organisatie naartoe wil. Het is een inspirerend en ambitieus statement dat de toekomstige positie van het bedrijf schetst.
Een heldere visie motiveert medewerkers en trekt klanten en partners aan die dezelfde ambitie delen.
## Missie
Waar de visie de toekomstige staat van het bedrijf schetst, beschrijft de missie de kern van het bestaan van je organisatie. De missie biedt een antwoord op vragen zoals: “Waarom bestaan we?” of “Wat is onze bijdrage aan de samenleving?”
Maak de missie concreet en actiegericht. Zorg dat het niet alleen inspirerend is, maar ook praktisch toepasbaar in de dagelijkse bedrijfsvoering.
## Waarden
De waarden van een onderneming geven aan welke gedragingen, overtuigingen en normen belangrijk zijn binnen de organisatie. Waarden als integriteit, innovatie, klantgerichtheid en duurzaamheid kunnen helpen bij het opbouwen van vertrouwen, zowel intern als extern.
# Doel & product of dienst
Value proposition
## Hoofddoel & aanbod (value proposition)
Het is belangrijk om eerst aan te kaarten wat je hoofddoelstelling is met je activiteit. Meer bepaald welke meerwaarde je in een bepaalde markt wil creëren of welk probleem je met je dienst of product wil oplossen.
### Probleem definiëren
Probeer dus het probleem of de wensen en noden zo goed mogelijk te definiëren. Dit maakt het later ook gemakkelijker voor je team om zich te focussen op de belangrijke zaken wanneer je je product of dienst gaat ontwikkelen en uitbouwen.
> *"A problem well-stated is a problem half-solved" - Charles Kettering*
### Doelen & aanbod definiëren
Denk aan cijfergebaseerde doelen (zoals geplande omzet en winsten, aantal werknemers, enz.). Hiernaast bestaan er ook andere doelen zoals het bereiken van een bepaalde groep mensen, aantal followers op social media, advertentiebereik, enz.
Als je externe investeerders en financieringen wil vastkrijgen, kan je hier ook aangeven hoe deze middelen je zullen verder helpen om je doelen te bereiken.
Schrijf dus uit waar je je onderneming op korte termijn (1j) en op lange termijn (5j) ziet en hoe je deze mijlpalen wil bereiken.
## Omschrijving product of dienst
Hierna kan je dieper ingaan op het product of de dienst die je wil verkopen. Omschrijf in detail om wat het precies zal gaan en waarom je product of dienst zich onderscheidt ten opzichte van de concurrentie. Indien je een fysiek product verkoopt, kan je ook het productieproces omschrijven.
Gebruik ook visueel materiaal om je product of dienst te presenteren. Een businessplan dat enkel uit tekst bestaat is ook minder aantrekkelijk voor externe lezers. Je ondernemingsplan is eigenlijk je pitch naar de buitenwereld.
## Intellectuele eigendomsrechten
Indien je al bepaalde intellectuele eigendomsrechten hebt, dan kan je deze ook opnemen.
# Management & organisatie
Hoe ga ik mijn onderneming organiseren?
Het gedeelte van het management en de organisatie moet de lezer vertellen wie de onderneming zal runnen en hoe je op zoek gaat naar de gepaste teamleden.
## Juridisch
Omschrijf eerst welke [Ondernemingsvorm](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm) je wil aannemen. Afhankelijk van de ondernemingsvorm die je kiest, zal je dit verder moeten uitwerken op vlak van (mede-)oprichters, bestuurders en andere personen die betrokken zullen zijn.
## Heb ik een co-founder nodig?
Dit zal afhangen van je project. Toets voor jezelf eerst af wat je precies nodig hebt. Heb je extra geld of kapitaal nodig om het project in gang te zetten? Of ben je eerder naar iemand op zoek die specifieke kennis binnenbrengt die nodig is voor het succes van je onderneming? Eventueel een combinatie van beide? Uiteindelijk zal het team van oprichters het hart en ziel van je onderneming worden.
Een onderneming opstarten brengt veel stress met zich mee. Hiernaast weet je als enige persoon niet alles en kan je op vraagstukken botsen die je misschien zelf niet zomaar kan oplossen. Tijd is ook een cruciale factor, naast hetgeen je graag doet, zal je je ook bezighouden met meetings, discussies, strategische planning, enz. Met meerdere personen krijg je het werk sneller gedaan en kan je meer doen.
### **Voordelen van co-founders**
* Je kan het werk delen, er kan dus sneller gewerkt worden & je krijgt meer gedaan
* Zorgen voor aanvullende of specifieke expertise, kennis & skills
* Een groep personen is creatiever & ken betere oplossingen vinden
* Meerdere personen doen een inbreng, er is meer geld ter beschikking
* Creëert een positiever beeld tegenover potentiële investeerders
* Risico's kunnen gespreid worden, de lasten rusten niet op één paar schouders
### **Nadelen van co-founders**
* Eigendom moet gesplitst worden
* Er moet nagedacht worden over de aandelenverdeling & vergoedingen
* Een slechte samenwerking kan zorgen voor demotivering & het falen van het project
### Hoe vind ik een geschikte co-founder?
Je gaat moeten netwerken. Laat je vriendenkring en kennissen weten dat je op zoek bent naar een co-founder en waar je precies naar zoekt. Neem deel aan professionele netwerkevents en leer nieuwe mensen kennen. Hiernaast zijn er ook matching platforms en groepen op sociale media die specifiek hiervoor dienen. Plaats ook een vacature met een duidelijke taakomschrijving en verwachtingen.
Heb je een aantal potentiële co-founders kunnen vinden? Probeer ze dan zoveel mogelijk te screenen. Stel de juiste vragen en stem af of jullie dezelfde visie hebben en wat deze persoon precies motiveert om mee te doen.
Bespreek ook zaken zoals het aantal uren ze zullen of kunnen investeren in de onderneming, de aandelenverdeling, de eventuele inbreng in geld, de vergoedingen, enz.
## Heb ik een team/personeel nodig?
Als je op termijn wil schalen en groeien, dan waarschijnlijk wel. Dit zal weer afhangen van je project en wat je precies nodig hebt. Je kan eventueel alleen of met je medeoprichters voort tot je het niet meer haalbaar is om alles zelf nog te beheren. Zit je in een financieel stabiele situatie, dan kan het misschien interessant zijn om op zoek te gaan naar bijkomende teamleden.
{% hint style="info" %}
**Verschillende samenwerkingsvormen**
Je team hoeft niet enkel uit werknemers te bestaan, er bestaan namelijk verschillende vormen van werkkrachten of opdrachtnemers (zie [Personeel & werkkrachten](/onderneming-runnen/personeel-en-werkkrachten))
{% endhint %}
We raden sterk aan om dit ook met je accountant en een sociaal bureau te bekijken!
### Een medewerker is geen co-founder
Als startup verwacht je dat je team en medewerkers hard mee zullen pushen. De beginfase van een startup is namelijk een moeilijke en stressvolle periode. Hou er echter rekening mee dat een medewerker vaak minder gehecht is aan je onderneming. Verwacht niet dat een medewerker direct die 'extra mile' doet om je onderneming naar een nieuw level te brengen.
### Automatisering & AI
In de tussentijd kan je nagaan of bepaalde (repetitieve) taken niet kunnen geautomatiseerd worden. Technologieën zoals AI kunnen je verder ondersteunen en een meerwaarde creëren aan een vaak lagere kostprijs.
## Organogram
Het is belangrijk om alles op een visuele manier weer te geven. Stel daarom een organogram op zodat je een beter zicht kan geven over de structuur en het team binnen je onderneming.
Organogram
**Voorzie de nodige titels & functies**
Plaats niet gewoon de namen in een bepaalde hiërarchie. Zet onder de naam ook de functie van de persoon, desnoods kan je ook een zeer korte omschrijving van de functie voorzien.
## Presenteer elk teamlid
Externe partijen en potentiële investeerders willen graag weten wie de teamleden zijn en wat ze precies te bieden hebben.
Omschrijf de opleidingsachtergronden, de skills, kennis, kwalificaties en ervaring van elk teamlid en hoe zij ervoor zullen zorgen dat de doelstellingen van de onderneming zullen bereikt worden.
# Marktanalyse
Wat zal mijn marktpositie zijn?
## Marktoverzicht
Onderzoek de markt waarin je je product of dienst wil lanceren. Zit je in een groeiende of dalende markt? Omschrijf hoe de markt er actueel uitziet en welke impact je product of dienst kan hebben. Analyseer ook hoe de markt zich op korte en lange termijn zou kunnen evolueren.
## Doelgroep & potentiële klanten
Analyseer ook of er voldoende kopers of cliënten zijn in deze markt om je doelen te verwezenlijken. Een beperkte lokale markt kan je misschien ook doen denken aan internationale oplossingen en uitbreidingen. Maak gebruik van realistische parameters en data om dit gedeelte uit te werken.
* Wat zijn de demografische gegevens van je ideale klant?
* Verzamel data door enquêtes en interviews uit te voeren (stel zoveel mogelijk nuttige vragen).
* Laat je (demo)product of dienst uittesten en vraag om feedback.
Het is belangrijk dat je je ideale klant kan specifiëren. Gewoonweg zeggen dat elke persoon op de wereld een klant kan zijn, zal eerder aantonen dat je product of dienst weinig succes zal hebben.
## Levenscyclus van je product of dienst
Omschrijf hoe de levenscyclus van je product of dienst er zal uitzien in deze markt. Denk hierbij aan:
* De lancering van je product of dienst
* De groei
* De daling en eventuele uitdoving
## SWOT-analyse
SWOT staat voor:
* Sterkten (strengths)
* Zwakten (weaknesses)
* Mogelijkheden (opportunities)
* Gevaren (threats)
Probeer al deze punten via een SWOT-analyse in kaart te brengen.
| **Strengths** :muscle: | **Weaknesses** :x: |
| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|
Wat kan je onderneming goed?
Hoe onderscheid je onderneming zich t.o.v. de concurrentie?
Welke potentiële mogelijkheden zie je in je markt?
Hoe kan je het beste uit je sterktes halen?
|
Kan de concurrentie je buiten spel zetten?
Welke zaken kunnen voor problemen zorgen in je onderneming?
|
## Concurrentieanalyse
Wie zijn de relevante concurrenten? Wat is hun marktaandeel? Zijn er topspelers die een groot marktaandeel hebben? Wat zijn hun sterke en zwakke punten? Omschrijf hoe jij de zwaktepunten kunt invullen om sterk te staan ten opzichte van je concurrentie. Toon aan hoe jij je zal onderscheiden van de concurrenten en hoe je je eigen marktaandeel kunt vergroten.
## Tips bij het uitschrijven van je marktanalyse
Gebruik visueel materiaal, niemand heeft echt zin om blokken tekst door te lezen. Probeer bepaalde zaken te visualiseren op basis van grafieken en schema's. Probeer je ondernemingsplan zo aantrekklijk mogelijk te maken.
Een gedetailleerde marktanalyse kan uit meerder pagina's bestaan, probeer echter 'to the point' te werken. Probeer jezelf niet te herhalen en laat overbodige informatie vallen.
Voorzie eventueel een samenvatting voor de lezers die enkel geïnteresseerd zijn in die kernpunten.
# Marketing
# Prijs
Hoe pak ik mijn prijszetting aan?
## Hoe bepaal ik mijn prijs?
Het bepalen van de juiste prijs kan complex zijn aangezien je met meerdere factoren moet rekening houden. Mogelijks zal je in de toekomst je prijzen ook moeten wijzigen op basis van vaste gegevens en trends die je zullen helpen bij het bepalen van een correcte prijs.
### Kostenanalyse
Maak een gedetailleerd overzicht van alle kosten die komen kijken bij de ontwikkeling, productie en levering van je goed of dienst. Denk aan alle directe kosten en indirecte kosten. De beste manier om een idee te krijgen van je kosten is het opmaken van een [financieel plan](/onderneming-starten/businessplan/financieel-plan).
Je kan eerst zelf een draftversie opmaken ter voorbereiding, dit kan je dan verder bespreken met een accountant. Een accountant zal je onder andere kunnen helpen bij het opnemen van bepaalde kosten waarmee je niet direct rekening hebt gehouden en of het plan al dan niet haalbaar is.
Check ook hoeveel eenheden je minstens moet verkopen om break-even te draaien.
### Marktonderzoek & concurrentie
Zoals eerder aangehaald, is het belangrijk dat je je markt kent. Check de prijs van vergelijkbare producten of diensten. Dit zal je ook helpen bij je positie ten opzichte van concurrenten.
### Waardecreatie & gegevensverzameling
Probeer de waarde van je product of dienst te identificeren. Simpele vragen zoals 'Hoeveel denk je dat dit product of deze dienst kost?' kunnen je al een indicatie geven in welke richting je moet gaan met je prijs. Maak dus gebruik van enquêtes, interviews, forums enz. om van (potentiële) klanten en gebruikers te horen hoeveel ze bereid zouden zijn om te betalen voor je product of dienst.
## Welke prijstechnieken kan ik gebruiken?
### Cost-based pricing
Je kan je verkoopprijs bepalen door een vaste winstmarge of percentage toe te voegen aan de totale kostprijs van je product. Een correcte analyse van alle mogelijke kosten is in dit geval cruciaal.
### Value-based pricing
Je bepaalt de prijs op basis van de waarde die de klanten waarnemen. Deze methode kan handig zijn bij producten of diensten die uniek zijn of een zeer hoge toegevoegde waarde creëren.
### Market-based pricing
Bij market based pricing of competitive pricing wordt de prijs bepaald door zich te baseren op de prijzen van de concurrentie. Zo kan je zien of je een gelijke prijs of een lagere/hogere prijs wil hanteren. Dit hangt allemaal ook af van je positie in de markt.
### Penetration pricing
Je hanteert eerst een lage prijs om sneller een hoger marktaandeel te verkrijgen. De prijs kan in een latere fase verhoogd worden wanneer je een sterkere positie hebt in de markt.
### Freemium pricing
Een techniek die vaak in de tech- en SaaS-industrie gebruikt wordt is het aanbieden van gratis basisdiensten. Uitgebreide functies of premiumdiensten zijn dan tegen betaling beschikbaar.
## Hoe weet ik of ik de juiste prijs hanteer?
### Winstgevendheid & kosten monitoren
Probeer je kosten regelmatig op te volgen en te herbekijken, dit is cruciaal bij startups. Check ook of je voldoende verkoopt en je winstmarge voldoende is om de gewenste resultaten en targets te behalen. Weinig verkopen kunnen een gevolg zijn van een te hoge prijs. Lage winstmarges bij goede verkoopvolumes kunnen aangeven dat je een te lage prijs hanteert.
### Klantenfeedback
Verzamel zoveel mogelijk feedback van je klanten om na te gaan waar er nog mogelijkheden zijn tot optimalisaties en verbeteringen.
### Groei & verdere analyses
Analyseer je positie en marktaandeel ten opzichte van je concurrenten. Zie je een groeiende evolutie? Dan kan het zijn dat je goed zit met je prijzen. Probeer eventueel te experimenteren met verschillende prijzen of pakketten om na te gaan welke prijs de beste resultaten oplevert.
# Plaats
Hoe kies ik een geschikte locatie voor mijn bedrijf?
## Maatschappelijke zetel & vestigingseenheid
Bij het inschrijven van je onderneming moet je een maatschappelijke zetel en één of meerdere vestigingsadressen doorgeven. Maar wat is nu het verschil tussen een maatschappelijke zetel en een vestigingsadres?
### Maatschappelijke zetel
De maatschappelijke zetel is het officiële juridische adres van je onderneming, hier zal je ook alle briefwisseling ontvangen.
Om een adres als maatschappelijke zetel aan te duiden, moet deze aan een aantal voorwaarden voldoen:
* De onderneming moet permanente toegang hebben tot het adres.
* De onderneming moet exclusieve toegang hebben tot het kantoorruimte.
* Het adres is het administratief centrum van de onderneming waar ook belangrijke beslissingen genomen worden.
{% hint style="info" %}
**Eemnanszaken & domicilieadres**
Bij een eenmanszaak is je domicilieadres automatisch de maatschappelijke zetel. Bij een verhuis wordt de zetel ook automatisch aangepast in de KBO.
{% endhint %}
{% hint style="danger" %}
**Postbusbedrijf of virtueel kantoor**
Zorg ervoor dat je maatschappelijke zetel aan bovenstaande voorwaarden voldoet. Een postbus of een virtueel kantoor voldoet hier niet aan en kan voor problemen zorgen. Een wijkagent onderzoekt typische postbusadressen om de ondernemingen te identificeren en om fraude te bestrijden. Overheidsinstanties zoals de btw-administratie kunnen ook bijkomende vragen stellen bij de activatie van het btw-nummer.
{% endhint %}
### Vestigingseenheid
De vestigingseenheid is het adres waar je een activiteit uitvoert. Je moet in de KBO minstens één vestigingsadres doorgeven, dit kan dezelfde zijn als de maatschappelijke zetel. Heb je een onderneming met meerdere vestigingen waar een activiteit uitgevoerd wordt? Dan moeten deze ingeschreven worden in de KBO.
{% hint style="warning" %}
**Let op bij zetelverplaatsingen**
Is je maatschappelijke zetel ook je vestiging? Dan wordt bij de verplaatsing van de zetel het vestigingsadres niet automatisch aangepast in de KBO. Dit is dus iets wat je nog in orde moet brengen.
{% endhint %}
## Hoe kies ik een geschikte locatie?
Een aantal belangrijke elementen bij het uitkiezen van de geschikte locatie zijn:
* Bereikbaarheid
* Budget
* Stijl & publieke uitstraling
* Structuur & inrichting
## Bereikbaarheid
Maak een grondige marktanalyse en werk je ondernemingsplan uit om uit te pluizen waar je je onderneming het best kan vestigen. Een aantal belangrijke punten waarmee je moet rekening houden zijn:
* Goed bereikbaar zijn voor klanten, leveranciers en andere zakelijke relaties
* Voldoende parkeergelegenheid
* Nabijheid openbaar vervoer en/of snelwegen
## Vergunningen
In bepaalde gevallen moet je een omgevings- of stedenbouwkundige vergunning aanvragen.
Controleer of het pand een handelsfunctie heeft volgens het omgevingsplan of Gewestelijk Bestemmingsplan. Indien het pand een functie heeft die niet overeenstemt met uw geplande (handels)activiteiten, moet je mogelijks een wijziging aanvragen.
Denk ook aan andere vergunningen en normen zoals:
* (Brand)veiligheid
* Milieu- & geluidsnormen
* Reclame & uithangborden
## Handelspand / Bedrijfsgebouw
Ben je van plan om een handelspand of bedrijfsgebouw te gebruiken? Dan zijn er verschillende opties:
* Kopen
* Huren
* Leasen
* Andere zakelijke rechten (erfpacht, recht van opstal, vruchtgebruik, enz.)
{% hint style="info" %}
**Bespreek de financieringsmogelijkheden met je accountant**
Check met je accountant welke mogelijkheden je hebt. Een sterk financieel plan zal hierbij ook een belangrijke rol spelen!
{% endhint %}
{% hint style="warning" %}
**Rapporteringsverplichting bij huur**
In de aangiften van de inkomstenbelastingen moet de huurder of houder van een zakelijk recht bijkomende gegevens rapporteren (270 MLH) indien men voor de huurvergoedingen of vergoedingen voor een zakelijk recht geen factuur ontvangt.
{% endhint %}
## Bedrijvencentra & coworking spaces
Voor startende ondernemingen met een beperkt budget die toch klanten moeten ontvangen, is een coworking space of bedrijvencentrum een goedkopere en interessante optie. In deze formule zijn meestal ook andere onkosten zoals internet, telefonie, nutsvoorzieningen inbegrepen. Een coworking omgeving heeft ook het voordeel dat je met andere zelfstandigen kan netwerken en je zakenrelaties gemakkelijk kan uitbreiden.
## Remote of vanuit thuis
Kan je business volledig digitaal werken? Dan kan je uiteindelijk voor de goedkoopste optie kiezen: van thuis uit of eender welke locatie werken.
Richt je een vennootschap op? Dan kan je als bedrijfsleider je bureauruimte of werkruimte verhuren aan je vennootschap. Zie [Verhuur aan vennootschap](/onderneming-runnen/verloningen/verloning-bedrijfsleider/verhuur-aan-vennootschap)voor meer informatie.
## FAQ
### Kan ik mijn onderneming vestigen op mijn huuradres?
Ja, dit is mogelijk. We raden echter aan om dit vooraf met de verhuurder te bespreken en toestemming hiervoor te krijgen.
### Mag ik mijn privéhuur gedeeltelijk als kost inbrengen in mijn zaak?
Dit is enkel mogelijk indien dit contractueel toegelaten is, check dus je huurcontract.
Huurders hebben dit echter niet graag omdat de huurinkomsten dan zwaarder belast worden. In de huurovereenkomst staat er meestal een clausule die het inbrengen van de huur als beroepskost niet toelaat.
We raden dus aan om de verhuurder op de hoogte te brengen en om achter een schriftelijke toestemming te vragen.
### Kan ik als bedrijfsleider mijn kantoorgedeelte aan mijn vennootschap verhuren?
Jazeker, je kan een gedeelte van je woning [verhuren aan je vennootschap](/onderneming-runnen/verloningen/verloning-bedrijfsleider/verhuur-aan-vennootschap).
De huur is een aftrekbare kost voor de vennootschap, voor de bestuurder of zaakvoerder is dit een onroerend inkomen. Een onroerend inkomen wordt nog steeds belast in de personenbelasting. Het voordeel ten opzichte van een gewone bezoldiging is dat je op onroerende inkomsten geen sociale bijdragen verschuldigd bent.
Het huurbedrag wordt echter geplafonneerd door een formule op basis van het kadastraal inkomen (KI):
```python
Niet geïndexeerde KI x eigendomsaandeel x beroepsmatig percentage x 5/3
x revalorisatiecoëfficiënt
```
Het overschrijdend gedeelte van het huurbedrag zal bijgevolg beschouwd worden als een normale bezoldiging waarop je sociale bijdragen en personenbelasting moet betalen.
# Promotie
# Branding
## Branding
Een merkidentiteit is meer dan alleen een logo en een slogan. Het omvat onder andere jouw missie, visie en de kernwaarden die de basis vormen van wat je als bedrijf wilt uitstralen. Met een sterke en consistente merkidentiteit onderscheid je onderneming zich in de markt en geef je klanten een duidelijk beeld van wie je bent en wat je aanbiedt.
1. Kies een passende naam en huisstijl (logo, kleuren, typografie) die aansluiten bij je bedrijfsdoelen.
2. Formuleer een merkboodschap die de kracht en het doel van je bedrijf samenvat.
3. Wees herkenbaar en consistent, zowel online als offline.
{% hint style="info" %}
**Marketing agency**
Een professionele marketing agency kan je zeker helpen bij de branding en visuele vormgeving voor je bedrijf.
{% endhint %}
## Naam
De naam van je bedrijf zal niet alleen dienen als een identificatiemiddel, maar het zal ook een weerspiegeling zijn van je waarden en missie. Daarom is het essentieel om zorgvuldig na te denken over de naam die je kiest.
### Handelsnaam
De handelsnaam is de naam die de onderneming gebruikt in het publiek om zich te onderscheiden van andere ondernemingen. De handelsnaam heeft dus ook een publicitair karakter en dient ter identificatie van de onderneming. De eerste gebruiker van een handelsnaam krijgt automatisch bescherming in de regio waar de onderneming actief is.
{% hint style="success" %}
**Commerciële naam in de KBO**
Het toevoegen van de handelsnaam aan de KBO van je onderneming is niet verplicht, maar wel aan te raden.
{% endhint %}
### Merknaam
Een merknaam daarentegen is de naam dat wordt gebruikt om producten of diensten te identificeren en te onderscheiden van die van concurrenten. Een merknaam kan bestaan uit woorden, symbolen, logo's, kleuren of een combinatie daarvan. Het belangrijkste doel van een merknaam is het creëren van merkherkenning en het opbouwen van merkwaarde bij consumenten.\
\
Een handelsnaam identificeert de onderneming zelf, terwijl een merknaam specifiek producten of diensten van het bedrijf identificeert.
{% hint style="info" %}
**Merkenregistratie**
Het is superbelangrijk om je merk te registreren om een monopolie op je naam en/of logo te krijgen. De registratie kan op verschillende territoriale niveaus:
* Benelux: [Benelux bureau voor intellectuele eigendom (BOIP)](https://www.boip.int/)
* EU: [Bureau voor intellectuele eigendom van de EU (EUIP)](https://www.euipo.europa.eu/nl)
* Verenigde Staten: [United States Patent and Trademark Office (USPTO)](https://www.uspto.gov/)
Voor verder advies en de nodige begeleiding raden we aan om een merkenspecialist aan te spreken.
{% endhint %}
### Vennootschapsnaam
Dit is de maatschappelijke benaming van de rechtspersoon die je hebt opgericht. Deze naam wordt opgenomen in de statuten en wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het is niet toegelaten om een reeds bestaande vennootschapsnaam te gebruiken. De vennootschapsnaam kan, maar moet niet dezelfde zijn als de handelsnaam.
### Domeinnaam & e-mail
Wil je professioneel overkomen? Check dan of je bedrijfsnaam ook beschikbaar is als domeinnaam zodat je deze kan gebruiken voor je website en e-mailaccounts. Ben je op dit vlak geen doe-het-zelver of heb je niet voldoende technische kennis? Zoek dan een IT-dienstverlener die je kan bijstaan bij de hele setup en IT-infrastructuur.
{% hint style="info" %}
**Hou je privé- en zakelijke mails gescheiden!** \
Ook al ben je een zeer kleine onderneming en wil je geen extra kosten maken, raden we toch aan om minstens een gratis e-mailaccount aan te maken en te gebruiken voor je zakelijke communicatie.
{% endhint %}
Kies een domeinnaam en extensie die je wil gebruiken en check of deze nog beschikbaar is:
{% embed url="" %}
DNS Belgium
{% endembed %}
Is je domeinnaam niet meer beschikbaar? Dan kan je eventueel de eigenaar contacteren om te checken of de domeinnaam kan overgenomen worden.
Via een registrar (One, Combell, Easyhost, Godaddy, Namecheap, enz.) kan je vervolgens je domeinnaam aankopen en registreren.
## Visuele identiteit
Dank na over de logo’s, kleuren, typografie en designrichtlijnen die consistent worden toegepast in alle communicatie binnen de onderneming en naar de buitenwereld.
{% hint style="info" %}
**Onboarding & interne knowledge base**
Stel een [interne knowledge](/onderneming-runnen/documentatie-and-support)[ base](/onderneming-runnen/documentatie-and-support) op waarin iedereen binnen de organisatie kan raadplegen wat de regels zijn omtrent het gebruik van logo's, de manier van communicatie, kleuren, lettertypes, enz. Dit zorgt ook voor een vlotte en snelle onboarding van nieuwelingen binnen je organisatie.
{% endhint %}
## Bedrijfstoon & klantenervaring
Het is ook belangrijk hoe een merk of onderneming communiceert. Ga je formeel, informeel, speels of serieus communiceren? Welke toon past het beste bij je onderneming?
De manier waarop klanten een bedrijf ervaren, van de kwaliteit van de producten tot de klantenservice, heeft een directe impact op het merk. Een goed beheer van je klanten is belangrijk en het gebruiken van een [CRM-systeem](/onderneming-runnen/bedrijfsprocessen-en-erp/crm) kan zeker een meerwaarde zijn.
{% hint style="info" %}
**Vraag om feedback**
Vraag bij bestaande klanten om feedback, zo kan je de klantenervaring verder verbeteren en optimaliseren.
{% endhint %}
## Intellectuele eigendom
Zoals reeds aangehaald, kan het zeer nuttig zijn om namen, logo's, ideeën, producten, enz. te registreren zodat je je [intellectuele eigendom](/onderneming-starten/intellectuele-eigendom) beter kunt beschermen.
# Online marketing
# Website & webshop
Hoe een website of webshop bouwen?
## Website uitbesteden of zelf bouwen?
Bij het bouwen van je website komt er heel wat te kijken, zoals:
* Relevante tekstinhoud
* Audiovisuele inhoud (foto's, afbeeldingen, iconen, lettertypes, audio, video, enz.)
* Structurering & SEO
* enz.
Indien je de nodige in-house expertise hebt, kan je uiteraard zelf je website beginnen bouwen. Vandaag de dag heb je heel wat no-code of low-code platforms zoals Wix, Webflow, Squarespace, 10Web, Framer, enz., waarmee je snel een website op poten kunt stellen.
Enkel een website bouwen en publiceren zal je uiteindelijk niet veel brengen. Zorg ook dat je gevonden wordt op zoekmachines zoals Google, hiernaast zal het creëren van relevante content en online marketing het verkeer naar je website en/of webshop vergroten. Dit vergt heel wat energie en tijd.
Voel je je niet thuis in dit gebied? Dan kan je eventueel op zoek gaan naar een marketing agency die je kan bijstaan.
## Algemene voorwaarden
Voorzie ook de nodige algemene voorwaarden op je website of webshop, zodat bezoekers steeds op de hoogte zijn van de spelregels en je onderneming juridisch gedekt is.
## Wettelijke verplichtingen
Deze gegevens moet je minstens vermelden op uw website:
* handelsnaam en/of vennootschapsnaam
* Adres waar uw onderneming is gevestigd
* Ondernemingsnummer
* Contactgegevens
* Beroepstitel of toezichthoudende autoriteit (indien van toepassing)
De FOD Economie voorziet een aantal nuttige pagina's en tools met tips en informatie om aan de nodige vereisten en voorwaarden te voldoen.
{% embed url="" %}
FOD Economie - Verplichte identificatiegegevens bedrijfswebsite en social media accounts
{% endembed %}
{% embed url="" %}
FOD Economie - Informatieverplichting bij e-commerce
{% endembed %}
{% embed url="" %}
Agentschap Innoveren & Ondernemen - Juridische aspecten van een online webshop
{% endembed %}
# SEO
Search Engine Optimization (SEO)
## Wat is SEO?
Search Engine Optimization (SEO) zijn de manieren waarop je de zichtbaarheid van je website of online content verbetert in de zoekresultaten van zoekmachines zoals Google en Bing. De bedoeling is om de positie van je website in de zoekresultaten te verhogen, waardoor je meer bezoekers en potentiële leads ontvangt.
SEO omvat onder andere het verbeteren van de structuur van je website (UI), het creëren van goede backlinks en het verbeteren van de gebruikerservaring (UX).
## Hoe kan je SEO optimaliseren?
Er bestaan verschillende manieren om je SEO te optimaliseren, zoals:
### Keyword research
Ga op zoek naar de juiste zoekwoorden die relevant kunnen zijn voor je doelgroep en waarop je wil ranken. Je kan verschillende tools gebruiken zoals Google Trends en Google Keyword Planner om te checken welke zoekwoorden veel bezoekers kunnen genereren. Andere nuttige tools kan je ook terugvinden bij Ahrefs en Semrush.
### Optimalisatie inhoud website
Zorg voor kwalitatieve inhoud die duidelijk maakt voor welke problemen je een oplossing biedt. Gebruik de zoekwoorden waarvoor je wil ranken in je titels, tekst en meta-beschrijvingen. Zie dat je titels en meta-beschrijvingen aantrekkelijk genoeg zijn om gebruikers te overtuigen om op de links te klikken.
Probeer je URL-structuur proper en overzichtelijk te houden. Maak bijvoorbeeld gebruik van korte URL's die de juiste zoekwoorden bevatten.
### User interface (UI) & User experience (UX)
Het is belangrijk dat bezoekers in een gebruiksvriendelijke en gemakkelijke omgeving terechtkomen. De laadtijd van je website kan hier een grote impact op hebben. Een bezoeker gaat geen 30 seconden wachten tot je website volledig is geladen.
Zorg er ook voor dat je website 'mobile-friendly' is. Check of de inhoud correct weergegeven wordt op mobiele toestellen. Zorg er ook voor dat de gebruiker niet eerst verschillende tekstvakken en lightboxes moet wegklikken vooraleer ze de inhoud van je website kunnen zien.
Check regelmatig of je (nieuwe) pagina's en posts geïndexeerd worden. Dit kan je gemakkelijk opvolgen via de Google Search Console. Upload je sitemap voor een snellere verwerking.
### Backlinks
Externe partijen die doorverwijzen naar jouw webpagina's, zorgen voor meer bezoekers en potentiële klanten. Probeer dus zoveel mogelijk kwalitatieve backlinks te creëren door partnerships, experts die als 'gast' een blog willen schrijven voor u of creëer zelf nuttige content die anderen willen delen.
## Nuttige SEO tools
Tools zoals Google Analytics en Google Search Console geven je gratis inzicht op de prestaties van je website. Er bestaan ook andere (betalende) tools zoals Ahrefs en Semrush.
## Meer leren over SEO
### Online cursussen
Je kan verschillende SEO-cursussen volgen op Coursera of Udemy.
### Website builders
No-code/low-code website builders zoals Webflow, Wix, Squarespace en Shopify voorzien ook de nodige tools voor je SEO.
### Blogs, forums & knowledge bases
Je kan heel wat nuttige info terugvinden op pagina's en blogs zoals Search Engine Journal en de Ahrefs blogs. Op Reddit kan je in r/SEO je vragen stellen of ervaringen van anderen opvolgen. \
In de Google Search Central kan je alle nodige info terugvinden om je SEO op Google te optimaliseren.
# AEO
## De shift dankzij AI
De manier waarop mensen op zoek gaan naar informatie, diensten, bedrijven, enz. is dankzij AI sterk gewijzigd. Men gaat tegenwoordig veel sneller vragen stellen aan AI-tools zoals ChatGPT, Claude, Gemini, enz. dan dat men iets gaat zoeken op Google.
Deze shift is een nieuwe uitdaging voor ondernemers, het is tegenwoordig niet meer voldoende om als eerste te ranken op Google. Je wilt dat je inhoud, expertise en website ook als bron wordt gebruikt wanneer AI antwoorden genereert.
## Wat is AEO?
AEO staat voor Answer Engine Optimization. Je gaat je website en online content zo optimaliseren dat AI-tools deze gemakkelijk kunnen verstaan, vertrouwen en gebruiken om vragen te beantwoorden.
Traditionele SEO legt de focus op de zichtbaarheid van je onderneming in zoekresultaten. AEO gaat een stap verder, de focus ligt hier op het structureren van je inhoud zodat het geselecteerd wordt door AI om betrouwbare en begrijpbare antwoorden te genereren.
# E-mailmarketing
Hoe bereik ik meer potentiële klanten via e-mailmarketing?
Een populaire manier om je producten of diensten te promoten is e-mailmarketing. Denk bijvoorbeeld aan nieuwbrieven, promotiecampagnes, uitnodigingen voor events, enz.
Een aantal voordelen van e-mailmarketing zijn:
* Directe communicatie
* Kostenbesparend
* Resultaten zijn meetbaar
* enz.
## E-maillijst
Zorg ervoor dat (potentiële) klanten kunnen inschrijven op je nieuwsbrieven via je website of een inschrijvingsformulier. Bestaande klanten kan je ook even aanspreken en vragen of ze geïnteresseerd zijn.
Stuur je e-mails enkel naar personen die zich ingeschreven hebben op je nieuwbrief of die expliciet toestemming gegeven hebben.
{% hint style="info" %}
**Persoonlijke gegevens & GDPR**
Zie dat je bij het verzamelen van persoonlijke gegevens compliant bent met de [GDPR](/onderneming-runnen/it-veiligheid-en-data/gdpr)-wetgeving. Zorg er ook voor dat lezers zich gemakkelijk uit nieuwsbrieven kunnen uitschrijven.
{% endhint %}
## Best practices voor e-mailmarketing
### Segmenteer je e-maillijst
Deel je e-maillijst in verschillende categorieën op basis van demografische gegevens, taal, interesses, enz. Zo kan je je mails beter personaliseren en afstemmen op de noden en wensen van je lezers of klanten.
### Aantrekkelijke onderwerpen
Het onderwerp of titel van je mail moet lezers aantrekken.
### Vormgeving
Vermijd saaie mails die gewoon uit een doorlopende tekst bestaan. Probeer je mail te structureren en uit te splitsen in verschillende onderdelen. Maak ook gebruik van visuele content zoals afbeeldingen, infographics, enz. om je mail aantrekkelijk te maken.
Check ook of je mail geschikt is voor mobiele gebruikers. Vaak worden mails via smartphones gelezen. Kijk ook na of al je knoppen en hyperlinks correct werken.
### Integraties & automatisering
Gebruik tools die gemakkelijk te integreren zijn met je CRM-systeem. Probeer je mails ook zoveel mogelijk te automatiseren.
### Vermijd spam
Zorg ervoor dat je mail niet in de spam of ongewenste mails terechtkomt. Vooraleer je de mails uitstuurt, kan je via een test doen en zien hoe je mail scoort.
Gebruik een betrouwbare naam en e-mailadres. Probeer sowieso een domeinnaam vast te krijgen voor je onderneming voor een professionele uitstraling.
## Analyseer & optimaliseer
Op basis van een aantal parameters en ratio's kan je nagaan hoe je e-mails presteren.
### Delivery rate
De delivery rate of het ontvangstpercentage geeft aan welk percentage van je verzonden e-mails daadwerkelijk wordt ontvangen. Het percentage van de mails dat niet ontvangen wordt, wordt ook wel bounce rate genoemd.
Hou je e-maillijst up-to-date en vermijd inactieve e-mailadressen of typfouten. Vermijd ook spampraktijken zodat je mails niet als ongewenst gemarkeerd worden.
### Open rate
De open rate of openingspercentage geeft aan hoeveel ontvangers je mail effectief geopend hebben. Een hoog percentage kan wijzen op goede content.
Korte, relevante en aantrekkelijke onderwerpregels zorgen ervoor dat je e-mails sneller geopend worden. De timing van het uisturen van je mails kan ook een belangrijke impact hebben.
Kijk bijvoorbeeld naar de minder leuke reclamemails die je binnenkrijgt en probeer juist het tegenovergestelde te doen voor een beter resultaat.
### Click-through rate (CTR)
De click-through rate of klikpercentage geeft aan hoeveel ontvangers op een link in je mail geklikt hebben.
Sterke call-to-actions (CTA) zorgen ervoor het klikpercentage hoger ligt.\
Gebruik dus duidelijke, overtuigende en gemakkelijk vindbare CTA-knoppen. De CTA moet de ontvangers duidelijk maken wat de volgende stap is en hen aanmoedigen om te klikken.
### Conversion rate
De conversion rate of conversiepercentage geeft aan hoeveel ontvangers een gewenste actie hebben ondernomen na het klikken op een link in je e-mail. Deze actie kan bijvoorbeeld een aankoop, het invullen van een formulier of het downloaden van een bestand zijn.
Het doel van je e-mailcampagne is dus een hoog conversieratio.
# Social media marketing
## Social media business accounts
Vooraleer je op social media van start kunt gaan, is het belangrijk om voor je onderneming ook je bedrijfspagina's op te maken. Eens je bedrijfspagina's aangemaakt zijn, kan je van start gaan met het plaatsen van content en heb je toegang tot heel wat nuttige analyse- en beheertools.
## Organische social media marketing
Probeer je eigen community op te bouwen door consequent nuttige info en content te plaatsen op social media platformen zoals:
* Facebook
* Instagram
* LinkedIn
* TikTok
* YouTube
Zorg dat je regelmatig content plaatst en dit mooi plant. Probeer zoveel mogelijk te communiceren met je volgers via comments, polls en story's. Vaak worden social media platforms gebruikt om je klanten te helpen bij technische ondersteuning en support.
## Social media ads
Naast je organische content kan je ook betaalde [online advertenties](/onderneming-starten/businessplan/marketing/promotie/online-marketing/onine-advertenties) plaatsen.
## Automatisering
Het beheren van meerdere social media pagina's kan zeer tijdrovend zijn. Maak best gebruik van een ERP-systeem of andere tools waar je je social media accounts vanuit één plek kunt beheren. Zo kan je gemakkelijk je posts in één keer op al je social media accounts plaatsen en hoef je dit niet voor elk platform manueel te doen.
# Contentmarketing
Verspreid je kennis & expertise met contentmarketing
Indien je over bepaalde interessante kennis beschikt, kan het zeer interessant zijn om deze kennis en relevante content te verspreiden via blogposts, whitepapers, video's, enz. om een specifieke doelgroep aan te trekken en te behouden.
Door bepaalde kennis en oplossingen te delen, wordt je gezien als een specialist in dat vakgebied, hiernaast kan kwaliteitsvolle en nuttige content zeer snel potentiële klanten aantrekken.
Interessante manieren om content te verspreiden:
* Blogs
* Nieuwsbrieven
* Video’s & vlogs
* Podcasting
* E-books & whitepapers
# Onine advertenties
Hoe werken online ads precies?
Naast organische of niet-betaalde marketing, kan je ook betaalde marketingcampagnes voorzien op zowel zoekrobots als op social media platformen.
## Search engine advertising (Pay-Per-Click)
SEA, ook wel PPC-advertising genoemd, zijn betaalde advertenties in zoekmachines. Je betaalt voor elke klik op je advertentie. Op deze manier kom je sneller bovenaan in de zoekresultaten. Je kan ook gemakkelijk je budgetten beheren en de resultaten mee opvolgen.
De meest relevante kanalen zijn:
* Google Ads
* Microsoft Advertising (Bing Ads)
## Social media advertising
Je kan ook op social media niveau je posts en compagnes tegen betaling promoten. Je kan gemakelijk instellen welke doelgroepen je wil bereiken, he voordeel is dat je op een korte termijn veel mensen kunt bereiken.
De meest relevante kanalen zijn:
* Meta Ads (Facebook, Instagram)
* LinkedIn Ads
* TikTok Ads
* YouTube Ads
# Offline marketing
Naast je online zichtbaarheid is het ook belangrijk om je publiek op andere, misschien meer tastbare, manieren te bereiken. Denk hierbij aan:
* Flyers, posters & drukwerken
* Buitenreclame
* Product design & verpakking
* Eventmarketing
* Netwerken & bijeenkomsten
* Mond-tot-mond reclame
* Sponsoring
* Product placement
* Monsters & stalen
* enz.
# Processen & workflows
Hoe kan ik mijn processen & workflows optimaliseren?
## Hoe ervaren mensen je diensten & producten?
Zowel de interne als externe processen zijn superbelangrijk voor je onderneming om efficiënter te kunnen werken, kosten te besparen en de klantentevredenheid te verbeteren. Door slechte processen kan je (potentiële) klanten, maar ook bijvoorbeeld teamleden kwijtspelen, denk bijvoorbeeld aan:
* Foutmeldingen in je webshop bij het uitchecken
* Lange wachtrijen in je winkel
* Trage reacties op e-mails
* Medewerkers die niet weten waar ze de nodige informatie kunnen terugvinden
* enz.
## Processen uitwerken
### Analyse
Zet je interne en externe processen in kaart door mindmaps en stroomschema's op te maken. Zo visualiseer je de flows en kan je gemakkelijker je analyses uitvoeren. Probeer te streven naar kwaliteit, gebruiksvriendelijkheid en efficiënte.
### Documentatie
#### Interne documentatie
Documenteer je processen en stel zoveel mogelijk standaardprocedures (SOP's) op zodat je team op een uniforme wijze hun job kunnen doen. Dit maakt het gemakkelijker om de processen op te volgen en je team vind gemakkelijker terug wat er precies moet gedaan worden.
Interne documentatie is nuttig voor zaken zoals:
* Onboarding en training van medewerkers
* Standaardiseren van processen en workflows
* Kennisoverdracht
* enz.
Hou je documentatie dynamisch en up-to-date. Zorg dat de documentatie gemakkelijk en op elk moment toegankelijk is.
#### Externe documentatie
Net zoals voor de interne werking, is het evenzeer belangrijk om de nodige documentatie voor je klanten te voorzien. Denk hierbij aan handleidingen, demo's, FAQ's, enz.
De klanten appreciëren duidelijke en gemakkelijk toegankelijke informatie die helpt bij het gebruik van je producten of diensten. Met een goede documentatie zullen klanten zichzelf verder kunnen helpen bij vragen of problemen, waardoor de druk op je supportdienst verlaagt.
Uiteindelijk komt dit ook professioneel over en heeft je klant meer vertrouwen in je product of dienst.
### Opleidingen & bedrijfscultuur
Documentatie is niet alles. Voorzie de nodige opleidingen voor (startende) medewerkers. Een sterke onboarding zorgt dat je medewerkers snel van start kunnen gaan en weten wat van hen verwacht wordt.
Bouw een cultuur op waarbij je team streeft naar verbetering en medewerkers aangemoedigd worden om inefficiënties te rapporteren en om bij te dragen aan oplossingen of verbeteringen.
### Digitalisering & automatisering
Efficiënte begint bij digitalisering en wordt verder geoptimaliseerd met automatiseringen.
Simpele en herhalende taken kunnen tegenwoordig gemakkelijk geautomatiseerd worden. Tools zoals Zapier en Make kunnen hier zeer handig zijn. Beter nog, je kan je bedrijfsprocessen volledig centraliseren in een [ERP-systeem](#werk-met-een-erp-systeem), zo integreer je alles op één platform.
Hoe meer repetitieve taken je kan automatiseren, hoe meer tijd er vrijkomt voor belangrijke zaken en activiteiten. Een aantal bedrijfsprocessen die kunnen geautomatiseerd worden zijn:
* Financiële & boekhoudkundige processen
* Aankopen & stockbeheer
* HR processen
* Klantenservice & CRM
* Marketingprocessen
* IT & systeembeheer
* Projectmanagement
* enz.
### Prestaties monitoren
Maak eventueel gebruik van KPI's om je doelstellingen te bepalen. Wat wil je precies bereiken met het monitoren van je processen? Denk aan het verhogen van de efficiënte, de kwaliteit verbeteren, kosten verlagen, klantentevredenheid verbeteren, enz.
## Werk met een ERP-systeem
### Wat is ERP?
Enterprise Resource Planning (ERP) is een softwareoplossing waarmee ondernemingen hun bedrijfsprocessen kunnen stroomlijnen om te zorgen voor een efficiënte werking.
In plaats van aparte systemen of tools te gebruiken voor bijvoorbeeld boekhouding, voorraadbeheer, website, verkoop en HR, integreer je met een ERP-systeem al deze functies in één platform.
### Waarom een ERP-systeem gebruiken?
Een ERP-systeem brengt heel wat voordelen met zich mee, zoals:
1. **Efficiëntie**\
Een ERP-systeem vermindert het gebruik van handmatige processen en maakt geautomatiseerde workflows mogelijk. Dit verkleint de kans op menselijke fouten, verlaagt de werklast en versnelt de uitvoering van taken. In plaats van data handmatig tussen systemen te kopiëren, worden gegevens automatisch gedeeld binnen het hele bedrijf.
2. **Real-time Inzicht**\
Je hebt altijd toegang tot actuele data over je bedrijfsprocessen. Dit maakt het gemakkelijker om beslissingen te nemen op basis van de meest recente informatie. Of het nu gaat om financiële rapporten, voorraadniveaus of verkoopgegevens, met een ERP-systeem heb je alles binnen handbereik.
3. **Schaalbaarheid**\
Een ERP-systeem groeit mee met je bedrijf. Naarmate je bedrijf groter wordt, kan je nieuwe applicaties en functies toevoegen die passen bij de veranderende behoeften van je organisatie.
### Ben ik te klein om een ERP-systeem te gebruiken?
Vaak denken kleine ondernemingen dat ERP-systemen enkel geschikt zijn voor grote bedrijven, maar dit is zeker niet het geval.
Het klopt dat je als kleine onderneming misschien niet alle ERP-functies nodig hebt, maar je kunt ook gewoon starten met een aantal basisfunctionaliteiten**.** ERP-systemen zoals Odoo bieden bijvoorbeeld modules die je naar behoefte kan implementeren. Je kan klein starten met bijvoorbeeld enkel de boekhouding en voorraadbeheer en later uitbreiden naar CRM, projectmanagement of productie, dit allemaal aan een betaalbare prijs.
### Waarom wij kiezen voor Odoo
Bij Plutus Accountants & Advisors staat een open en transparante samenwerking centraal. Of het nu gaat om facturatie, betalingen of financiële rapporten, je hebt altijd inzicht in uw financiële gegevens.
Onze aanpak is gericht op efficiëntie en een open samenwerking. We werken niet met tussenportalen of externe uploadzones, dit omdat we je als ondernemer zoveel mogelijk willen betrekken bij het financieel gedeelte van uw onderneming.
Odoo is niet enkel een boekhoudsoftware, maar een veelzijdig en open ERP- en CRM-systeem dat perfect aansluit bij onze visie.
Naast de boekhouding kunnen ook andere bedrijfsprocessen zoals sales, marketing, website, projectbeheer en nog veel meer geïntegreerd worden voor een naadloze interne en externe werking van uw onderneming.
# Financieel plan
Is mijn project financieel haalbaar?
Het financieel plan is een simulatie van (minstens) de komende twee jaar om na te gaan of het project al dan niet financieel haalbaar is. Het financieel plan bestaat uit de:
* Identificatie van de onderneming
* Balans
* Resultatenrekening
* Cashflow overzicht
* Bijkomende toelichtingen & hypotheses
## Winst- & verliesrekening
De winst- en verliesrekening of resultatenrekening is een overzicht van je al je opbrengsten en kosten.
### Opbrengsten
Maak een simulatie van de verwachte verkochte eenheden gedurende de komende twee jaar. Vermenigvuldig dit met de [prijs](/onderneming-starten/businessplan/marketing/prijs) die je wil hanteren.
Relevante vragen bij het bepalen van de prijzen & omzet
* Welke prijszettingsmethode past het beste bij mijn bedrijfsmodel?
* Is mijn prijs marktconform? Wat rekent de concurrentie aan?
* Hoeveel omzet moet ik draaien om minstens break-even te zijn?
* Welke winstmarges wil ik realiseren?
* Ga ik vanaf nul starten of neem ik een klantenbestand over?
### Kosten
Probeer hetzelfde te doen voor je kosten. Maak een gedetailleerde samenvatting van alle [directe en indirecte kosten](/belastingen-en-bijdragen/aftrekbaarheid-kosten-en-btw/overzicht-aftrekbare-kosten) die je zal hebben voor de ontwikkeling, productie en levering van je goed of dienst.
Relevante vragen bij het bepalen van de kosten & uitgaven
* **Wat zijn mijn directe of variabele kosten voor de verkoop van mijn product / dienst?**
* Wat kost de productie of aankoop van één product of dienst?
* Zijn er verpakkings- & verzendkosten?
* Moet ik leveranciers per bestelling betalen?
* Werkt mijn leverancier met batchaankopen? Hoeveel stuks moet ik minimum bestellen?
* Wat zijn de transactiekosten van mijn betaalproviders?
* Zijn er commissie- of affiliatiekosten?
* **Wat zijn de vaste of indirecte kosten voor mijn onderneming?**
* Wat zijn de oprichtingskosten? Hoeveel kost een accountant?
* Heb ik een kantoor, magazijn of dergelijke nodig? Ga ik dit kopen, leasen of huren?
* Heb ik bedrijfsvoertuigen nodig? Hoe zal ik dit financieren?
* Welke software heb ik nodig?
* Wat zijn mijn marketingkosten?
* Zijn er vaste abonnementen of recurrente kosten (gsm, internet, website, elektriciteit, enz.)
* Welke verzekeringen moet ik aangaan?
* Zijn er verplichte bijdragen & vergunningen?
* Hoeveel loon wil ik voor mezelf voorzien?
* **Personeelskosten**
* Zal ik werken met personeel of met freelancers?
* Wat zijn de brutoloonkosten?
* Wat zijn de bijkomende kosten zoals RSZ bij het aanstellen van personeel?
* **Investeringen & afschrijvingen**
* Moet ik zwaardere investeringen doen (bedrijfswagen, gebouw, machines, uitrusting, enz.)?
* Wat is de levensduur en de afschrijvingstermijn van deze investeringen?
* Hoe zal ik deze investeringen financieren?
## Balans
### Activa - Bedrijfsmiddelen & investeringen
Maak een overzicht van alle middelen en investeringen die je onderneming zal nodig hebben. Denk na over de levensduur, afschrijvingstermijn en financiering van deze bedrijfsmiddelen.
### Passiva - Financieringsbronnen
Analyseer op welke manier je de aanschaf van je bedrijfsmiddelen zal financieren. Zal dit met eigen middelen zijn (bootstrapping), met inbrengen van andere investeerders, externe financieringen of een combinatie van deze?
## Cashflow
Naast de resultatenrekening en de balans is het belangrijk om je inkomende en uitgaande cashflow stromen te analyseren. Het kan zijn dat je niet vanaf dag één al inkomsten zult genereren. Check hoe je deze periodes zal indekken met eigen of externe financieringsbronnen.
## Financieel plan bij oprichting
Bij de oprichting van bepaalde vennootschappen zoals de[ BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv) en de [NV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/nv) is het opstellen van een financieel plan een verplichting. Het is dan ook belangrijk dat deze sterk onderbouwd wordt. Als oprichter heb je namelijk een speciale oprichtersaansprakelijkheid!
Een accountant kan je helpen bij het opstellen van een correct financieel plan en zal je ook tips kunnen geven over belangrijke zaken en kosten die bij de opstart van een onderneming komen te kijken. Hiernaast weet een accountant je te zeggen of je plan al dan niet financieel haalbaar is.
# Juridische & fiscale aspecten
# Ondernemingsvorm
# Eenmanszaak
Waarom kiezen voor een eenmanszaak?
De eenmanszaak is de simpelste ondernemingsvorm waarbij een natuurlijke persoon de zelfstandige activiteiten uitvoert.
## Geen aparte entiteit
De eenmanszaak is geen aparte (rechts)persoon en wordt dus opgestart in uw eigen naam. Dit betekent dat de beroepsinkomsten in een eenmanszaak onderhevig zijn aan de personenbelasting. Er is dus geen scheiding tussen uw privévermogen en het vermogen van uw onderneming.
Kan je meerdere eenmanszaken oprichten? Neen, je kan maar één eenmanszaak in uw eigen naam hebben. Je kan wel verschillende zelfstandige activiteiten uitvoeren met je eenmanszaak.
{% hint style="warning" %}
**Je handelt als één persoon**
Het is dan ook belangrijk om te onthouden dat je in een eenmanszaak uw eigen 'loon' of de storting van gelden naar uw privérekening niet als beroepskost kunt inbrengen. Het verhuren van uw bureaugedeelte aan de eenmanszaak is ook niet mogelijk.
{% endhint %}
## Aansprakelijkheid in een eenmanszaak
Aangezien de eenmanszaak op uw eigen naam staat en uw onderneming geen gescheiden vermogen heeft, geldt er een onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit betekent dat uw privévermogen kan aangesproken worden wanneer je in een moeilijke financiële situatie terechtkomt.
{% hint style="info" %}
**Bescherming privéwoning**
Het is wel mogelijk om uw privéwoning te beschermen tegen mogelijke beslagen voor beroepsmatige schulden. Dit doe je door bij de notaris een 'verklaring voor onbeslagbaarheid van de gezinswoning' af te leggen.
{% endhint %}
{% embed url="" %}
Notaris.be - Meer info over de verklaring van onbeslagbaarheid van de gezinswoning
{% endembed %}
## Inkomstenbelasting & sociale bijdragen
De belastbare beroepsinkomsten van een eenmanszaak zijn onderworpen aan de [Personenbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/personenbelasting), net zoals bijvoorbeeld het loon van een werknemer. In een vennootschap zijn er andere regels van toepassing.
Ook de [Sociale bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen) worden berekend op basis van je belastbaar netto jaarinkomen.
***
# Vennootschap
Wanneer kiezen voor een vennootschap?
# Wat is een vennootschap?
## Wat is een vennootschap?
Een vennootschap is een rechtspersoon (juridische entiteit) die door één of meerdere personen wordt opgestart om een economische activiteit uit te voeren met winstoogmerk.
Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen:
* De rechtspersoon (de vennootschap)
* De eigenaren van de vennootschap (aandeelhouders of vennoten)
* De personen die de onderneming beheren (bestuurders of zaakvoerders)
{% hint style="info" %}
**De vennootschap is een aparte entiteit (rechtspersoon)**
In tegenstelling tot een eenmanszaak, behoren de winsten tot de vennootschap. Het geld naar je privé krijgen doe je via verschillende verloningsmethodes (bedrijfsleidersloon, huur, intresten, dividenden, enz.)
Zie [Verloningen](/onderneming-runnen/verloningen)voor meer info.
{% endhint %}
## Vennootschapsvormen
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vennootschappen met **onbeperkte** aansprakelijkheid en vennootschappen met **beperkte** aansprakelijkheid. Dit zijn de meest courante vennootschapsvormen:
{% tabs %}
{% tab title="Beperkte aansprakelijkheid" %}
* [BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv) - Besloten vennootschap
* [CV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/cv) - Coöperatieve vennootschap
* [NV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/nv) - Naamloze vennootschap
{% endtab %}
{% tab title="Onbeperkte aansprakelijkheid" %}
* [VOF](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/vof) - Vennootschap Onder Firma
* [CommV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/commv) - Commanditaire vennootschap
{% endtab %}
{% endtabs %}
## Statuten
De statuten zijn de interne regels van de vennootschap. Deze worden opgesteld en opgenomen in de oprichtingsakte. De statuten kunnen op latere momenten aangepast worden, dit gebeurt vaak wanneer de vennootschap verder groeit en de structuur verandert.
## Overwegingen om een vennootschap op te richten
Het kiezen voor een vennootschap als ondernemingsvorm kan omwille van verschillende redenen:
* Juridische bescherming van het privévermogen & beperking van de aansprakelijkheid
* Professioneler imago & uitstraling
* Groei & schaalbaarheid
* Beter risicobeheer
* Het aantrekken van talent en interessantere verloningsmogelijkheden
* Het opzetten van een goede en professionele bedrijfsstructuur
* Internationalisering
* Fiscale optimalisatietechnieken
* Verder bestaan van de vennootschap na overlijden van de ondernemer
* Successieplanning en het overlaten of schenken van de (familiale) onderneming
* Betere rapporteringsmogelijkheden naar de buitenwereld en stakeholders
* enz.
## Inkomstenbelasting
### Vennootschapsbelasting
De belastbare inkomsten die de vennootschap realiseert zijn onderworpen aan de [Vennootschapsbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/vennootschapsbelasting).
Een belangrijk fiscaal kenmerk van de vennootschapsbelasting is dat de er een vast belastingtarief gehanteerd wordt ten opzichte van de progressieve belastingschijven in de personenbelasting.
### Bedrijfsleidersloon
Het loon dat toegekend wordt aan de bedrijfsleider is wederom onderworpen aan de [Personenbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/personenbelasting) (met meestal een hogere belastingdruk) en de [Sociale bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen).
## Vennootschapsbijdragen
Een vennootschap betaalt ook [Vennootschapsbijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen/vennootschapsbijdragen), dit is een jaarlijkse solidariteitsbijdrage.
# Juridische basics
Een aantal basistermen
## Eigendom
### Aandelen
Een aandeel is eigenlijk een bewijs van eigendom. Hoe meer aandelen je in een bedrijf hebt, hoe groter je stuk van de taart is. Je aandeleneigendom wordt meestal bepaald op basis van de inbreng (in geld, natura of soms ook in nijverheid) die je in de onderneming gedaan hebt.
De aandelen geven je het recht om:
* te stemmen (lidmaatschapsrecht)
* en een deel van de winst te verkrijgen (vermogensrecht).
{% hint style="info" %}
**Rechten beperken**
In bepaalde vennootschapsvormen is het mogelijk om aandelen zonder stemrecht uit te geven. Het is echter niet mogelijk om aandelen zonder recht op de winsten uit te geven.
{% endhint %}
Bedrijven kunnen als incentive ook aandelen toekennen aan personeelsleden.
Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen (bv. vennootschappen) kunnen aandeelhouder van een onderneming zijn.
### Preferente aandelen
Preferente aandelen zijn aandelen die van bepaalde voorrechten kunnen genieten zoals een groter aandeel in de winst of om voorrang te krijgen bij dividenduitkeringen. Vaak worden preferente aandelen uitgegeven aan aandeelhouders die geen stemrechten hebben, maar dit moet niet altijd het geval zijn. Het is echter niet toegelaten om de volledige winst toe te kennen aan enkel één van de aandeelhouders.
{% hint style="info" %}
**Preferente aandelen & VVPR-bis**
Preferente aandelen kunnen negatieve gevolgen hebben op de VVPR-bis regeling, bespreek dit met je accountant.
{% endhint %}
### Medeaandeelhouders & financieringsrondes
Naast de inbreng van de oprichters, heb je uiteraard ook de mogelijkheid om kapitaal op te halen bij externe partijen zoals familie, vrienden, kennissen, maar ook angel investors of venture capital bedrijven (zie [Financiering & steun](/onderneming-starten/financiering-en-steun) en [Financieringsfases](/onderneming-runnen/financieel-beheer/coporate-finance/financieringsfases)).
### Aandelenregister
Het aandelenregister is een gedetailleerd overzicht van de aandelen van de vennootschap en tot wie deze aandelen behoren. Je kan dus extra informatie terugvinden over de eigenaar van de aandelen, het aantal aandelen die zij in bezit hebben, de categorie, de stem- en winstrechten, enz.
Je kan hiervoor een klassiek aandelenboek gebruiken of er zelf eentje maken die op de zetel van de vennootschap moet bewaard worden. Het digitale alternatief is eStox, zo kan je alle gegevens op een veilige, digitale manier registreren en bewaren.
### UBO-register
Elke vennootschap moet ook een [UBO-register ](https://financien.belgium.be/nl/E-services/Ubo-register)bijhouden waarin de uiteindelijke begunstigden van een onderneming geregistreerd worden. Wijzigingen moeten ook binnen de maand doorgegeven worden.
### Dividenden
De aandelen geven recht op een deel van de winst. De toekenning van winsten gebeurt meestal via dividenden (zie [Verloning aandeelhouders](/onderneming-runnen/verloningen/verloning-aandeelhouders)).
## Bestuur
Afhankelijk van de vennootschapsvorm, zal de vennootschap door één of meerdere bestuurders bestaan die eventueel een collegiaal orgaan kunnen vormen.
## Statuten
In de statuten van de vennootschap worden de afspraken tussen de aandeelhouders vastgelegd, deze bevat ook de werkingsregels van de vennootschap.
De statuten zullen onder andere het volgende bevatten:
* Naam & rechtsvorm van de vennootschap
* Vestiging van de zetel
* Duur van de vennootschap
* Voorwerp van de vennootschap
* Oprichters en hun inbrengen
* Samenstelling van het bestuur & de bevoegdheden
* Afspraken omtrent de algemene vergadering
* Aanleg van reserves & winstverdelingen
* enz.
{% hint style="info" %}
**Aandeelhoudersovereenkomsten**
Bijkomend kunnen de aandeelhouders ook verdere afspraken vastleggen in een aandeelhoudersovereenkomst.
{% endhint %}
## Corporate governance
[Een goede bedrijfsvoering](/onderneming-runnen/corporate-governance) is cruciaal voor het succes van je onderneming, daarom is een goede wisselwerking tussen de aandeelhouders, het bestuur en het management zeer belangrijk.
Een goede organisatie zal binnen je onderneming al heel wat voordelen opleveren, maar zal ook het vertrouwen verhogen bij externe partijen en stakeholders.
Richtlijnen zoals de [Code Buysse](/onderneming-runnen/corporate-governance/wat-is-corporate-governance) kunnen je helpen bij het organiseren van je onderneming.
# BV
De besloten vennootschap & haar kenmerken
Dankzij haar flexibiliteit, de beperkte aansprakelijkheid van de aandeelhouders en nog een tal van andere redenen, is de BV nog steeds één van de meest populaire vennootschapsvormen in België.
## Oprichting
### Inbreng
Er is in principe geen minimuminbreng vereist. Hou er wel rekening mee dat de vennootschap voldoende aanvangsvermogen moet hebben om de geplande activiteiten te kunnen uitvoeren.
Naast een inbreng in geld, kan men ook een inbreng doen in natura. Bij een inbreng in natura moet er wel een bedrijfsrevisor ingeschakeld worden.
### Financieel plan
Bij de oprichting moet je verplicht een financieel plan voorleggen. Dit is een analyse van de financiële haalbaarheid van de eerste twee jaar. Het is belangrijk om hier de nodige aandacht en tijd aan te besteden, aangezien hier ook de oprichtersaansprakelijkheid bij komt te kijken.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Schakel een accountant in om je te helpen bij de opmaak van goed onderbouwd financieel plan.
{% endhint %}
### Oprichtersaansprakelijkheid
Een belangrijk kenmerk van de BV is dat de aansprakelijkheid van de aandeelhouders beperkt wordt tot hun inbreng.
De oprichter-aandeelhouders kunnen echter aansprakelijk gesteld worden in geval van faillissement binnen de drie jaar na de oprichting. Zoals eerder vermeld is een goed onderbouwd financieel plan dus een must!
### Notariële akte
De oprichting gebeurt via een notariële akte. In deze notariële akte worden de statuten van de vennootschap opgenomen, waarin onder meer belangrijke elementen zoals de benaming, zetel, voorwerp, vermogen, bestuur, enz. worden bepaald.
## Aandelen & stemrechten
### Aandelen
In ruil voor de inbreng die je doet krijg je aandelen die je eigendom in de vennootschap vertegenwoordigen.
Alle aandelen in een niet-beurgenoteerde BV zijn op naam.
Om te kunnen aantonen dat je aandeelhouder bent, moet er een aandelenregister bijgehouden worden. Vandaag kan dit gemakkelijk en volledig digitaal via eStox. Hiernaast is het ook verplicht om een UBO-register bij te houden.
De overdracht van aandelen op naam kan simpelweg via een overeenkomst. De overdracht kan eveneens vrij geregeld worden in de statuten, je kan dus zelf bepalen hoe streng of flexibel de voorwaarden zijn om aandelen over te dragen.
{% hint style="info" %}
**Schenking van aandelen**
Bij een schenking van aandelen is een inschrijving in het aandelenregister niet voldoende, een schenking van aandelen moet namelijk altijd via de notaris gebeuren.
{% endhint %}
### **Stemrechten**
Wil je bepaalde personen laten deelnemen in je vennootschap zonder dat zij kunnen inmengen in de beleidsbeslissingen van je vennootschap? Geen probleem, in een BV is het namelijk mogelijk om aandelen zonder stemrechten uit te geven, dit betekent dat de eigenaars van dergelijke aandelen geen stem krijgen op de algemene vergadering.
{% hint style="warning" %}
**Aandelen zonder winstrecht niet mogelijk**
Het is niet mogelijk om aandelen zonder winstrecht uit te geven. Vaak wordt er aan aandelen zonder stemrecht zelfs een preferent dividend toegekend.
{% endhint %}
## Bestuur
De vennootschap kan bestuurd worden door één of meerdere bestuurders. De bestuurders kunnen natuurlijke personen of rechtspersonen (bv. een managementvennootschap) zijn. Deze kunnen samen een collegiaal orgaan vormen of elk afzonderlijk de vennootschap besturen.
## Aansprakelijkheden
De aandeelhouders zijn beperkt aansprakelijk tot het bedrag van hun inbreng. Hou er wel rekening mee dat de oprichters met een bijzondere oprichtersaansprakelijkheid zitten.
Bestuurders kunnen aansprakelijk gesteld worden voor fouten in bestuursdaden.
## Boekhouding
Een BV moet altijd een dubbele boekhouding voeren.
Omwille van de complexiteit van de boekhoudkundige en fiscale regels, is het aangeraden om hiervoor beroep te doen op een accountant die erkend is door het ITAA.
De jaarrekening van de BV moet neergelegd worden bij de Balanscentrale van de Nationale Bank van België (NBB).
## Voor- & nadelen
Voordelen van een BV
* Je kan alleen of met meerdere zakenpartners een BV oprichten
* Je kan één of meerdere bestuurders hebben
* Je aansprakelijkheid als aandeelhouder is beperkt tot de inbreng
* Flexibiliteit bij de verdeling van aandelen & stemrechten
* Fiscale optimalisatiemogelijkheden
Nadelen van een BV
* Oprichting kan enkel via een notariële akte
* Hoge oprichtingskost
* Verplicht financieel plan
* Oprichtersaansprakelijkheid
* Dubbele boekhouding & zwaardere administratie
# NV
De naamloze vennootschap & haar kenmerken
## Oprichting
### Minimumkapitaal
Een serieus verschil ten opzichte van de andere ondernemingsvormen is het startkapitaal dat minimaal 61.500,00 euro bedraagt. Dit minimumkapitaal moet volledig volstort worden op een (geblokkeerde) rekening op naam van de vennootschap. Bovendien moet men ook checken dat minimum 1/4de van elk aandeel volstort is.
De inbreng kan gebeuren in geld of in natura, bij een inbreng in natura dient er ook een verslag opgemaakt te worden door een bedrijfsrevisor.
In tegenstelling tot de andere vennootschapsvormen is de procedure van een quasi-inbreng in de NV wel nog van toepassing.
### Financieel plan
Bij de oprichting ben je verplicht om een financieel plan voor te leggen. Dit is een simulatie van de inkomsten, uitgaven en financiële toestand van de vennootschap gedurende de eerste 24 maanden. Een accountant kan je helpen bij het opstellen van een correct financieel plan.
### Oprichtersaansprakelijkheid
Kom je binnen de 3 jaar na de oprichting in financiële problemen of ga je failliet? Dan kan je als oprichter-aandeelhouder persoonlijk aangesproken worden voor de schulden die gemaakt werden met de vennootschap.
Zoals eerder vermeld is het dus superbelangrijk om een goed onderbouwd financieel plan op te maken en alle risico's goed af te wegen.
### Notariële akte
De oprichting van de NV gebeurt via een authentieke akte. Dit betekent dat je bij de notaris moet langsgaan. De notaris zal de oprichtingsakte met u overlopen en het nodige doen voor de registratie en de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
## Aandelen & stemrechten
### Aandelen
In ruil voor de inbreng die je doet krijg je aandelen die je eigendom in de vennootschap vertegenwoordigen.
Aandelen op naam moeten verplicht in een aandelenregister bijgehouden worden. Vandaag de dag kan dit gemakkelijk en volledig digitaal via eStox. Hiernaast is het ook verplicht om een UBO-register bij te houden, deze kan automatisch aangevuld of bijgewerkt worden dankzij de koppeling in eStox.
De aandelen in een NV zijn in eerste instantie vrij overdraagbaar, hier kan men echter statutaire beperkingen op voorzien. De overdracht van aandelen op naam kan simpelweg via een overeenkomst.
{% hint style="info" %}
**Schenking aandelen**
Indien je aandelen wil schenken, dan is een tussenkomst van de notaris steeds verplicht en is het louter bijwerken van het aandelenregister niet voldoende.
{% endhint %}
De NV kan ook gedematerialiseerde aandelen uitgeven.
### Stemrechten
Indien de aandelen een gelijke waarde van het kapitaal vertegenwoordigen, geven zij elk recht op één stem.
In principe kan men aandelen zonder stemrechten uitgeven zolang er minstens één aandeel met stemrecht aanwezig is, zo vermijd je het scenario waar geen beslissingen meer kunnen genomen worden.
Belangrijk om te weten: ook aandelen zonder stemrecht kunnen deelnemen in de winst.
## Bestuur
Het bestuur in een NV kan drie vormen aannemen:
* Enige bestuurder
* Monistisch bestuur
* Duaal bestuur
### Enige bestuurder
Je kan een enkele bestuurder aanduiden, deze kan een natuurlijke persoon of een rechtspersoon (met vaste vertegenwoordiger) zijn.
Hier is een vetorecht mogelijk betreffende statutenwijzigingen, winstuitkeringen en eigen ontslag.
### Monistisch bestuur (collegiaal bestuur)
Dit is een collegiaal bestuur die minstens uit drie bestuurders bestaat. Het collegiaal bestuur mag ook uit twee bestuurders bestaan indien de vennootschap minder dan drie aandeelhouders telt.
### Duaal bestuur
Het bestuur wordt in principe uitgesplitst in een raad van toezicht en een directieraad. Belangrijk om te onthouden is dat de leden niet tegelijk lid mogen zijn in beide raden.
**Raad van toezicht**
De raad van toezicht is een collegiaal orgaan die minstens uit drie leden bestaat, deze mogen natuurlijke personen of rechtspersonen (met een vaste vertegenwoordiger) zijn. De raad van toezicht wordt benoemd en ontslagen door de algemene vergadering.
De raad van toezicht is bevoegd voor:
* De toezicht op de directieraad
* Benoeming en ontslag van de directieraad
* Het algemeen beleid
* Strategische planning
* Alle vennootschapsrechtelijke bevoegdheden
**Directieraad**
De directieraad is eveneens een collegiaal orgaan die uit minstens drie leden bestaat. De directieraad wordt benoemd door de raad van toezicht.
De directieraad is bevoegd voor het dagelijks bestuur en de operationele werking van de vennootschap. De directieraad is ook verplicht om periodiek informatie te verstrekken via verslaggeving aan de raad van toezicht.
## Boekhouding
Een NV moet altijd een dubbele boekhouding voeren. Omwille van de complexiteit van de boekhoudkundige en fiscale regels, is het ten zeerste aangeraden om hiervoor beroep te doen op een accountant die erkend is door het ITAA.
De jaarrekening van de NV moet neergelegd worden bij de Balanscentrale van de Nationale Bank van België (NBB) en kan dus door stakeholders online geraadpleegd worden.
## Wanneer kiezen voor een NV?
De NV is een vennootschapsvorm die vooral geschikt is voor grote ondernemingen die nood hebben aan veel kapitaal waarbij het familiaal karakter van een onderneming een minder belangrijke rol speelt.
## Voor- & nadelen
Voordelen van een NV
* Je kan alleen of met meerdere zakenpartners een NV oprichten
* Je kan één of meerdere bestuurders hebben en dit onder drie verschillende bestuursvormen
* Je aansprakelijkheid als aandeelhouder is beperkt tot de inbreng
* Fiscale optimalisatiemogelijkheden
Nadelen van een NV
* Oprichting kan enkel via een notariële akte
* Hoge oprichtingskost
* Hoog minimumkapitaal van 61.500 euro
* Verplicht financieel plan
* Oprichtersaansprakelijkheid bij financiële moeilijkheden / faillissement
* Dubbele boekhouding & zwaardere administratie
# CV
De coöperatieve vennootschap & haar kenmerken
## Gemeenschappelijk economisch of sociaal doel
De coöperatieve vennootschap dient om tegemoet te komen aan de economische of sociale noden van haar aandeelhouders of andere betrokken partijen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via samenwerkingsovereenkomsten voor het leveren van goederen, het aanbieden van diensten of het uitvoeren van werken die aansluiten bij de activiteiten die de vennootschap zelf uitvoert of laat uitvoeren.
Een CV is geschikt voor:
* Samenwerkende ondernemers die goederen of diensten willen aankopen of verkopen via een gedeeld platform.
* Sociale ondernemingen met een maatschappelijke missie.
## Oprichting
### Inbreng
Er is in principe geen minimuminbreng vereist. Hou er wel rekening mee dat de vennootschap voldoende aanvangsvermogen moet hebben om de geplande activiteiten te kunnen uitvoeren.
Naast een inbreng ingeld, kan men ook een inbreng doen in natura. Bij een inbreng in natura moet er wel een bedrijfsresivor ingeschakeld worden.
### Financieel plan
Bij de oprichting moet je verplicht een financieel plan voorleggen. Dit is een analyse van de financiële haalbaarheid van de eerste twee jaar. Het is belangrijk om hier de nodige aandacht en tijd aan te besteden, aangezien hier ook de oprichtersaansprakelijkheid bij komt te kijken.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Schakel een accountant in om je te helpen bij de opmaak van goed onderbouwd financieel plan.
{% endhint %}
### Minimum aantal oprichters
Voor de oprichting van een CV zijn minimaal 3 oprichters vereist.
### Oprichtersaansprakelijkheid
Een belangrijk kenmerk van de BV is dat de aansprakelijkheid van de aandeelhouders beperkt wordt tot hun inbreng.
De oprichter-aandeelhouders kunnen echter aansprakelijk gesteld worden in geval van faillissement binnen de drie jaar na de oprichting. Zoals eerder vermeld is een goed onderbouwd financieel plan dus een must!
### Notariële akte
De oprichting gebeurt via een notariële akte. In deze notariële akte worden de statuten van de vennootschap opgenomen, waarin onder meer belangrijke elementen zoals de benaming, zetel, voorwerp, vermogen, bestuur, enz. worden bepaald.
# VOF
De vennootschap onder firma & haar kenmerken
## Oprichting
### Financieel plan
Het is niet verplicht om een financieel plan voor te leggen, het is echter wel aan te raden om voor jezelf een ondernemingsplan en financieel plan op te maken als haalbaarheidsstudie. Een accountant kan je hierbij helpen.
### Onderhandse akte
In tegenstelling tot de [BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv) en de [NV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/nv), kan je een VOF oprichten via een onderhandse akte. Dit betekent dat je niet langs de notaris moet gaan, waardoor de opstartkost een stuk lager ligt.
### Vennoten
Om een VOF te kunnen oprichten heb je *minstens twee* vennoten nodig.
{% hint style="info" %}
**Werkende vennoten**
Elke oprichter/vennoot in een VOF is een werkende vennoot. Dit betekent dat elke vennoot een statuut als zelfstandige krijgt.
{% endhint %}
Heb je een zakenpartner die eerder de rol van geldschieter wil aannemen? Dan kan dit perfect via een [CommV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/commv).
**Aansprakelijkheid vennoten**
Een nadeel van de VOF is dat de beherende vennoten persoonlijk onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk zijn, je privévermogen kan dus sneller aangesproken worden.
Indien je van plan bent om een risicovolle activiteit op te starten, dan kan je best naar een alternatieve vennootschapsvorm kijken, zoals de [BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv) of [NV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/nv), waarin de aansprakelijkheid wordt beperkt tot de inbreng of het kapitaal.
### Vermogen / inbreng
Er is geen minimuminbreng voorzien, je kan dus vrij bepalen wat je aanvangsvermogen zal zijn. Dit flexibel kenmerk heeft wel tot gevolg dat de vennoten dus onbeperkt aansprakelijk zijn (zie vorig puntje).
## Aandelenoverdracht
De aandelen kunnen wettelijk gezien niet overgedragen worden, tenzij anders is overeengekomen. Dit betekent dat alle medevennoten unaniem akkoord moeten gaan wanneer je je aandelen toch wil verkopen. Het is superbelangrijk om deze overdracht ook in het Belgisch Staatsblad te publiceren, zo kunnen derden u niet meer aansprakelijk stellen voor schulden die ontstaan na de publicatie.
Ook bij het toetreden als nieuwe vennoot is het belangrijk om na te gaan hoe de interne situatie van de VOF eruitziet aangezien je als nieuwe vennoot ook aansprakelijk kan gesteld worden voor schulden die reeds bestonden voor uw toetreding.
## Boekhouding
In de meeste gevallen kan de VOF een enkelvoudige boekhouding voeren en moet er bijgevolg geen jaarrekening neergelegd worden bij de Nationale Bank van België. Dit zorgt voor meer discretie aangezien derde partijen niet direct een zicht hebben op de cijfers en resultaten.
## Wanneer kiezen voor een VOF?
Een VOF oprichten kan interessant zijn wanneer je samen met een zakenpartner aan een lage opstartkost een activiteit wil exploiteren waaraan weinig of geen risico’s verbonden zijn.
## VOF vs Eenmanszaak
In een VOF heb je meerdere vennoten die samen een activiteit willen exploiteren en dus een ‘partnership’ of samenwerkingsovereenkomst aangaan. Een eenmanszaak wordt geregistreerd op uw persoonlijke naam, alle winsten die je in een eenmanszaak draait zijn rechtstreeks uw eigendom.
De winsten worden eveneens op verschillende manieren belast. Bij een eenmanszaak zijn de winsten onderhevig aan de personenbelasting. Bij een VOF daarentegen worden de winsten belast in de vennootschapsbelasting, waar het tarief veel lager ligt dan de progressieve schijven en tarieven in de personenbelasting.
Afhankelijk van je situatie, kan het eventueel interessanter zijn om een VOF op te starten.
Verder kan je in een VOF je loonpakket optimaliseren en werken met dividenden, wat fiscaal gezien heel interessant kan zijn.
## Voor- & nadelen
Voordelen van een VOF
* Lagere oprichtingskost
* Oprichting kan via een onderhandse akte
* Geen minimuminbreng vereist
* Beperkte wettelijke & boekhoudkundige formaliteiten (meer discretie)
* Aandelen in principe niet overdraagbaar zonder unaniem akkoord van de vennoten
Nadelen van een VOF
* Vennoten zijn onbeperkt persoonlijk & hoofdelijk aansprakelijk
* Minstens twee vennoten vereist
Vennootschap onder firma (VOF) nu digitaal oprichten
# CommV
De commanditaire vennootschap & haar kenmerken
## Oprichting
### Onderhandse akte
Een CommV kan je gewoonweg oprichten via een onderhandse akte. Dit betekent dat je niet langs de notaris moet gaan zoals bij de [BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv) of [NV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/nv), waardoor de opstartkost een stuk lager ligt.
Bijgevolg is het dus ook niet verplicht om een financieel plan voor te leggen, het is echter wel aan te raden om voor jezelf een ondernemingsplan en financieel plan op te maken als haalbaarheidsstudie. Een accountant kan je hierbij helpen.
### Vennoten
Om een CommV te kunnen oprichten heb je minstens twee vennoten nodig.\
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de:
* Gecommanditeerde vennoten of beherende vennoten
* Commanditaire vennoten of stille vennoten
De beherende vennoten staan in voor het beheer van het bedrijf terwijl de stille vennoten de functie van geldschieters op zich nemen en dus enkel een financiële inbreng doen.
### Aansprakelijkheid vennoten
Net zoals bij de VOF zijn de beherende vennoten persoonlijk onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk zijn. De beherende vennoot zal zich moeten inschrijven als zelfstandige.
De stille vennoten zijn daarentegen enkel aansprakelijk voor het kapitaal of vermogen dat zij hebben ingebracht. Aangezien de stille vennoot enkel een financiële inbreng doet, moet hij geen statuut van zelfstandige krijgen.
Ben je van plan om een risicovolle activiteit te exploiteren of zware leningen aan te gaan? Dan kan je best voor een vennootschapsvorm kiezen waarin je aansprakelijkheid beperkt wordt.
### Vermogen / Inbreng
Er is geen minimuminbreng voorzien, je kan dus vrij bepalen wat je aanvangsvermogen zal zijn.
## Aandelenoverdracht
De aandelen kunnen wettelijk gezien niet overgedragen worden, tenzij anders is overeengekomen.
Dit betekent dat alle medevennoten unaniem akkoord moeten gaan wanneer je je aandelen toch wil verkopen. Het is superbelangrijk om deze overdracht ook in het Belgisch Staatsblad te publiceren, zo kunnen derden u niet meer aansprakelijk stellen voor schulden die ontstaan na de publicatie.
Ook bij het toetreden als nieuwe vennoot is het belangrijk om na te gaan hoe de interne situatie van de VOF eruitziet aangezien je als nieuwe vennoot ook aansprakelijk kan gesteld worden voor schulden die reeds bestonden voor uw toetreding.
## Boekhouding
In de meeste gevallen kan de CommV een enkelvoudige boekhouding voeren en moet er bijgevolg geen jaarrekening neergelegd worden bij de Nationale Bank van België. Dit zorgt voor meer discretie aangezien derde partijen niet direct een inzage hebben in de cijfers en resultaten.
## Wanneer kiezen voor een CommV?
Een CommV oprichten kan interessant zijn wanneer jezelf aan een lage opstartkost een activiteit wil exploiteren waaraan weinig of geen (financiële) risico’s verbonden zijn.
Hiernaast kies je de gepaste stille vennoot die als geldschieter zal fungeren.
## Voor- & nadelen
Voordelen van een CommV
* Lagere oprichtingskost
* Oprichting kan via een onderhandse akte
* Geen minimuminbreng vereist
* Beperkte wettelijke & boekhoudkundige formaliteiten (meer discretie)
* Aandelen in principe niet overdraagbaar zonder unaniem akkoord van de vennoten
* De stille vennoot is beperkt aansprakelijk
Nadelen van een CommV
* De beherende vennoot is onbeperkt persoonlijk & hoofdelijk aansprakelijk
* Minstens twee vennoten vereist
Commanditaire vennootschap (CommV) nu digitaal oprichten
# Belangrijkste kenmerken
## Vergelijkend overzicht
Hieronder vind je een overzicht met de belangrijkste kenmerken en verschillen.
CommV
VOF
BV
CV
NV
Aantal oprichters
Min. 2
Min. 2
1
Min. 3
1
Bestuur
Min. 1 zaakvoerder
Min. 1 bestuurder
Min. 1 bestuurder
Min. 1 bestuurder
Min. 1 bestuurder
Kapitaal/inbreng
Geen minimum
Geen minimum
Geen minimum, maar moet toereikend zijn
Geen minimum, maar moet toereikend zijn
Min. 61.500 EUR
Financieel plan
Niet verplicht
Niet verplicht
Ja
Ja
Ja
Oprichtingsakte
Onderhands
Onderhands
Notarieel
Notarieel
Notarieel
Aansprakelijkheid
Onbeperkt & hoofdelijk, stille vennoot beperkt tot inbreng
Onbeperkt & hoofdelijk
Beperkt tot inbreng
Beperkt tot inbreng
Beperkt tot inbreng
Overdracht aandelen
Niet overdraagbaar, tenzij afwijking in statuten
Niet overdraagbaar, tenzij afwijking in statuten
Beperkt overdraagbaar, tenzij afwijking in statuten
Vrij overdraagbaar, tenzij afwijking in statuten
Vrij overdraagbaar
## Ondernemingsvorm checker
Hulp nodig bij het kiezen van de juiste ondernemingsvorm? Maak gebruik van onze tool of neem gerust [contact](https://www.plutus.be/contact) op.
# Sociaal statuut
## Sociale zekerheidskas & sociale bijdragen
Als zelfstandige ben je verplicht om je aan te sluiten bij een sociale zekerheidskas. De sociale zekerheidskas zal op basis van de beschikbare gegevens je sociale bijdragen berekenen en op kwartaalbasis een afrekening uitsturen. Deze dien je binnen een bepaalde termijn te betalen (zie [Fiscale deadlines](/belastingen-en-bijdragen/fiscale-deadlines)).
{% hint style="info" %}
**Extra info**
Zie [Sociale bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen) voor meer info.
{% endhint %}
Je sociaal statuut en de verschuldigde bijdragen hangen af van je situatie en de uiteindelijke belastbare inkomsten, de meest voorkomende statuten zijn:
* [Zelfstandige in hoofdberoep ](#hoofdberoep)
* [Zelfstandige in bijberoep ](#bijberoep)
* [Student-zelfstandige](#student-zelfstandige)
## Hoofdberoep
Een persoon die hoofdzakelijk op zelfstandige basis werkt en hiernaast geen of in beperkte mate werk verricht in ondergeschikt verband voor een werkgever, is in principe een zelfstandige die zijn activiteit in hoofdberoep uitvoert. Als zelfstandige in hoofdberoep, ben je verplicht om je aan te sluiten bij een sociale zekerheidskas en moet je [Sociale bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen) betalen.
## Bijberoep
Wil je in het begin nog wat zekerheid of ben je van plan om je vaste job niet stop te zetten? Dan kan je ook van start gaan als zelfstandige in bijberoep, dit kan onder een aantal voorwaarden:
* Je werkt minstens halftijds (50%) of minstens 60% als vastbenoemde leerkracht.
* Je presteert per kwartaal minstens 235 uur (of 282 uur als vastbenoemde leerkracht) in dienstverband.
{% hint style="info" %}
**Timing opstart zelfstandige activiteit**
Zorg ervoor dat je de eerste en de laatste werkdag van het kwartaal steeds een halftijds contract hebt.
{% endhint %}
Een zelfstandige in bijberoep moet ook [Sociale bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen) betalen. Het bedrag hangt af van je ondernemingsvorm en de hoogte van je beroepsinkomen.
Heb je een zeer laag netto beroepsinkomen? Dan kan je ook vrijgesteld worden van sociale bijdragen.
{% hint style="warning" %}
**Let op!**
Als zelfstandige in bijberoep bouw je geen extra sociale rechten op, aangezien je deze rechten reeds opbouwt met je hoofdberoep als loontrekkende. Betaal je echter evenveel sociale bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep? Dan bouw je wel extra rechten op.
{% endhint %}
## Student-zelfstandige
Als student is het dus perfect mogelijk om te starten als zelfstandige. De voorwaarden waaraan je moet voldoen om als student-zelfstandige van start te gaan zijn:
* Je moet tussen de 18 jaar en 25 jaar jong zijn.
* Je bent aan een erkende onderwijsinstelling ingeschreven.
* Je volgt een studie van minstens 27 studiepunten of minstens 17 lesuren per week.
* Je volgt regelmatig de lessen en neemt deel aan de examens.
* Je hebt een zelfstandige activiteit.
* Je bent geen meewerkende echtgenoot.
Een zelfstandige in bijberoep moet ook [Sociale bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen) betalen. Het bedrag hangt af van je ondernemingsvorm en de hoogte van je beroepsinkomen.
Heb je een zeer laag netto beroepsinkomen? Dan kan je ook vrijgesteld worden van sociale bijdragen.
# Fiscaliteit
Met welke fiscale verplichtingen moet ik als zelfstandige rekening houden?
Een onderneming komt in aanrekening met een aantal belastingen die complex kunnen zijn en vaak door (startende) zelfstandigen door elkaar gehaald worden.
> *\[...] in this world nothing can be said to be certain, except death and taxes. - Benjamin Franklin*
Hieronder geven we ook kort overzicht van een aantal vaak voorkomende belastingen, onder [Belastingen & bijdragen](/belastingen-en-bijdragen/overzicht) wordt elk onderdeel in detail besproken.
## BTW
De meeste ondernemingen moeten btw aanrekenen op hun verkopen. Op de aankopen kunnen ze dan de betaalde btw recupereren. Dit gebeurt via periodieke btw-aangiftes. In principe is dit geen belasting die je zelf betaalt, je ontvangt namelijk de btw van je klanten. De verplichting om de btw door te storten naar de overheid rust wel op uw schouders (zie [Btw](/belastingen-en-bijdragen/btw)).
## Inkomstenbelasting
Een onderneming wordt ook op de belastbare beroepsinkomsten belast. De definitieve afrekening ontvang je op jaarbasis, de betaling van de belasting kan echter op kwartaalbasis gespreid worden via voorafbetalingen.
Eenmanszaken en bedrijfsleiders betalen zijn onderworpen aan de [Personenbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/personenbelasting), bij vennootschappen is de [Vennootschapsbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/vennootschapsbelasting) van toepassing.
## Regionale belastingen
Naast deze federale belastingen zijn er ook regionale belastingen waarmee je moet rekening houden. De meest courante zijn de provinciebelasting en de gemeentelijke bedrijfsbelasting.
### Provinciebelasting
Elke zelfstandige moet ook jaarlijks een provinciebelasting betalen, dit is een vast bedrag en hangt dus niet af van je cijfers of resultaten. Sommige provincies zijn echter vrijgesteld.
### Bedrijfsbelasting op stadsniveau
In bepaalde steden wordt er ook een jaarlijkse bedrijfsbelasting aangerekend. Check dus zeker welke bijkomende belastingen door je provincie of gemeente kunnen aangerekend worden.
### Gemeentebelasting
Via je jaarlijkse aangifte van de personenbelasting betaal je als zelfstandige eenmanszaak of als bezoldigde bedrijfsleider ook een gemeentebelasting.
# Administratie & boekhouding
# Wat is een boekhouding?
Moet ik als onderneming een boekhouding hebben?
## Wat is een boekhouding?
De boekhouding is het gestructureerd registreren en classificeren van alle (financiële) verrichtingen van een onderneming. Denk hierbij aan de verkopen en aankopen, maar ook de banktransacties.
Afhankelijk van de soort en grootte van de onderneming, zal er een enkelvoudige of dubbele boekhouding kunnen gevoerd worden.
### Enkelvoudige boekhouding
De enkelvoudige boekhouding is minder complex en eerder voorzien voor [eenmanszaken](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/eenmanszaak) en voor bepaalde [CommV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/commv)'s en [VOF](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/vof)'s.
In principe moet elke transactie maar één keer geregistreerd worden en moet men geen tegenhangende boeking voorzien, zoals bij een dubbele boekhouding. Deze manier van boekhouden is minder tijdrovend, daar tegenover staat dat de rapportering minder gedetailleerd is.
### Dubbele boekhouding
Een dubbele boekhouding is complexer, aangezien er een dubbele registratie gebeurt. Op basis van een dubbele boekhouding, wordt ook de jaarrekening opgemaakt en neergelegd bij de Nationale Bank van België (NBB).
Een dubbele boekhouding geeft een gedetailleerder en getrouwer beeld van de toestand van een onderneming.
## Is een boekhouding verplicht?
Ja, elke onderneming moet verplicht een boekhouding voeren, ongeacht de ondernemingsvorm of btw-regeling. Het komt er in principe op neer dat je voor elke transactie een geldig bewijsdocument registreert en bewaart. Dit kunnen facturen zijn, maar ook overeenkomsten en andere relevante documenten.
## Wat is het nut van een boekhouding?
Een boekhouding is een weerspiegeling van de prestaties van je onderneming. Een goede opvolging van de boekhouding zorgt dat je als bedrijfsleider steeds een goed zicht hebt op de financiële situatie van je onderneming.
Zeker voor startups is dit superbelangrijk, in de beginfase zal je frequent de gemaakte kosten en uitgaven moeten opvolgen zodat je een zicht hebt op o.a. je burn-rate.
Op basis van je boekhoudkundige data kan je ook budgetten opstellen en forecasten, zo kan je de nodige plannen maken voor toekomstige investeringen, financieringsrondes, enz.
Ook naar externe partijen toe is een boekhouding belangrijk, denk hierbij aan de overheid en de fiscale verplichtingen die je moet nagaan. Op basis van een juiste boekhouding kunnen ook de belastingen en de btw correct berekend, gerapporteerd en afgedragen worden.
Hiernaast zijn er ook andere stakeholders die geïnteresseerd zijn in de cijfers zoals leveranciers, klanten, potentiële aandeelhouders, personeel, enz.
## Hoe een correcte administratie & boekhouding voeren?
Op de volgende pagina's leggen we uitgebreid uit wat er bij een boekhouding komt te kijken en welke documenten je correct moet bijhouden, beheren en verwerken.
Als zelfstandige moet je:
* [x] De verkopen & ontvangsten correct registreren
* [x] De beroepsmatige aankopen & kosten zo volledig mogelijk bijhouden & bezorgen in de boekhouding
* [x] De financiële transacties goed beheren & opvolgen
* [x] Andere relevante (juridische) documenten bezorgen & bewaren
* [x] Jaarlijks een inventaris opmaken
## Zelf boekhouden of toch uitbesteden?
Het aanstellen van een accountant is in principe niet verplicht, maar wel sterk aan te raden. We merken in de praktijk dat 'zelfboekers' toch wel fouten maken en niet de nodige kennis hebben om een boekhouding correct te voeren. Naast het boekhoudkundig gedeelte moet men ook de fiscale verplichtingen correct nakomen.
{% hint style="info" %}
**Complexiteit**
Zelfs een zeer kleine onderneming komt al snel in aanraking met verrichtingen die fiscaal en boekhoudkundig complex kunnen zijn!
{% endhint %}
| Voor- en nadelen van zelf boekhouden |
| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| :white\_check\_mark: Goedkoper |
| :white\_check\_mark: Meer controle over je eigen boekhouding |
| :red\_circle: Fouten door onwetendheid & beperkte kennis |
| :red\_circle: Zelf constant up-to-date blijven met wetswijzigingen omtrent boekhouding & fiscaliteit |
| :red\_circle: Geen vertrouwenspersoon die je kan bijstaan bij de groei van je onderneming |
| :red\_circle: Financieringsinstellingen verwachten cijfers opgemaakt door erkende accountants |
| :red\_circle: Groeiende ondernemingen met een slecht gevoerde boekhouding hebben zwakkere kansen om in een latere fase een accountant vast te krijgen |
# Verkoopfacturen
Hoe stel ik een correcte verkoopfactuur op?
## Wie moet een factuur opmaken?
Indien je btw-plichtig bent moet je in een Business-to-Business (B2B) context altijd een verkoopfactuur opmaken.
{% hint style="info" %}
**B2C &** [Dagontvangsten](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/dagontvangsten)\
Indien je diensten of producten verkoopt aan particuliere klanten, dan hoef je geen verkoopfactuur op te maken, tenzij de koper hier specifiek achter vraagt. In principe is het dan voldoende om je ontvangsten op te nemen in een dagontvangstenboek.
{% endhint %}
Hierop bestaan wel een aantal uitzonderingen. Bij bepaalde handelingen voor particulieren moet je wel verplicht een factuur opmaken:
* Verkopen op afstand (indien je het OSS-systeem niet toepast)
* Intracommunautaire levering van een nieuw vervoermiddel
* Levering van een gebouw
* Werken in onroerende staat (aannemingswerken)
* Levering van goederen bestemd voor professioneel / economisch gebruik
* Verkoop van wagens, aanhangwagens, vliegtuigen, jachten & plezierboten
* Verhuisdiensten
## Wanneer een verkoopfactuur opmaken?
De algemene regel is dat je ten laatste een factuur uitreikt op de 15de dag van de maand volgend op de maand waarin de levering van de goederen of diensten heeft plaatsgevonden.
Je factureert liefst zo snel mogelijk nadat je jouw producten of diensten geleverd hebt. Je kan eventueel ook met voorschotfacturen werken.
{% hint style="success" %}
**Cashflow**
Hoe sneller de factuur vertrekt, hoe sneller je het geld kan innen!
{% endhint %}
## Verplichte factuurvermeldingen
Op de factuur moeten een aantal verplichte vermeldingen staan, namelijk:
* **Je eigen bedrijfsgegevens**
* Bedrijfsnaam of maatschappelijke naam (bij eenmanszaken de persoonlijke naam)
* Rechtsvorm
* Adres of maatschappelijke zetel
* Bankrekeningnummer
* Btw- of ondernemingsnummer
* RPR (check via [website Territoriale bevoegdheid](https://territoriale-bevoegdheid.just.fgov.be/cgi-main/competence-territoriale.pl))
* **De klantgegevens**
* Bedrijfsnaam of maatschappelijke naam
* Adres
* Btw- of ondernemingsnummer
* Het woord 'Factuur'
* Een opeenvolgend factuurnummer
* Factuurdatum, vervaldatum & leverdatum van je diensten of goederen
* Duidelijke omschrijving van de geleverde goederen en/of diensten
* Eenheidsprijs en het aantal eenheden in uren, stuks, meter, enz.
* Toe te passen [btw](/belastingen-en-bijdragen/btw)-tarief
* Totaalbedrag exclusief btw (maatstaf van heffing)
* Totaalbedrag van de verschuldigde btw
* Totaal te betalen bedrag (maatstaf van heffing + totale btw)
## Speciale factuurvermeldingen
Naast de standaardvermeldingen, moet er in bepaalde gevallen een speciale vermelding en/of clausule aan de factuur toegevoegd worden.
Toepassingsgebied
Vermelding
Vrijgestelde kleine ondernemingen
"Vrijstellingsregeling kleine ondernemingen"
Self-billing
"Factuur uitgereikt door afnemer"
Bijzondere regeling reisbureau's
"Bijzondere regeling - reisbureaus"
Winstmargeregeling
"Levering onderworpen aan de bijzondere regeling van belastingheffing over de winstmarge. Btw niet aftrekbaar.”
Bijzondere regelingen voor gebruikte goederen, kunstvoorwerpen & antiquiteiten
"Bijzondere regeling - gebruikte goederen"
"Bijzondere regeling - kunstvoorwerpen"
"Bijzondere regeling - voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten"
Creditnota's
"Btw terug te storten aan de staat in de mate waarin ze oorspronkelijk in aftrek werd gebracht"
Intracommunautaire leveringen
"BTW VERLEGD"
Andere verleggingen naar de medecontractant
"BTW VERLEGD"
Verlegging bij werken in onroerende staat
"BTW VERLEGD" & onderstaande clausule: “Verlegging van de heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.”
Werken in onroerende staat aan een privéwoning ouder dan 10j met toepassing van 6% btw
"Btw-tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw-tarief van 21 % van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten."
## Een factuur corrigeren via een creditnota
Indien je een reeds uitgestuurde factuur wil corrigeren, is het eigenlijk verboden om de oorspronkelijke factuur aan te passen en opnieuw te versturen naar de ontvanger.
Een foute factuur corrigeer je door een creditnota op te maken. Dit is een spiegelbeeld van je oorspronkelijke factuur. Voorzie de titel "Creditnota", zet alle bedragen in het negatief en omschrijf de reden waarom de creditnota werd opgemaakt met verwijzing naar de oorspronkelijke factuur.
Zet ook volgende vermelding op de creditnota:
> "Btw terug te storten aan de staat in de mate waarin ze oorspronkelijk in aftrek werd gebracht"
Verstuur vervolgens de creditnota en de nieuwe (correcte) factuur naar je klant.
## Self-billing
Bij self-billing wordt de factuur door uw klant of uw opdrachtgever opgemaakt zodat u dit zelf niet meer moet doen. Dit wordt vaak toegepast in samenwerkingen waarbij de opdrachtgever een overzichtelijk of geautomatiseerd systeem gebruikt waarbij men een beter overzicht heeft op de geleverde goederen en diensten en de te factureren bedragen.
Self-billing werkt als volgt:
1. **Overeenkomst tussen klant en leverancier**\
Er moet een voorafgaande overeenkomst zijn waarin beide partijen akkoord gaan met het gebruik van self-billing. Deze overeenkomst regelt de voorwaarden, zoals factuurinhoud, frequentie en goedkeuring.
2. **Opstellen van facturen** \
De klant stelt namens de leverancier een factuur op voor de geleverde goederen of diensten. Deze factuur moet voldoen aan alle wettelijke vereisten conform de btw-wetgeving.
3. **Goedkeuring door de leverancier** \
De leverancier controleert en accepteert (stilzwijgend of expliciet) de door de klant opgestelde factuur.
4. **Betaling**\
De klant betaalt de leverancier op basis van de self-billing factuur.
## E-facturatie & PEPPOL
### Wat is PEPPOL?
Pan-European Public Procurement On-Line (PEPPOL) is simpelweg een elektronisch netwerk waar ondernemingen zich kunnen (of moeten) aansluiten om onder andere elektronische facturen te versturen en te ontvangen.
### Hoe werkt PEPPOL?
Om toegang te krijgen tot het PEPPOL-netwerk, moet je onderneming de nodige Access Points registreren. Vervolgens kan je e-facturen via je Access Points versturen, maar ook ontvangen. Je Access Points zijn dus je elektronische brievenbussen.
Een aantal voordelen van e-facturatie en het PEPPOL-netwerk zijn:
1. **Geautomatiseerde uitwisseling & verwerking van facturen**\
Bij een integratie met je boekhoudsoftware, kan je gemakkelijk je facturen via PEPPOL rechtstreeks in je boekhouding ontvangen en verwerken, geen gedoe meer met het manueel versturen en uploaden van facturen in je boekhouding.
2. **Tijd- & kostenbesparing**\
Door de automatisering van de facturatieprocessen verlagen ook de kosten en de tijd die je moet spenderen aan je administratie en boekhouding.
3. **Garantie van ontvangst & verzending**\
Je bent er zeker van dat je klanten je factuur effectief ontvangen hebben, e-facturatie via PEPPOL wordt gelijkgesteld met een 'aangetekende zending'.
***
# Dagontvangsten
Verkoop je voornamelijk aan particuliere klanten (B2C)? Dan ben je in de meeste gevallen niet verplicht om een [verkoopfactuur](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/verkoopfacturen) op te maken. Het is dan voldoende om je ontvangsten in een dagontvangstenboek te noteren.
## Dagontvangstenboek
Een ontvangstenboek is dus een boek waarin je op dagbasis alle ontvangsten noteert waarvoor je geen [factuur](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/verkoopfacturen) hebt opgemaakt, ongeacht de betaalmethode.
{% hint style="info" %}
**Vermijd dubbele omzet!**
De gefactureerde bedragen hoef je dus niet meer op te nemen in het dagontvangstenboek, zo vermijd je het aangeven van dubbele omzet.
{% endhint %}
{% hint style="warning" %}
**Ontvangstenboek vs kasboek**
Een dagontvangstenboek is niet hetzelfde als een [kasboek](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/kas). In een kasboek vol je namelijk enkel de inkomende en uitgaande cashverrichtingen in.
De fysieke boeken lijken sterk op elkaar qua lay-out, dus dubbelcheck altijd de titel.
{% endhint %}
Ontvangstenboek vs Kasboek
### Hoe moet ik een ontvangstenboek invullen?
De ontvangsten moeten op dagbasis in het ontvangstenboek ingevuld worden. Stel dat je op een bepaalde dag geen ontvangsten hebt gehad, dan moet je nog steeds een registratie doen aan nul euro. Bij het begin van een nieuw jaar, moet je een nieuw ontvangstenboek aanschaffen.
{% hint style="danger" %}
**Let op bij een fiscale controle!**\
Krijg je een fiscale controle en merkt de controleur dat het ontvangstenboek niet up-to-date is? Dan riskeer je een boete. Vul dus op het einde van de dag steeds je ontvangstenboek in!
{% endhint %}
#### :grey\_exclamation:Belangrijke aandachtspunten bij het invullen van je ontvangstenboek
* Vul je ontvangstenboek dagelijks in, ook al had je op een bepaalde dag geen ontvangsten (geen verkopen, gesloten, verlofdagen, ziekte, enz.).
* Gebruik een pen of stift die niet uitwisbaar is (gebruik dus geen potlood).
* Verkopen van meer dan 500,00 euro moeten apart geregistreerd worden.
* De ingevulde bedragen mogen niet geschrapt worden.
* Indien je een correctie wil uitvoeren, zet je deze op een aparte lijn zonder de originele registratie te schrappen.
### Voorbeeld van een ingevuld ontvangstenblad
Voorbeeld van een ingevuld dagontvangstenblad
Invulvelden
Bijkomende info
MAAND
Vul hier de maand in waarop de ontvangsten betrekking hebben.
B.T.W. NR.
Vul hier telkens je btw-nummer in.
DATUM
Datum van de ontvangsten. Vul je ontvangstenboek dagelijks in, ook al heb je op een bepaalde dag geen ontvangsten.
TOTALEN
Vul hier het totaalbedrag in van de ontvangsten. Verkopen voor meer dan 250 euro vul je op een aparte lijn in.
Vul in de kolommen de btw-tarieven die voor uw verkopen van toepassing zijn (6%, 12% en/of 21%). Vervolgens splits je de totaalbedragen uit per btw-percentage.
MAANDTOTAAL INCL. BTW
Maak hier een optelling van de kolom 'TOTALEN' en de kolommen 'BEDRAGEN INCL. BTW' per btw-percentage.
MAANDTOTAAL EXCL. BTW
Bereken de bedragen excl. btw. Voorbeeld voor de kolom met 21%:
Totaalbedrag / 1,21
8.721,00 euro / 1,21 = 7.207,44 euro
MAANDTOTAAL BTW
MAANDTOTAAL INCL. BTW (-) MAANDTOTAAL EXCL. BTW
RECAPITULATIE DER ONTVANGSTEN EXCL. BTW
Deze bedragen moeten overeenkomen met de bedragen onder MAANDTOTAAL EXCL. BTW.
TOTAAL BTW KWARTAAL
Som van de BTW-totalen.
### Moet ik naast mijn ontvangstenboek ook andere bewijsdocumenten bewaren?
Ja, voor kassaverkopen kan je best je kassarollen bewaren. Voor online verkopen kan je best alle mails, bestelbevestigingen, enz. bewaren. Deze documenten kunnen bij een fiscale controle opgevraagd worden om de geregistreerde bedragen in het ontvangstenboek af te toetsen.
Indien je de nodige bewijsdocumenten kan voorleggen, mag je de ontvangsten op het einde van de dag samentellen en het totaal invullen in het ontvangstenboek.
Indien niet, dan moet je elke verkoop apart noteren in je ontvangstenboek.
{% hint style="info" %}
**Verkopen > 500,00 euro**
Een verkoop van meer dan 500,00 euro moet apart geregistreerd worden.
{% endhint %}
## Elektronisch ontvangstenboek
Naast het fysieke dagontvangstenboek, is het toegelaten om de ontvangsten op een digitale manier te registreren.
Aan een digitaal of elektronisch ontvangstenboek hangen wel speciale voorwaarden. Er moet dagelijks een registratie gebeuren en de bedragen kunnen niet zomaar aangepast worden.
{% hint style="warning" %}
**Circulaire 2020/C/20**
Het bewaren van de ontvangsten in een gemakkelijk aanpasbare Excel-file is dus volgens de Circulaire 2020/C/20 van de FOD Financiën niet toegelaten.
{% endhint %}
{% hint style="success" %}
**Digitalisering**
Het voordeel van een elektronisch ontvangstenboek is dat de data op een gemakkelijke en efficiënte manier kunnen uitgewisseld worden met de boekhoudsoftware.
{% endhint %}
## Onze aanpak
We voorzien de nodige functies en applicaties in je Odoo-database, zodat je op een correcte en wettelijke manier je ontvangsten digitaal en zelfs automatisch kan afleveren.
Mogelijke werkwijzen
Bijkomende info
Scans / foto's
Stuur je foto's of scans via de mobiele app of e-mail naar je dagontvangstenjournaal.
Registratie in Odoo
Geen zin in een fysiek ontvangstenboek?
Je kan elke verkooptransacties rechtstreeks in je ontvangstenjournaal ingeven. Verstuur vervolgens een digitale factuur/ticket naar de klanten die dit wensen.
We voorzien een vergrendeling van de ingevoerde gegevens met een hash zodat deze niet meer kunnen aangepast worden. Zo voldoe je aan de technische voorwaarden om je ontvangsten elektronisch te registreren.
Kassa-koppeling
Koppel je kassaysteem (GKS kan ook) zodat de ontvangsten automatisch geregistreerd worden.
# Aankoopfacturen & kosten
Hou al je aankoopdocumenten nauwkeurig bij!
## Moet ik bij een aankoop steeds een factuur opvragen?
Liefst wel, enkel met een geldige btw-factuur kan je naast de kosten ook de btw geheel of gedeeltelijk aftrekken. Heb je geen factuur, dan kan de aankoop of uitgave enkel geheel of gedeeltelijk als kost in mindering gebracht worden.
### Aankoop in de winkel
Vraag aan de kassa of de balie of je een factuur voor je aankoop kan krijgen. Hou een visitekaartje of je ondernemingsgegevens bij de hand om de procedure vlot te laten verlopen.
### Aankopen online
Vooraleer je een zakelijke aankoop doet, raden we sterk aan om te checken of je een bedrijfsaccount kan aanmaken in de webshop. Het is belangrijk dat je de bedrijfsgegevens en een geldig ondernemingsnummer of btw-nummer kan ingeven.
{% hint style="warning" %}
**Bol.com en andere verkoopplatforms**
Bol.com werkt vaak als tussenpersoon en zal je meestal een besteloverzicht bezorgen. Krijg je geen factuur van de werkelijke leverancier? Probeer deze dan toch even via e-mail of via het Bol.com-portaal te contacteren.
{% endhint %}
{% hint style="info" %}
**Internationale softwareverkopers en verkopers buiten de EU**
Heel wat software en toolplatforms maken wel een factuur op, maar moet je deze zelf nog downloaden via het klantenportaal. Doe dit zeker!
{% endhint %}
### Factuurfraude
Betaal niet blindelings elke factuur of afrekening die in je mailbox of postbus terechtkomt. Soms kan het zijn dat je een afrekening ontvangt voor niet verplichte bijdragen van bijvoorbeeld bepaalde federaties of verenigingen.
Let ook op voor vervalste facturen. Ga steeds na of de gegevens op de factuur overeenkomen met de betaalgegevens in je originele overeenkomsten of de gegevens op de officiële websites van je leveranciers.
{% hint style="warning" %}
**Meldpunt factuurfraude**\
Heb je toch een vervalste factuur betaald? Doe dan een aangifte op het [https://meldpunt.belgie.be](https://meldpunt.belgie.be/meldpunt/).
{% endhint %}
## Bewaar ook andere aankoopbewijzen
Krijg je geen factuur vast? Dan kan je best nog je kassaticket, btw-bonnetje of elk ander bewijs in je boekhouding bijhouden zodat je de aankoop kan bewijzen. Het nadeel is wel dat je de aankoop enkel als kost kan inbrengen, maar geen btw kan recupereren.
## Bezorg je aankoopdocumenten frequent & volledig
Een probleem dat vaak voorkomt bij ondernemers is het correct en volledig bezorgen van alle documenten in de boekhouding. Vaak komt het voor dat men documenten kwijtspeelt of deze gewoon over het hoofd ziet.
We hechten veel belang aan een interactieve samenwerking en we verwachten dat je als ondernemer je documenten frequent en op een correcte manier bezorgt. Zo kunnen de cijfers correct en in real-time opgevolgd worden.
:bulb:Een aantal belangrijke tips om je boekhouding zo volledig mogelijk bij te houden:
Omschrijving
Tips & beste praktijken
E-facturen via Peppol
Sluit je aan op het Peppol-netwerk als ontvangende access point.
Vraag voor elke binnenlandse aankoop een factuur op.
Internationale facturen & andere aankoopbewijzen (tickets, btw-bonnen, enz.)
Gebruik één vast e-mailadres voor het ontvangen van je facturen en zakelijke documenten.
Geef je uniek e-mailadres van je boekhoudportaal als CC door aan je leveranciers.
Stuur je aankoopfacturen en andere aankoopbewijzen automatisch door naar de boekhouding via auto-forwarding.
Vraag aan je leveranciers om de aankoopdocumenten digitaal te versturen i.p.v. op papier of per post.
Laat papieren documenten niet liggen, maak onmiddellijk een foto/scan en stuur ze direct door naar de boekhouding.
Dubbele controle & betalingen
Koppel je zakelijke rekeningen in je boekhoudportaal zodat je accountant mee kan volgen.
Betaal je aankopen altijd met je zakelijke rekening of zakelijke kredietkaart.
Overloop dagelijks of minstens wekelijks je banktransacties & bezorg de ontbrekende documenten in de boekhouding.
Overloop maandelijks je Mastercard/VISA-uittreksels & bezorg de ontbrekende documenten in de boekhouding.
## Aftrek kost en aftrek btw - Wat is het verschil?
Beroepsmatige kosten kunnen geheel of gedeeltelijk in aftrek gebracht worden van de opbrengsten. Hierdoor daalt het belastbaar resultaat waardoor je vaak minder inkomstenbelastingen betaalt.
De btw op beroepsmatige aankopen kan door btw-plichtige ondernemingen geheel of gedeeltelijk in aftrek gebracht worden van de verschuldigde btw op de verkopen.
{% hint style="info" %}
**Voorbeeld: Tankticket vs Tankkaart**
Ga je je bedrijfswagen tanken en breng je enkel een tankticket in? Dan kan dit bedrag enkel geheel of gedeeltelijk als kost afgetrokken worden. Maak je echter gebruik van een tankkaart, dan krijg je een periodieke btw-factuur waarmee je ook de btw (gedeeltelijk) kan recupereren.
{% endhint %}
## Mag ik zomaar elke kost in aftrek brengen?
Neen, je mag niet zomaar eender welke kost inbrengen (zie [Aftrekbaarheid kosten](/belastingen-en-bijdragen/aftrekbaarheid-kosten-en-btw/aftrekbaarheid-kosten)). Hiernaast kunnen de regels voor de kostenaftrek en van de btw-aftrek verschillen. We raden aan om de fiscale behandeling over te laten aan een erkende accountant.
## Moet ik extra kosten maken om belastingen uit te sparen?
Niet elke kost kan zomaar volledig in aftrek gebracht worden. Door de aftrekbeperking van bepaalde kosten ontstaat er dus ook een verschil tussen de fiscale uitsparing en de geldsommen die je uitgeeft. Het bedrag dat je uitgeeft is dus niet gelijk aan het bedrag dat je aan belastingen uitspaart!
{% hint style="info" %}
**Maak geen onnodige kosten**
Het is geen goed idee om overbodige of belangeloze kosten te maken puur om belastingen te verminderen. Je geeft namelijk 100% van de aankoopwaarde uit om enkel een fractie van de belastingen uit te sparen.
{% endhint %}
# PEPPOL
## Wat is PEPPOL?
Pan-European Public Procurement On-Line (PEPPOL) is simpelweg een internationaal elektronisch netwerk waar ondernemingen zich kunnen (of moeten) aansluiten om onder andere elektronische facturen te versturen en te ontvangen.
## Hoe werkt PEPPOL?
Om toegang te krijgen tot het PEPPOL-netwerk, moet je voor je onderneming de nodige Access Points laten registreren. Vervolgens kan je e-facturen via je Access Points versturen, maar ook ontvangen. Je Access Points zijn dus je elektronische brievenbussen en de verrichtingen worden gelijkgesteld met aangetekende zendingen.
## E-facturatie via PEPPOL
### Verkoopfacturen versturen
#### Business-to-Business (B2B)
De facturatie tussen twee Belgische btw-plichtige ondernemingen moet vanaf 01/01/2026 verplicht volgens een gestructureerd UBL-formaat gebeuren via het PEPPOL-netwerk.
{% hint style="info" %}
**Vrijgestelde kleine ondernemingen & art. 44 vrijgestelde ondernemingen**
[Vrijgestelde kleine ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen) zijn ook btw-plichtige ondernemingen en vallen **wel** onder deze regeling! Ondernemingen die [vrijgesteld zijn volgens art. 44 WBTW](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/art.-44-vrijgestelde-ondernemingen) vallen **niet** onder deze regeling.
{% endhint %}
{% hint style="warning" %}
**Facturen enkel via e-mail verzenden is niet voldoende!**
Facturen via e-mail of post versturen in pdf, Excel of andere formaten zal dus niet meer voldoende zijn. De facturen moeten namelijk aan het Peppol BIS 3.0 formaat voldoen.
{% endhint %}
Onderstaande handelingen vallen (nog) niet onder de e-facturatieverplichting:
* B2B-facturatie naar Europese klanten
* B2B-facturatie naar klanten buiten de EU
{% hint style="success" %}
**E-facturatie binnen de EU**
Vanaf 2030 zal e-facturatie ook tussen de verschillende EU-lidstaten verplicht zijn.
{% endhint %}
#### Business-to-Government (B2G)
Voor de facturatie aan overheidsinstanties als aanbesteder zijn er speciale regels van toepassing. De e-facturatie zal via het Mercurius-platform moeten gebeuren.
#### Business-to-Consumer (B2C)
Facturen aan particuliere klanten (B2C) en de registratie van dagontvangsten zijn (nog) niet onderworpen aan deze verplichting.
#### Samenvattend overzicht
Hieronder kan je een overzicht terugvinden van de klanten waarnaar je e-facturen via PEPPOL moet verzenden:
| Profiel van uw klant / ontvanger | E-facturen verzenden verplicht? |
| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------- |
| [Belgische btw-plichtige maand- of kwartaalaangever](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/periodieke-btw-aangever) | :white\_check\_mark: |
| [Belgische vrijgestelde kleine onderneming](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen) | :white\_check\_mark: |
| [Belgische art. 44 vrijgestelde onderneming](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/art.-44-vrijgestelde-ondernemingen) | :x: |
| [Gemengde btw-plichtige onderneming](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/gemengde-btw-plichtige) | :white\_check\_mark: |
| Particuliere klanten | :x: |
| Klanten binnen de EU | :x: |
| Klanten buiten de EU | :x: |
| Overheid | :white\_check\_mark: *Speciale e-facturatie via Mercurius-platform* |
{% hint style="success" %}
**VIES-check**
Check de geldigheid van de btw-nummers van je klanten via de [VIES-tool](https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/).
{% endhint %}
### Aankoopfacturen ontvangen
#### E-facturen ontvangen
Een voorwaarde om de btw op zakelijke facturen te kunnen recupereren is het ontvangen van een geldige factuur. Aangezien de factuur aan de PEPPOL-vereisten moet voldoen, is het belangrijk dat je onderneming ook een PEPPOL Access Point heeft om elektronische facturen van de leveranciers te kunnen ontvangen.
{% hint style="success" %}
**Toch registreren op PEPPOL**
Zelfs als je niet verplicht bent om e-facturen uit te sturen via PEPPOL, zal de registratie wel belangrijk zijn om geldige facturen van uw leveranciers te ontvangen. Anders verlies je mogelijks het recht op aftrek van de btw.
{% endhint %}
{% hint style="info" %}
**Geef je ondernemingsgegevens correct door!**
Geef bij binnenlandse zakelijke aankopen steeds je ondernemingsgegevens en btw-nummer door, zo kan de leverancier een correcte e-factuur via PEPPOL verzenden.
{% endhint %}
#### Andere aankoopdocumenten
Voor de zakelijke aankopen waarvoor je geen factuur via PEPPOL ontvangt, moet je het aankoopdocument zelf nog digitaal bezorgen in de boekhouding, denk hierbij aan:
* [x] Aankoopfacturen van buitenlandse leveranciers
* [x] Kastickets
* [x] Btw-bonnetjes
* [x] Ontvangstbewijs
* [x] enz.
#### Samenvattend overzicht
Deze ondernemingen moeten zich registreren op PEPPOL om e-facturen te kunnen ontvangen:
| Type onderneming | E-facturen ontvangen verplicht? |
| -------------------------------------------------- | ------------------------------------------- |
| Belgische btw-plichtige maand- of kwartaalaangever | :white\_check\_mark: |
| Belgische vrijgestelde kleine onderneming | :white\_check\_mark: |
| Belgische art. 44 vrijgestelde onderneming | :x: *Niet verplicht, maar wel aan te raden* |
| Gemengde btw-plichtige onderneming | :white\_check\_mark: |
## Hoe aansluiten op het PEPPOL-netwerk?
Check of je facturatie- of boekhoudsoftware PEPPOL-compliant is, volg de nodige instructies in de software om je onderneming correct te registreren.
Wij werken met Odoo en zullen de nodige hulp verlenen om de activatie in orde te brengen. Het voordeel van Odoo is dat je kosteloos facturen via PEPPOL kunt uitsturen, maar ook aankoopfacturen van je leveranciers elektronisch kunt ontvangen, dit bespaart heel wat tijd en manueel uploadwerk.
## Hoe verstuur ik facturen via PEPPOL?
Je gaat een facturatie- of boekhoudsoftware moeten gebruiken die PEPPOL-compliant is.
Onze klanten en andere Odoo-gebruikers kunnen hieronder de handleidingen terugvinden:
## Hoeveel kost e-facturatie via PEPPOL?
Dit hangt af van de facturatie- of boekhoudsoftware die je gebruikt. Sommige softwareleveranciers bieden PEPPOL enkel tegen betaling aan, maar er zijn ook gratis oplossingen.
{% hint style="success" %}
**PEPPOL in Odoo is gratis!**
Wij werken met Odoo. Hier kan je kosteloos gebruikmaken van PEPPOL, zowel voor het versturen als het ontvangen van de facturen.
{% endhint %}
## Voordelen van PEPPOL
Een aantal voordelen van e-facturatie en het PEPPOL-netwerk zijn:
1. **Geautomatiseerde uitwisseling & verwerking van facturen**\
Bij een integratie met je boekhoudsoftware, kan je gemakkelijk je facturen via PEPPOL rechtstreeks in je boekhouding ontvangen en verwerken, geen gedoe meer met het manueel versturen en uploaden van facturen in je boekhouding.
2. **Minder fouten & uniformiteit**\
De facturen worden op een gestructureerde manier opgemaakt en verstuurd met de nodige vermeldingen, dit zorgt voor minder fouten bij de facturatie.
3. **Garantie van ontvangst en verzending**\
Je bent er zeker van dat je klanten je factuur effectief ontvangen hebben, e-facturatie via PEPPOL wordt gelijkgesteld met een 'aangetekende zending'.
## FAQ
Wat als ik mij niet tijdig registreer op het Peppol-netwerk?
E-facturatie is verplicht vanaf 01/01/2026.
Doe je geen tijdige registratie en ben je niet in staat om e-facturen te verzenden en te ontvangen? Dan riskeer je administratieve geldboetes die kunnen oplopen tot 5.000,00 euro.
De boetes zijn oplopend en worden om de drie maanden afgehandeld:
| Overtreding | Administratieve geldboete |
| ----------------------------- | ------------------------- |
| Eerste overtreding | 1.500,00 euro |
| Tweede overtreding | 3.000,00 euro |
| Derde overtreding en volgende | 5.000,00 euro |
Wat als één of meerdere klanten na 01/01/2026 niet geregistreerd zijn op het PEPPOL-netwerk?
Verstuur de factuur toch al via PEPPOL en bezorg de factuur ook via e-mail in PDF **en** UBL-formaat aan uw klant.
Laat uw klant weten dat de registratie op het PEPPOL-netwerk noodzakelijk is om de facturen op een wettelijk correcte manier te kunnen versturen en ontvangen.
Je kan hiervoor onderstaande mail gebruiken:
{% hint style="info" %}
**📧 Onderwerp: Actie vereist - Verzending factuur via Peppol mislukt**
*Beste klant*
*Bij de controle van je gegevens hebben we gemerkt dat je nog niet geregistreerd bent op het Peppol-netwerk.*
*Vanaf 01/01/2026 moeten de facturen tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen verplicht via het Peppol-netwerk verstuurd worden.*
*Mogen we u vriendelijk vragen om de registratie in uw facturatie- of boekhoudsoftware in orde te brengen, a.u.b.?*\
*We zouden graag onze facturen op een wettelijk correcte manier willen verzenden.*
*Zou je ons een seintje kunnen geven wanneer je registratie voltooid is? Dan kunnen we opnieuw een poging doen.*
*Alvast bedankt.*
{% endhint %}
Wat als ik een verkeerde verkoopfactuur verstuurd heb?
Dan moet de verkoopfactuur gecorrigeerd worden via een [creditnota](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/verkoopfacturen#een-factuur-corrigeren-via-een-creditnota). Het aanpassen van de initiële factuur is niet toegelaten!
Indien de volledige factuur ongedaan moet gemaakt worden, dan maak je een creditnota op voor de volledige factuur en verstuur je deze naar je klant.
Indien je enkel bepaalde elementen moet wijzigen, dan maak je eerst een creditnota op voor de initiële factuur om vervolgens een correcte factuur op te maken met de aangepaste gegevens. Zowel de creditnota als de nieuwe factuur moeten via PEPPOL verzonden worden.
Zijn buitenlandse aankoopfacturen nog aftrekbaar?
Ja, buitenlandse zakelijke aankoopfacturen vallen nog niet onder de e-facturatieregeling. Deze facturen mag je nog steeds in je boekhouding inbrengen, zowel de aankopen binnen als buiten de EU.
{% hint style="success" %}
**EU-aankopen vanaf 2030**
Vanaf 2030 moeten EU-aankopen ook voldoen aan de e-facturatieregels.
{% endhint %}
{% hint style="info" %}
**Let op bij intracommunautaire aankopen (EU-aankopen)**
Aankopen bij EU-leveranciers moeten wel nog aan de intracommunautaire verleggingsregels voldoen (zie [Intracommunautaire aankopen](/onderneming-uitbreiden/internationaal-ondernemen/internationale-handel/handel-binnen-eu/intracommunautaire-aankopen)).
{% endhint %}
Wat als mijn aankoopfacturen niet aan de e-facturatievoorwaarden voldoen?
Laat aan je leverancier weten dat de registratie op het PEPPOL-netwerk belangrijk is om e-facturen correct te versturen en te ontvangen. De facturen moeten via PEPPOL verzonden worden om problemen te vermijden.
Indien het gaat om aankopen voor gemengd gebruik (bv. elektriciteit, telefoon, gsm, internet, enz.) die op uw privénaam gefactureerd worden, dan kunnen deze uitgaven enkel als kost in aftrek gebracht worden, de btw is dan niet aftrekbaar.
{% hint style="success" %}
**Omzetten naar zakelijke abonnementen & facturatie**
De omzetting naar zakelijke abonnementen zou een oplossing kunnen zijn. Je ontvangt dan een e-factuur op naam van de onderneming waarop de btw (gedeeltelijk) kan gerecupereerd worden. Bespreek dit met je accountant.
{% endhint %}
Zijn andere bewijsdocumenten zoals tickets, btw-bonnetjes, enz. niet meer aftrekbaar?
Zakelijke uitgaven waarvoor je geen factuur ontvangt, zijn enkel als kost aftrekbaar en mogen dus wel nog in de boekhouding opgenomen worden. De btw op deze uitgaven kan echter niet gerecupereerd worden.
Wat is een Peppol-ID?
Je Peppol-ID is meestal je ondernemingsnummer.
In België is het namelijk wettelijk verplicht om zich via het 0208-schema te registreren op het Peppol-netwerk. Dit betekent dat je op het Peppol-netwerk geregistreerd wordt met je ondernemingsnummer.
Mogelijke schema's in België:
* 0208: KBO-nummer (ondernemingsnummer)
* 9925: BTW-nummer
* 0088: GLN (Global Location Number)
In de [Peppol Directory](https://directory.peppol.eu/) kan je de Peppol ID's raadplegen.
# Financiële rekeningen
## Aparte zakelijke rekening(en)
Open een aparte (zakelijke) rekening voor je onderneming, zodat je deze enkel voor zakelijke transacties kan gebruiken en een proper zicht hebt op de financiële bewegingen binnen je onderneming.
### Is een zakelijke rekening verplicht?
Bij een vennootschap ben je verplicht om een rekening op naam van de vennootschap te openen. Bij eenmanszaken zijn er geen verplichtingen, we raden echter aan om toch een aparte (zakelijke) rekening te openen.
### Scheiding tussen zakelijk & privé
#### **De fiscus**
Probeer je zakelijke verrichtingen zoveel mogelijk gescheiden te houden van je privéverrichtingen. Bij een fiscale controle heeft de fiscus recht op inzage in de zakelijke rekeningen. Gebruik je je privérekening voor de zaak? Dan heeft de fiscus het recht om alle verrichtingen die gedaan werden met deze rekening in te kijken, niet leuk dus.
#### **Mag ik vanuit de rekening van de eenmanszaak een bedrag overschrijven naar mijn privérekening?**
Jazeker, gebruik wel een duidelijke mededeling (bv. "Overschrijving naar privé"). In een eenmanszaak heeft de storting van de zakelijke rekening naar de privérekening geen fiscale gevolgen, je wordt dus niet op deze geldbeweging belast.
#### **Ik ben net gestart en heb onvoldoende geld op mijn zakelijke rekening, wat nu?**
Hier pas je het zelfde principe zoals hierboven toe. Stort het nodige bedrag op de zakelijke rekening met een duidelijke mededeling (bv. "Inbreng in de zaak"). Dit bedrag kan je later gewoon terugstorten naar je privérekening met een gelijkaardige vermelding (bv. "Terugstorting inbreng in de zaak").
### Behoud een proper overzicht
Probeer al je zakelijke inkomsten en uitgaven met je zakelijke rekening te doen, zo heb je steeds een proper zicht op al je zakelijke inkomsten en uitgaven.
{% hint style="info" %}
**Gebruik enkel je zakelijke rekeningen voor beroepsmatige aankopen**
Ook nadat je de zakelijke rekening hebt geopend is het belangrijk dat je geen zakelijke verrichtingen met je privérekening doet! De fiscus kan je privérekening dan toch als zakelijke rekening beschouwen met alle gevolgen van dien. Moet je soms (online) aankopen doen waarbij bancontact niet als betaalmiddel aangeboden wordt? Koppel dan een Paypal-account aan je zakelijke rekening of activeer een kredietkaart. Tegenwoordig heb je ook heel wat digitale wallets zoals Wise en Revolut.
{% endhint %}
> Als zelfstandige moet je zelf zorgen voor de betaling van de btw, sociale bijdragen en de personenbelasting. Beheer je reserves zo goed mogelijk en hou voldoende geld opzij zodat je niet voor grote verassingen komt te staan.
## Verkeerde betalingen rechtzetten
Betaal je per ongeluk een privé-aankoop met de rekening van je vennootschap, dan kan je deze verrichting corrigeren door gewoon hetzelfde bedrag terug te storten op de zakelijke rekening.
Gebruik ook een duidelijke mededeling (bv. "Correctie betaling \[Naam leverancier + factuurnummer/referentie]" zodat dit boekhoudkundig gemakkelijk kan rechtgezet worden.
## Kredietkaarten (VISA, Mastercard, ...)
Maak je gebruik van kredietkaarten zoals VISA en Mastercard? Dan is het superbelangrijk dat je deze goed kan opvolgen. Voor de boekhouding moet je namelijk twee soorten documenten bijhouden:
1. De periodieke uitgavenstaten van je VISA of Mastercard
2. De facturen of andere bewijsdocumenten van de aankopen die met je VISA of Mastercard betaald werden
Bezorg je in de boekhouding enkel je uitgavenstaten, dan weet je accountant niet welke kosten hiermee betaald werden, op de bank vind je namelijk gewoon één globaal bedrag per maand terug.
Bezorg je enkel de aankoopfacturen van je kosten, dan weet je accountant niet onmiddellijk of deze al dan niet met je Visa of Mastercard betaald werden.
{% hint style="info" %}
**Alternatieve oplossingen**
Een handige oplossing hiervoor kan een Revolut account zijn.
{% endhint %}
## Payment services provider
Voor SaaS-, e-commerce of andere bedrijven die online betaaloplossingen aanbieden, is de samenwerking met de ideale payment service provider essentieel. Stripe is een heel populaire provider met extra diensten en opties die heel nuttig kunnen zijn voor je onderneming.
## Bankautomatisering & koppeling met boekhouding
Als startende onderneming is het superbelangrijk dat je je bankverrichtingen zelf, maar ook via je accountant laat opvolgen. Het manueel verwerken van financiële transacties is 'outdated', er bestaan verschillende opties om je bankverrichtingen te automatiseren, zoals CODA en Open Banking (PSD).
{% hint style="info" %}
**Bankkoppelingen**
We koppelen niet enkel de 'klassieke' Belgische bankrekeningen, we kunnen ook je Stripe, Paypal, Revolut en andere online wallets koppelen! Neem [contact](https://www.plutus.be/contact) op.
{% endhint %}
### **Opvolging openstaande facturen & betalingen**
Als digitale accountants bieden we een meerwaarde door je zakelijke rekening (gratis) te koppelen aan je online portaal en dus ook de boekhouding. (Ja, ook voor eenmanszaken!) Zo kan je altijd opvolgen welke aan- en verkoopfacturen reeds betaald werden en wat er nog open staat. Verstuur rappels en creëer je betalingsopdrachten in een aantal kliks.
### **Dubbele check** door de accountant
Hiernaast geniet je van een dubbele check door de accountant. Zien wij een verrichting waarvoor je nog geen factuur of ander bewijsdocument bezorgd hebt? Dan laten we dit zo snel mogelijk weten. Zo mis je geen aftrekbare kosten en is je boekhouding altijd volledig!
## Samenvatting & tips
| | Eenmanszaak | Vennootschap |
| --------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| Is een aparte (zakelijke) rekening verplicht? | ⚠️ Nee, maar aparte rekening is zeer sterk aangeraden. | ✅ Ja, zakelijke rekening op naam van de vennootschap is verplicht. |
| Kan ik geld afhalen of overschrijven op de rekening? |
✅ Ja, dit heeft geen fiscale gevolgen. Gebruik wel een duidelijke referentie bij de overschrijvingen, bv: "Inbreng startkapitaal" "Afhaling / verloning privé"
|
⚠️ Geld zomaar afhalen is niet aangeraden.
Voorzie een loonpolitiek, dividendenpolitiek of andere contractuele regeling.
|
| Wat als ik mijn rekening per ongeluk voor privéverrichtingen gebruikt heb? |
Stort het bedrag terug met een duidelijke mededeling, bv.:
"Correctie verkeerde betaling op DD/MM/YYYY - \[Naam leverancier + factuurnummer/referentie]"
|
Stort het bedrag terug met een duidelijke mededeling, bv.:
"Correctie verkeerde betaling op DD/MM/YYYY - \[Naam leverancier + factuurnummer/referentie]"
|
| Wat als ik zakelijke aankopen per ongeluk met privébetaalmiddelen heb uitgevoerd? |
Probeer dit zoveel mogelijk te vermijden.
Breng je accountant op de hoogte wanneer dit voorkomt, zodat dit in de boekhouding correct kan verwerkt worden.
|
Probeer dit zoveel mogelijk te vermijden.
Voorzie ook de nodige interne regelingen/protocols hieromtrent.
Betaal jezelf het bedrag vanuit de vennootschap terug en hou een bewijs van de privébetaling bij. Je moet altijd kunnen aantonen dat de zakelijke factuur effectief betaald werd.
|
# Kas & kasboek
## Kassasysteem (POS-systeem)
Een kassa of Point-of-Sale (POS) is een combinatie van har- en software om betalingen te te verwerken en deze transacties te registreren. Winkels en andere zaken die vaak met (particuliere) en plaatselijke transacties te maken hebben, zullen uiteraard een kassa nodig hebben.
### Klassiek kassasysteem
Een klassieke kassa is meestal de goedkoopste maar ook de meest beperkte variant wat functionaliteiten betreft. Zeer kleine ondernemingen zouden hier eventueel van gebruik kunnen maken.
### Moderne kassasystemen
Ondertussen bestaan er mobiele, cloud-gebaseerde en geïntegreerde kassasystemen die zich niet enkel beperken tot eenvoudige registratie en het klassiek afprinten van tickets, maar verder kunnen gekoppeld worden met systemen voor voorraadbeheer en de boekhouding.
Digitalisering en automatisering zorgen voor efficiënte workflows. een moderne setup zorgt voor een betere interne werking binnen je zaak.
{% hint style="info" %}
**Verplichting digitaal betaalmiddel**
Een onderneming is trouwens verplicht om minstens één vorm van digitaal betaalmiddel (betaalterminal, mobiele betaling, enz.) aan te bieden aan particulieren.
{% endhint %}
### Geregistreerd kassasysteem (GKS)
Restaurants en ondernemingen die cateringdiensten aanbieden moeten een geregistreerd kassasysteem (GKS) gebruiken wanneer de omzet op jaarbasis voor restaurant- en cateringdiensten hoger is dan 25.000,00 EUR (excl. btw).
Voor de berekening van deze drempel wordt er geen rekening gehouden met het verschaffen van dranken en meeneemmaaltijden.
Meer praktische info kan je terugvinden op de [GKS-website ](https://www.geregistreerdkassasysteem.be/nl)van de FOD Financiën.
{% embed url="" %}
FOD Financiën - GKS - Het Geregistreerd Kassasysteem
{% endembed %}
{% hint style="info" %}
**Integratie met de boekhouding**
Het verwerken van kassaverrichtingen vergt veel tijd die de boekhoudkosten doen stijgen. Check of je systeem een integratie met de boekhoudsoftware voorziet, zo kan het afleveren van de data automatisch en efficiënt verlopen. Bespreek dit met je accountant!
{% endhint %}
## (Digitaal) kasticket
Het uitgeven van een kasticket is in het algemeen verplicht, tenzij de consument of koper er zelf achter zou vragen. Exploitanten van restaurant- en cateringdiensten dienen wel nog verplicht een ticket af te leveren voor de diensten en leveringen die onder de verplichting van het geregistreerd kassasysteem (GKS) vallen.
{% hint style="success" %}
**Efficiëntie & digitalisering**
Het (onnodig) afdrukken van kastickets brengt extra kosten met zich mee. Het is dan ook aan te raden om te kijken naar alternatieve (digitale) manieren om tickets op een snelle en duurzame manier af te leveren**.**
{% endhint %}
## Kasboek
Werk je met cash geld? Dan moet je ook deze geldbewegingen registreren. Dit doe je door een kasboek bij te houden.
Een kasboek is dus een boek waarin je alle cashverrichtingen, zowel de inkomende als de uitgaande, gaat registreren. Denk hierbij aan:
* Verkopen waarvoor je cash geld ontvangt, ook deze waarvoor je een factuur opmaakt.
* Het betalen van aankopen & uitgaven in cash.
* Het storten of afhalen van cashgeld bij de bank.
Met een kasboek hou je dus in detail bij hoeveel cashgeld je onderneming in bezit heeft.
{% hint style="danger" %}
**Geen negatieve saldo's**
Een kassaldo kan nooit negatief zijn!
{% endhint %}
{% hint style="warning" %}
**Kasboek vs ontvangstenboek**
Een kasboek is niet hetzelfde als een dagontvangstenboek. De fysieke boeken lijken sterk op elkaar, dus dubbelcheck altijd de titel.
{% endhint %}
Ontvangstenboek vs Kasboek
## Hoe een kasboek invullen?
Het kasboek dien je dagelijks in te vullen. Om een beter overzicht te hebben, is het aan te raden om per kas of winkel een apart kasboek bij te houden.
### Voorbeeld ingevuld kasboek
Vul op chronologische wijze de inkomende en uitgaande cashverrichtingen in.
**Onze tips:**
* Tel goed na hoeveel je op het einde van de dag ontvangen hebt in cash. Laat dit niet liggen en werk je kasboek na sluiting bij.
* Bij de betaling van facturen in cash, kan je best ook de naam van de leverancier en het factuurnummer vermelden. Hetzelfde doe je ook met de facturen die je klanten cash betaald hebben.
* Werk je met meerdere bankrekeningen waar je cashgelden op stort? Noteer dan op welke bankrekening de storting is gebeurd (bv. naam bank en laatste 4-cijfers IBAN).
* Vergelijk nog eens de stortingen en afhalingen met de transacties op de bankuittreksels, zodat je geen transacties vergeet te noteren.
{% hint style="info" %}
**Precision is key**
Probeer dit zo nauwkeurig mogelijk te doen om zo veel mogelijk discrepanties te vermijden tussen de boekhouding en de reële verrichtingen.
{% endhint %}
Voorbeeld ingevuld kasblad
## Digitaal kasboek
Net zoals het ontvangstenboek, kan je ook het kasboek elektronisch bewaren.
Aan een digitaal of elektronisch ontvangstenboek hangen wel speciale voorwaarden. Er moet dagelijks een registratie gebeuren en de bedragen kunnen niet zomaar aangepast worden.
## Integratie met uw kassasysteem
Om de registratie van de kasverrichtingen te automatiseren, is het aan te raden om te kijken naar een integratie met uw kassasysteem. Zo kan je de cashverrichtingen registreren in je pinautomaat en worden deze mee opgenomen bij de andere ontvangsten.
# Inventaris & stocklijst
## Wat is een inventaris?
Vaak denkt men bij een inventaris aan het tellen van de voorraad en het opmaken van een voorraadlijst, maar dit is enkel een onderdeel van de inventaris. Een inventaris is namelijk een gedetailleerd overzicht van alle bezittingen, vorderingen, schulden en verplichtingen van een onderneming op een bepaald moment.
{% hint style="success" %}
**Jaarlijkse check**
De inventaris is belangrijk om de boekhouding en de rapporteringen correct op te stellen en een getrouw beeld weer te geven van de onderneming.
{% endhint %}
De inventaris moet:
* Minstens jaarlijks opgemaakt worden.
* De werkelijke toestand van de onderneming weergeven.
## Wat moet ik opnemen in een inventaris?
In de inventaris moet het volgende opgenomen worden:
* Alle activa, denk hierbij aan gebrouwen, machines, meubilair, rollend materieel, liquide middelen, enz. en welke defect of buiten gebruik gesteld werden.
* Alle passiva, zoals de schulden op korte en lange termijn, belastingschulden, enz.
* Voorraadlijsten & overzichten van bestellingen of werken in uitvoering.
{% hint style="info" %}
**Stavingsdocumenten**
Een goede vertrouwensrelatie met je accountant begint bij een transparante samenwerking. Probeer je accountant bij belangrijke handelingen te betrekken. Bezorg alle nodige (juridische) documenten die relevant kunnen zijn voor een correcte boekhouding en rapportering.
{% endhint %}
## Documentatie & fysieke inventarisatie
Bij voorraden en materiële activa is het belangrijk om fysieke tellingen en controles uit te voeren. Dit wordt vaak als een administratieve last beschouwd, maar kan echter belangrijke informatie opleveren.
## Waardering inventaris & voorraden
Geen zorgen, je accountant zal je helpen bij de waarderingsmethodes en de rapporteringen, aangezien hier speciale regels van toepassing kunnen zijn en dit de nodige kennis en expertise vergt.
In eerste instanties zullen de goederen moeten geteld worden. Vervolgens zal men moeten nagaan of er beschadigde, vervallen of verloren goederen zijn. Hiernaast moet er een overzicht gemaakt worden van de goederen die als demomateriaal of voor publicitaire doeleinden gebruikt of verbruikt werden.
### FIFO
Bij de FIFO-methode (First In, First Out) gaat men ervan uit dat de goederen die eerst aangekocht werden, ook eerder de voorraad verlaten. Dit betekent dat de voorraad zal gewaardeerd worden aan de meest recente aankoopprijzen. Deze methode geeft een beter beeld van de werkelijke kost van de voorraad.
{% hint style="info" %}
**Meest courante methode**
Dit is de meest courante waarderingsmethode die toegepast wordt door micro- of kleine ondernemingen.
{% endhint %}
### LIFO
Bij de LIFO-methode (Last In, First Out) wordt de stock gewaardeerd aan oudere aankoopprijzen. Meestal zijn oudere aankoopprijzen lager dan de meest recente. Hierdoor zorgt men dat de stock aan een lagere kostprijs gewaardeerd wordt, waardoor de winst lager is. Meestal wordt deze methode afgeraden.
### Gewogen gemiddelde
Bij de methode van de gewogen gemiddelde prijs worden de kosten van de voorraden berekend door de totale waarde van de voorraad te delen door het totale aantal artikelen. In principe wordt de gewogen gemiddelde prijs na elke aankoop opnieuw berekend.
((aantal stuks x prijs) + (aantal nieuwe stuks x nieuwe prijs)) / totaal aantal stuks
### Geïndividualiseerde waarde
Deze methode wordt vooral toegepast wanneer individuele voorraaditems nauwkeurig kunnen worden geïdentificeerd en onderscheiden. Dit is vooral nuttig voor bedrijven die werken met unieke, dure of op maat gemaakte producten.
{% hint style="success" %}
**Bespreekt dit met je accountant!**
Je accountant zal je verder kunnen helpen bij de aanpak en de methode die je best kan toepassen.
{% endhint %}
## Stocklijst opstellen
Voor het stockbeheer bestaan er verschillende softwareoplossingen, maar een Excel-bestand is even goed. Probeer je stock nauwkeurig te tellen en stel de lijsten correct op.
### Welke lijsten moet ik opstellen?
Je stelt de volgende lijsten best apart op:
* Lijst van verkoopbare voorraad (hoofdstocklijst)
* Lijst van goederen die gebruikt werden als handelsmonsters, stalen of andere publicitaire doeleinden
* Lijst van goederen die niet meer kunnen verkocht worden (door schade, houdbaarheid, enz.)
* Lijst van goederen die gestolen werden (ook proces-verbaal bezorgen)
### Welke gegevens moet ik opnemen in de stocklijst?
Volgende informatie kan je best opnemen in de stock- of voorraadlijst:
#### Algemene gegevens
* [x] Uw ondernemingsgegevens & ondernemingsnummer
* [x] Datum van voorraadopname
* [x] Adres van het magazijn of de opslagplaats
* [x] Vermelding toegepaste [waarderingsmethode](#waardering-inventaris-and-voorraden)
#### Productinformatie
* [x] Artikelnummer / SKU
* [x] Omschrijving artikel
* [x] Categorie (indien relevant) (bv. grondstoffen, halffabricaten, eindproducten)
* [x] Eenheid van maat (bv. stuks, kg, liter, enz.)
#### Hoeveelheid & waardering
* [x] Aantal stuks per artikel
* [x] Aankoopprijs per eenheid
* Voor [periodieke btw-aangevers](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/periodieke-btw-aangever): aankoopprijzen excl. btw
* Voor [vrijgestelde kleine ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen): aankoopprijzen incl. btw
* [x] Verkoopprijs per eenheid (optioneel)
* [x] Totale waarde per artikel (aantal x aankoopprijs)
* [x] Totaalwaarde van de volledige voorraad
Hieronder een simplistisch voorbeeld:
Artikelnr.
Omschrijving
Eenheid
Aantal
Prijs/eenheid
TOTAAL
0001
Jas X
Stuks
20
100,00
2.000,00
0002
T-shirt Y
Stuks
50
20,00
750,00
0003
Overhemd Z
Stuks
70
50,00
3.500,00
TOTAAL
6.250,00
# Sectorgebonden documenten
{% hint style="info" %}
**Op aanvraag**
Deze sectie wordt verder aangevuld op aanvraag, neem hiervoor contact op.
{% endhint %}
## Geregistreerd kassasysteem (GKS)
Restaurants en ondernemingen die cateringdiensten aanbieden moeten een geregistreerd kassasysteem (GKS) gebruiken wanneer de omzet op jaarbasis voor restaurant- en cateringdiensten hoger is dan 25.000,00 EUR (excl. btw).
Voor de berekening van deze drempel wordt er geen rekening gehouden met het verschaffen van dranken en meeneemmaaltijden.
Meer praktische info kan je terugvinden op de [GKS-website ](https://www.geregistreerdkassasysteem.be/nl)van de FOD Financiën.
{% embed url="" %}
FOD Financiën - GKS - Het Geregistreerd Kassasysteem
{% endembed %}
{% hint style="info" %}
**Integratie met de boekhouding**
Het verwerken van kassaverrichtingen vergt veel tijd die de boekhoudkosten doen stijgen. Check of je systeem een integratie met de boekhoudsoftware voorziet, zo kan het afleveren van de data automatisch en efficiënt verlopen. Bespreek dit met je accountant!
{% endhint %}
## Btw-bon
Horeca-, hotel- en carwashuitbaters moeten een btw-bon afleveren. Naast het bewaren van de dubbels van de btw-bonnen, moet je ook in het [dagontvangstenboek ](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/dagontvangsten)de nummers noteren die je op een bepaalde dag hebt uitgereikt.
{% hint style="info" %}
**Geregistreerd kassasysteem (GKS) vervangt btw-bonnetjes**
Indien je als horeca-uibater verplicht een [GKS](#geregistreerd-kassasysteem-gks) moet gebruiken, hoef je geen btw-bonnetjes meer uit te geven.
{% endhint %}
De btw-bonnen kan je aankopen bij erkende drukkers die je via onderstaande link kan raadplegen.
{% embed url="" %}
FOD Financiën - Erkende drukkers
{% endembed %}
## Ontvangstbewijsboek voor vrije beroepen andere dan medische & paramedische
Vrije beroepers die van hun cliënten cash geld ontvangen, moeten een ontvangstbewijsboek bijhouden. Het model van het ontvangstbewijsboek kan variëren naargelang uw btw-statuut.
De ontvangstbewijsboeken kan je aankopen bij erkende drukkers die je via onderstaande link kan raadplegen.
{% embed url="" %}
FOD Financiën - Erkende drukkers
{% endembed %}
## Garageregister of registerboek
Ondernemingen die motorvoertuigen en/of diensten betreffende motorvoertuigen leveren, moeten onder bepaalde voorwaarden een garageregister bijhouden.
Het gaat om handelingen zoals:
* Het verkopen van (tweedehands)motorvoertuigen.
* Diensten zoals onderhoud, herstelling & montage met betrekking tot motorvoertuigen.
* De levering van tweedehandsvoertuigen door een tussenpersoon.
Deze verplichting is niet van toepassing voor carwashuitbaters, deze moeten wel een [ontvangstbewijsbon](#ontvangstbewijsbonnen) afleveren.
{% hint style="info" %}
**Circulaire 2018/C/47**
Meer info kan je terugvinden in de Circulaire 2018/C/47.
{% endhint %}
In principe worden alle gemotoriseerde voertuigen beoogd, voor bromfietsen van klasse A, bromfietsen van klasse B en speedpedelecs wordt er wel een tolerantie voorzien. Deze moeten dus niet geregistreerd worden.
# Bewaarplicht & termijnen
Hoelang en hoe moet ik mijn documenten bewaren?
## Bewaartermijn
Alle facturen, documenten en boekhoudkundige stukken moeten minstens 10 jaar bewaard worden. Deze termijn begint vanaf 1 januari van het jaar volgend op de uitreiking van de factuur.
{% hint style="info" %}
**Langere bewaartermijnen voor onroerende goederen**
Facturen van onroerende goederen waarop de herzieningstermijnen van toepassing zijn, moeten 15 jaar of in sommige gevallen zelfs 25 jaar bewaard worden.
{% endhint %}
## Waarom moet ik mijn documenten bewaren?
Als onderneming dien je heel wat documenten en data te bewaren. Soms lijkt dit een wel een administratieve last, maar je kan heel wat nuttige informatie uit je bedrijfsdata halen.
Een aantal belangrijke redenen om je documenten goed te bewaren zijn:
* Wettelijke verplichtingen
* Bewijs bij juridische geschillen
* Boekhouding & rapportering
* Audits & (fiscale) controles
* Bescherming intellectueel eigendom
* Risicobeheer
* Historische referentie
* Strategische planning
* enz.
## Welke documenten moet ik bewaren?
Om je dossier zo sterk mogelijk te kunnen onderbouwen, raden wij aan om ten minste onderstaande documenten gedurende de wettelijke bewaartermijn bij te houden:
* Inkomende & uitgaande facturen
* Ontvangstenboeken & kasboeken
* Export van de bankuittreksels in CODA of Pdf-formaat\
(*Vaak kan je bij banken maar voor een beperkte termijn (kosteloos) terug in de tijd.)*
* Ondertekende offertes
* Overeenkomsten & polissen
* Financiële documenten zoals kredietakten, aflossingstabellen, enz.
* Belangrijke communicatie of briefwisseling met zakelijke relaties
* Alle boekhoudkundige stukken & historieken
* Alle andere documenten & informatie die relevant kunnen zijn
## Mag ik alle documenten digitaal bewaren?
Jazeker, we raden zelfs sterk aan om alle documenten digitaal te bewaren.
Fysieke facturen en documenten kan je dus best inscannen of digitaliseren naar een leesbaar formaat. Heb je geen scanner? Gebruik dan de Adobe Scan app.
Het is ook belangrijk om de authenticiteit van de documenten te kunnen waarborgen. Probeer dus zoveel mogelijk je documenten in het origineel formaat bij te houden.
## Checklist te bewaren & te bezorgen documenten
Hieronder vind je een checklist van de documenten die je zelf moet bijhouden en wat je precies moet bezorgen aan je klanten en accountant.
Document
Zelf bijhouden
Uw klanten
Uw accountant
Verkoopfacturen
✅
✅
✅
Dagontvangsten
✅
✖️
✅
Kasticket & btw-bonnen
✅
✅
✅
Offerte
✅
✅
❕
Dienst- of verkoopcontract
✅
✅
❕
Bestelbevestiging
✅
✅
✖️
Leveringsbon
✅
✅
❕
Aankoopfacturen
✅
✖️
✅
Andere aankoopbewijzen
✅
✖️
✅
Bankuittreksels
✅
✖️
✅
Kasboek
✅
✖️
✅
Kredietkaartstaten
✅
✖️
✅
Loondocumenten
✅
✖️
✅
Fiscale attesten
✅
✖️
✅
Belastingaangiften
✅
✖️
✅
Verzekeringsdocumenten
✅
✖️
✅
Zakelijke overeenkomsten
✅
✖️
✅
Aflossingstabellen
✅
✖️
✅
Inventaris & stocklijst
✅
✖️
✅
Zakelijke correspondentie
✅
✖️
❕
Statuten & publicaties
✅
✖️
✅
Aandelenregister
✅
✖️
✅
Corporate governance
✅
✖️
✅
Vergaderingen & notulen
✅
✖️
✅
\[:grey\_exclamation:]: Deze documenten worden niet rechtstreeks in de boekhouding verwerkt, maar dienen als extra stavingsdocumenten en kunnen door uw accountant ook als back-up voor u bewaard worden.
# Financiering & steun
Naast een goed onderbouwd businessplan en een interessant product of aantrekkelijke dienst, is de financiering een essentieel onderdeel van het opbouwen of laten groeien van je onderneming. Gelukkig zijn er vandaag de dag verschillende financieringsmethodes beschikbaar voor startende of groeiende ondernemingen.
Een onderneming kan op verschillende manieren financieringen binnenhalen, namelijk met:
1. Eigen vermogen & kapitaalinvesteringen
2. Schulden op korte & lange termijn
3. Subsidies
Een startende onderneming zal in het begin financieringen nodig hebben om de kosten en investeringen te kunnen dekken. De onderneming zit dan in een 'cash-drain' situatie, waarbij de uitgaven hoger zijn dan de inkomsten en (externe) financieringen nodig zullen zijn om deze periode van negatieve cashflow te kunnen dekken. Het is dan ook belangrijk om te weten wat de kosten op korte termijn zijn, zodat er kan geraamd worden wat de financiële risico's kunnen zijn.
## Eigen inbreng
De gemakkelijkste en snelste manier om je onderneming in gang te laten schieten is het inbrengen van eigen (spaar)gelden of middelen.
Is je onderneming een vennootschap, dan krijg je aandelen in ruil voor je inbreng. Met deze aandelen kan je aantonen dat je (mede-)eigenaar bent van je vennootschap. Draait de onderneming goede resultaten, dan kan je hiermee verder investeren in je onderneming of als aandeelhouder vergoed worden met dividenden.
Het nadeel aan bootstrapping is vaak dat je onderneming trager zal groeien wegens de beperkte startmiddelen.
## R/C of krediet met vaste looptijd door bedrijfsleiders en/of vennoten
Naast de eigen inbreng kan je ook als aandeelhouder of bedrijfsleider geld uitlenen aan je vennootschap. Een lening is niet hetzelfde als een eigen inbreng en wordt dus boekhoudkundig ook anders behandeld (zie ook [Goed beheer R/C](/onderneming-runnen/best-practices-and-checklists/goed-beheer-r-c)).
## Familie, vrienden & kennissen
Je kan in de beginfase ook familie en vrienden bij je onderneming betrekken, zij kunnen je helpen door geld uit te lenen of door als mede-eigenaar een inbreng te doen.
Onder bepaalde voorwaarden kunnen zij ook een extra fiscaal voordeel krijgen.
### Aandeelhouder worden
* Tax shelter voor startende ondernemingen
* Tax shelter voor groeiondernemingen
* Vriendenkapitaal
### Achtergestelde lening
* Winwinlening
## Via de bank / financiële instelling
Binnenspringen bij de bank is nog steeds één van de populairste manieren om een financiering vast te krijgen. Hier kan je een krediet of een ander soort financiering vastkrijgen op korte of lange termijn in verschillende vormen, een aantal voorbeelden zijn:
* Investeringskrediet
* Kaskrediet
* Straight-loan / Vaste voorschotten
* Bedrijfskapitaalkrediet
* Leasing of renting
* Lening voor de voorafbetaling van belastingen
* enz.
{% hint style="warning" %}
**Let op!**
Als starter is het soms toch iets moeilijker om een financiering bij de bank vast te krijgen. Een sterk ondernemingsplan en financieel plan kunnen je slaagkansen verhogen. Vaak dien je ook zelf nog een inbreng te doen.
{% endhint %}
## Via de overheid
De overheid biedt ook een aantal financieringsformules in de vorm van achtergestelde kredieten aan om startende en groeiende ondernemingen te ondersteunen.
### Startlening PMV
De [startlening](https://www.pmv.eu/product/startlening/) is ideaal voor startende ondernemingen.
| Kredietbedrag | Max. 100.000 EUR |
| --------------- | ------------------------------ |
| Looptijd | 3 - 10 jaar |
| Eigen inbreng | Min. 25% van het kredietbedrag |
| Vaste rentevoet | 3,5% |
### Cofinanciering
De PMV [cofinanciering](https://www.pmv.eu/product/cofinanciering/) is een achtergestelde lening van max. 350.000 euro in combinatie met een krediet bij een erkende cofinancier (meestal een bank).
| Kredietbedrag | Max. 350.000 EUR |
| --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- |
| Looptijd | 3 - 10 jaar |
| Eigen inbreng |
Min. 25% van het kredietbedrag Min. 10% van de totale financieringsbehoefte
|
| Vaste rentevoet | 3,5% |
### Cofinanciering+
De [cofinanciering+](https://www.pmv.eu/product/cofinanciering-2/) heeft dezelfde kenmerken als de gewone cofinanciering, deze formule is echter bestemd voor ondernemingen met bestaande activiteiten die een hoger bedrag willen lenen. Bij een cofinanciering+ verstrekt PMV namelijk een achtergesteld krediet van max. 700.000 euro.
| Kredietbedrag |
Min. 350.000 EUR Max. 700.000 EUR
|
| --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- |
| Looptijd | 3 - 10 jaar |
| Eigen inbreng |
Min. 25% van het kredietbedrag Min. 10% van de totale financieringsbehoefte
|
| Vaste rentevoet | 5,25% |
## Microfinanciering
Via vestrekkers zoals Hefboom en Microstart kan je onder bepaalde voorwaarden een impulskrediet of microkrediet vastkrijgen waarbij er een maximumbedrag van 25.000 euro wordt ontleend.
Dergelijke kredieten kunnen aangevraagd worden voor o.a. het aankopen van voorraden, investeringen, het overbruggen van werkkapitaal of de [opstartkosten](https://www.plutus.be/post/opstartkosten), enz.
## Equity investments
Voor een startup zal het in het begin vaak niet gemakkelijk zijn om een financiering bij de bank vast te krijgen. Het risico voor de bank is vaak te hoog en er zijn geen zekerheden, aangezien startups meestal weinig materiële activa en meer immateriële activa hebben (zoals onderzoek en ontwikkeling, personeel, enz.).
In dit geval zal je eerder moeten kijken naar potentiële mede-investeerders (business angels, investeringsfondsen, private kapitaalverschaffers, enz.) die geïnteresseerd zijn in uw project. Afhankelijk van de grootte van het startbedrag en de verwachte groei, zal de ene partij interessanter zijn als de andere.
### Familie, vrienden & kennissen
Zoals eerder vermeld, zal je als startende ondernemer voor kleine startkapitalen gemakkelijk terechtkunnen binnen je eigen kringen.
### Angel investors
Angel investors of Business Angels zijn meestal particuliere personen die investeren in startende of groeiende ondernemingen in ruil voor aandelen of via achtergestelde (converteerbare) leningen. Het gaat hier meestal om ex-ondernemers die ook ervaring, kennis en een netwerk met zich meebrengen.
### Venture capital
Een venture capital firm investeert in groeiende ondernemingen die zichzelf reeds bewezen hebben met geld dat ze verzamelt bij verschillende (privé)investeerders.
{% hint style="info" %}
**Goede voorbereiding is curciaal**
Zowel angel investors als venture capital firms zullen een grondige due dilligence doen vooraleer zij investeren. Ook hier is het superbelangrijk dat je je project op een overtuigende manier kan overbrengen in combinatie met een sterk onderbouwd businessplan.
{% endhint %}
Via de [VLAIO risicokapitaaldatabank](https://www.vlaio.be/nl/begeleiding-advies/financiering/risicokapitaal) kan je op basis van je financiële behoeftes op zoek gaan naar een gepaste partner.
{% hint style="warning" %}
**Gezonde verhoudingen**
Startups maken soms de fout door in het begin geldmiddelen binnen te halen via kredieten of andere schuldfinancieringen, dit maakt het in een latere fase minder interessant voor investeerders om in te stappen in je onderneming, zeker wanneer je nog in een negatieve cashflow fase zit door bijvoorbeeld zware investeringen en kosten.
{% endhint %}
### Crowdfunding
Een misschien iets minder bekende financieringsvorm is crowdfunding. Hier biedt een crowdfundingplatform online een overzicht aan van alle bedrijfsprojecten die op zoek zijn naar een financiering.
Heb je een interessant project? Dan ken je ervoor zorgen dat deze gepubliceerd wordt op het platform en potentiële investeerders hierop kunnen inspelen. Er wordt een deadline vastgelegd waarbinnen het publiek dan een geldsom kan investeren in het gewenste project. De geldsommen kunnen een donatie (met beloning), een lening of een participatie in de aandelen van de onderneming zijn. Indien tijdens de crowdfundingsronde het vooraf bepaalde (gewenste) bedrag behaald wordt, zal dit doorgestort worden naar de onderneming.
Op de [website van VLAIO](https://www.vlaio.be/nl/begeleiding-advies/financiering/mogelijke-financieringsbronnen/crowdfunding) kan je in detail terugvinden hoe crowdfunding precies in elkaar zit.
In de [VLAIO risicokapitaaldatabank](https://www.vlaio.be/nl/begeleiding-advies/financiering/risicokapitaal) en op de [website van de FSMA ](https://www.fsma.be/en/crowdfunding)vind je ook een overzicht terug van alle (nationaal en internationaal) erkende crowdfundingplatformen (zoals Bolero Crowdfunding, WinWinner, Lookandfin, enz.).
## Crowdlending
Net zoals bij crowdfunding maak je gebruik van een online platform waar leningen door particulieren worden verstrekt aan (startende) ondernemingen.
## Tax shelter voor startende ondernemingen
De personen die in uw startende onderneming investeren, kunnen van een belastingvermindering genieten van 30% of 45% ingeval van een microvennootschap.
De [Circulaire 2020/C/75](https://www.minfin.fgov.be/myminfin-web/pages/public/fisconet/document/48ccfcc8-ae2b-4022-8a21-20fa45820a8f) is een FAQ waarin je uitgebreide informatie kan terugvinden over de praktische aspecten van deze tax shelter.
{% hint style="info" %}
**Ook voor scale-ups!**
Er bestaat ook een tax shelter voor groeibedrijven (scale-ups). In de [Circulaire 2018/C/111](https://www.minfin.fgov.be/myminfin-web/pages/public/fisconet/document/4feab67a-8299-4613-b74a-8af24295f2f5) vind je meer info.
{% endhint %}
## Subsidies
Via de [VLAIO subsidiedatabank](https://www.vlaio.be/nl/subsidies-financiering/subsidiedatabank) kan je op zoek gaan naar alle mogelijke subsidies voor Vlaamse ondernemingen die:
* Pas gaan starten
* Verder willen groeien en investeren
* Gefocust zijn op ontwikkeling en innovatie
* Bepaalde opleidingen willen subsidiëren (KMO-portefeuille)
* Internationaal willen ondernemen
* Enz.
# Verzekeringen
Welke verzekering moet ik als zelfstandige afsluiten?
Bij de opstart van je onderneming is het belangrijk om na te gaan wat de risico's van je activiteiten en de sector waarin je actief bent zijn. Check ook welke verzekeringen je verplicht moet afsluiten. Hieronder vind je een overzicht van de meest courante verzekeringen die je als onderneming kan aangaan.
{% hint style="info" %}
**Verzekeringsmakelaar & sociale zekerheidskas**
Contacteer je verzekeringsmakelaar en je sociale zekerheidskas om af te toetsen welke verzekeringen je best kan afsluiten voor uw onderneming.
{% endhint %}
## Aansprakelijkheid
Bescherm je onderneming tegen claims van derden voor letsel of schade veroorzaakt door jouw bedrijf.
* Burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering \[verplicht voor horecazaken]
* Beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor gereglementeerde beroepen \[verplicht]
* Verzekering aansprakelijkheid brand & ontploffing \[verplicht]
* Verzekering 10-jarige burgerlijke aansprakelijkheid in de bouwsector \[verplicht]
* Verzekering van de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid in de bouwsector \[verplicht]
* Verzekering bestuurdersaansprakelijkheid voor vennootschappen
* Verzekering (fiscale) rechtsbijstand
## Personeel
Bescherm je personeelsleden en zorg voor een veilige werkomgeving.
* Arbeidsongevallenverzekering \[verplicht]
* Groepsverzekering
## Bescherming bedrijfsmiddelen & uitrusting
* Brandverzekering
* Diefstalverzekering
* Autoverzekering \[verplicht]
* Cyberrisico verzekering
## Ziekte, ongevallen & pensioen
* Verzekering gewaarborgd inkomen
* Hospitalisatieverzekering
* Vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ)
* Individuele pensioentoezegging (IPT) voor vennootschappen
***
{% hint style="success" %}
**Aftrekbare beroepskosten**
Beroepsgerelateerde verzekeringen zijn [aftrekbaar als beroepskosten](/belastingen-en-bijdragen/aftrekbaarheid-kosten-en-btw/overzicht-aftrekbare-kosten).
{% endhint %}
# Onderneming opstarten
# Eenmanszaak vs vennootschap
Wat zijn nu de voor- en nadelen van een eenmanszaak & een vennootschap?
## Belangrijke kenmerken
We hebben al uitbundig over de verschillende [ondernemingsvormen](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm) gesproken.
Hieronder zetten we nog eens de voornaamste belangrijkste kenmerken van de eenmanszaak en de vennootschap op een rij.
| Eenmanszaak | Vennootschap |
| ------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------ |
| :green\_circle: Lage opstartkost & weinig formaliteiten | :green\_circle: Beperking aansprakelijkheid |
| :green\_circle: Eenvoudigere administratie | :green\_circle: Fiscale- & verloningsoptimalisaties mogelijk |
| :green\_circle: Flexibelere afschrijvingsmogelijkheden | :green\_circle: Aparte entiteit & schaalbaar |
| :red\_circle: Beperkte verloningsmethodes | :red\_circle: Hogere opstartkost |
| :red\_circle: Mogelijks hogere belastingdruk | :red\_circle: Zwaardere administratie & boekhouding |
| :red\_circle: Onbeperkte aansprakelijkheid | :red\_circle: Extra rapporteringsverplichtingen |
***
## (Fiscale) voordelen & vrijstellingen voor startende vennootschappen
Neem je de beslissing om een vennootschap op te richten, dan kan je met een aantal (fiscale) voordelen en vrijstellingen rekening houden die van toepassing kunnen zijn.
### Verlaagd tarief vennootschapsbelasting
In de vennootschapsbelasting bestaan er twee tarieven, namelijk het standaardtarief van 25% en het verlaagd tarief van 20% op de eerste schijf van 100.000,00 euro belastbare winst.
Om het verlaagd tarief te kunnen toepassen, moet de vennootschap aan een aantal voorwaarden voldoen.
* Het moet geen om een [kleine vennootschap](/onderneming-uitbreiden/grootte-onderneming).
* De vennootschap mag geen financiële vennootschap zijn.
* De aandelen moeten voor meer dan 50% in handen van natuurlijke personen zijn.
* De vennootschap moet minstens één bedrijfsleider hebben met een bezoldiging die minstens 45.000,00 euro per jaar bedraagt. Indien de winst lager is dan 45.000,00 euro, moet de bezoldiging gelijk zijn aan het bedrag van de belastbare winst.
{% hint style="info" %}
**Versoepeling voor startende vennootschappen**
Voor startende vennootschappen is er echter een versoepeling van toepassing. Gedurende de eerste vier boekjaren vanaf de oprichting, moet de vennootschap niet aan de laatste voorwaarde in verband met de minimum bedrijfsleidersbezoldiging voldoen.
{% endhint %}
{% hint style="warning" %}
**Voortzetting bestaande activiteiten in een nieuwe vennootschap**
Indien de activiteiten uit een eenmanszaak of andere vennootschap worden voortgezet in een nieuwe vennootschap, wordt er gekeken naar de opstartdatum van de bestaande eenmanszaak of vennootschap om na te gaan of je nog binnen de eerste vier boekjaren zit.
{% endhint %}
### Vrijstelling vennootschapsbijdrage
Een startende vennootschap kan de eerste drie jaar na oprichting volledig vrijgesteld worden van de vennootschapsbijdrage. Hiervoor moet de vennootschap voldoen aan onderstaande voorwaarden:
1. De vennootschap is een personenvennootschap (alle vennootschappen buiten de [NV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/nv)).
2. De vennootschap staat geregistreerd in de KBO.
3. De zaakvoerders, bestuurders en werkende vennoten waren in de 10 jaren voorafgaand aan de oprichting minder dan 3 jaar actief als zelfstandige (in hoofdberoep, bijberoep, enz.).
### Vrijstelling belastingvermeerdering voorafbetalingen
Vennootschappen die niet tijdig of geen voorafbetalingen doen, moeten rekening houden met een aanzienlijke belastingvermeerdering.
Bij startende kleine vennootschappen wordt er gedurende de eerste drie boekjaren geen vermeerdering aangerekend.
{% hint style="info" %}
**Ook voor eenmanszaken!**
Deze regeling is ook van toepassing bij startende eenmanszaken.
{% endhint %}
### Vrijstelling doorstorting bedrijfsvoorheffing
Kleine vennootschappen die ten hoogste 48 maanden ingeschreven zijn in de KBO, moeten 10% (of 20% voor microvennootschappen) van de bedrijfsvoorheffing die ze inhouden op bezoldigingen niet doorstorten naar de fiscus.
### Tax shelter voor startende ondernemingen
De personen die in uw startende onderneming investeren, kunnen van een belastingvermindering genieten van 30% of 45% ingeval van een microvennootschap.
De [Circulaire 2020/C/75](https://www.minfin.fgov.be/myminfin-web/pages/public/fisconet/document/48ccfcc8-ae2b-4022-8a21-20fa45820a8f) is een FAQ waarin je uitgebreide informatie kan terugvinden over de praktische aspecten van deze tax shelter.
{% hint style="info" %}
**Ook voor scale-ups!** \
Er bestaat ook een tax shelter voor groeibedrijven (scale-ups). In de [Circulaire 2018/C/111](https://www.minfin.fgov.be/myminfin-web/pages/public/fisconet/document/4feab67a-8299-4613-b74a-8af24295f2f5) vind je meer info.
{% endhint %}
### Vriendenaandelen of vriendenleningen
**Vriendenaandelen**
Particulieren kunnen tot 75.000,00 euro investeren in een Vlaamse kmo en krijgen hiervoor een jaarlijks fiscaal voordeel van 2,50% gedurende maximaal 5 jaar.
**Vriendenleningen**
Particulieren kunnen een achtergestelde lening van max. 75.000,00 euro uitgeven aan een kmo gedurende een looptijd van 5 tot 10 jaar. Hiervoor krijgt de kredietverstrekker een belastingkrediet van 2,50 euro% op het openstaand kapitaal.
{% hint style="info" %}
**Belastingvermindering vs belastingkrediet**
Een belastingvermindering (zoals de tax shelter) is enkel nuttig wanneer je effectief personenbelasting verschuldigd bent. Indien je personenbelasting lager is dan de belastingvermindering, speel je een deel van de vermindering kwijt.
Bij een belastingkrediet is dit niet zo, hier kan je van het volledig voordeel genieten en speel je niets kwijt.
{% endhint %}
***
# Opstart eenmanszaak
Je eenmanszaak opstarten in 7 stappen
De opstart van je eenmanszaak kan je in orde brengen via een ondernemingsloket of met behulp van een accountant. De zaken die in orde moeten gebracht worden zijn:
{% stepper %}
{% step %}
## Open of reserveer een aparte zakelijke rekening
Contacteer de gewenste bank om een (zakelijke) bankrekening te reserveren of te openen voor je eenmanszaak. Het is sterk af te raden om verder te gaan met je privérekening, dit zorgt er namelijk voor dat de fiscus je volledige privérekening bij een fiscale controle kan inkijken.
{% endstep %}
{% step %}
## Open een apart e-mailadres
Net zoals bij de zakelijke rekening, raden we ook aan om je zakelijke mails te beheren via een apart e-mailadres. Probeer vanaf het begin al je zakelijke contactgegevens door te geven aan het ondernemingsloket, sociale zekerheidskas, je accountant en leveranciers.
{% endstep %}
{% step %}
## Registratie bij de KBO
De registratie in de Kruispuntbank voor Ondernemingen kan op verschillende manieren doorgaan:
* Je doet dit met behulp van een medewerker bij het ondernemingsloket
* Je doet het zelf online via de tools van het ondernemingsloket
* Je laat je bijstaan door een accountant
Hou alle nodige gegevens bij de hand zoals je identiteitskaart, zakelijke rekeningnummer, een overzicht van je activiteiten, enz.
{% hint style="info" %}
**NACE-codes**
Om lange waslijsten aan NACE-codes te beperken, mogen enkel vijf hoofdactiviteiten geselecteerd worden, de resterende activiteiten worden als nevenactiviteiten beschouwd.
{% endhint %}
{% endstep %}
{% step %}
## Activatie btw-nummer
Indien je een btw-plichtige onderneming bent, moet je ondernemingsnummer ook als btw-nummer geactiveerd worden. Dit gebeurt via een aanvraag bij de btw-administratie. Ook dit kan je regelen via het ondernemingsloket of met behulp van een accountant.
{% endstep %}
{% step %}
## Aansluiting sociale zekerheidskas
Je gaat ook aangesloten worden bij de sociale zekerheidskas, hier krijg je dan je statuut als zelfstandige (bv. hoofdberoep, bijberoep, student-zelfstandige, enz.).
Op basis van je statuut, zal je dan op kwartaalbasis een afrekening ontvangen voor de betaling van de sociale bijdragen.
{% endstep %}
{% step %}
## Melding bij ziekenfonds
Breng ook je ziekenfonds op de hoogte van deze wijziging. De sociale zekerheidskas bezorgt je een loopbaanattest, dit mag je gewoon doorsturen naar je ziekenfonds. De kans is groot dat de sociale zekerheidskas dit al voor u zal in orde brengen.
{% endstep %}
{% step %}
## Breng de vergunningen in orde
Check ook of je bepaalde vergunningen moet aanvragen en breng dit zo snel mogelijk in orde.
{% endstep %}
{% endstepper %}
***
{% hint style="success" %}
**Opstartkosten 100% aftrekbaar**
Vergeet niet om de factuur van je oprichting op te nemen in je boekhouding! De opstartkosten van je onderneming kan je volledig aftrekken. Ook de btw op deze uitgaven kan volledig gerecupereerd worden.
{% endhint %}
{% hint style="warning" %}
**Reclame & niet verplichte bijdragen**
Als startende zelfstandige zal je heel wat post ontvangen met publiciteit, maar ook bepaalde federaties en verenigingen die een afrekening sturen die eigenlijk optioneel is.
Onze tip: betaal niet zomaar elke afrekening die je binnenkrijgt en neem voor de zekerheid contact op met je accountant.
{% endhint %}
# Opstart vennootschap
# BV oprichten
Hoe richt ik een BV op?
## Stappenplan
1. Financieel plan opstellen
2. Zakelijke rekening openen op naam van BV, aanvangsvermogen storten & bankattest bezorgen
3. Statuten opmaken & oprichtingsakte verlijden via notaris
4. Neerleggingen & publicaties in orde brengen
5. Gegevens in de KBO aanvullen & btw-activatie (indien van toepassing)
6. Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
7. Aandeelhoudersregister & UBO-register opmaken
## Stap 1 - Financieel plan
Het financieel plan is een simulatie van (minstens) de komende twee jaar om na te gaan of het project al dan niet financieel haalbaar is. Een sterk ondernemings- en financieel plan is essentieel om investeerders en financieringen vast te krijgen.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Laat je bijstaan door een erkende accountant bij het opstellen van je financieel plan.
{% endhint %}
## Stap 2 - Zakelijke (geblokkeerde) rekening
Open een zakelijke rekening en stort de inbrengen zoals voorzien in het financieel plan. De rekening blijft nog geblokkeerd tot de oprichting is afgerond. De notaris zal na de oprichting met de bank communiceren om de gelden vrij te geven zodat je van start kan gaan.
## Stap 3 - Oprichtingsakte & afspraak notaris
Je accountant zal in samenwerking met de notaris een ontwerp opstellen van de statuten en de oprichtingsakte. De notaris zal met u de akte overlopen en het nodige doen voor het verlijden van de akte.
## Stap 4 - Neerleggingen & publicaties
De notaris zal het nodige doen om de oprichtingsakte neer te leggen bij de griffie. Een uittreksel hiervan zal gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad.
Je gaat je ondernemingsgegevens op verschillende plaatsen kunnen raadplegen:
* [KBO Public Search](https://kbopub.economie.fgov.be/)
* [Belgisch Staatsblad](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_tsv_pub/welcome.pl?language=nl)
* [FEDNOT](https://statuten.notaris.be/stapor_v1/search)
## Stap 5 - Aanvulling KBO & activatie BTW
Je accountant zal in samenwerking met het ondernemingsloket je gegevens in de KBO vervolledigen. Hiernaast wordt je btw-nummer geactiveerd (indien van toepassing).
{% hint style="info" %}
**NACE-codes**
Om lange waslijsten aan NACE-codes te vermijden, mogen er enkel vijf hoofdactiviteiten geselecteerd worden, de resterende activiteiten worden als nevenactiviteiten beschouwd.
{% endhint %}
## Stap 6 - Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
Je accountant doet het nodige voor de aansluiting van de bedrijfsleiders, werkende vennoten en de vennootschap bij de sociale zekerheidskas. Hiernaast wordt er een optimaal loonpakket opgesteld.
## Stap 7 - Aandeelhoudersregister & UBO-register
De vennootschap moet verplicht een aandeelhoudersregister bijhouden, tegenwoordig kan dit gemakkelijk op een elektronische manier via eStox. Hiernaast moeten ook alle begunstigden in het UBO-register opgenomen worden. Laat je bijstaan door een accountant voor een correcte verwerking en registratie.
***
{% hint style="success" %}
**Opstartkosten 100% aftrekbaar**
Vergeet niet om de factuur van je oprichting op te nemen in je boekhouding! De opstartkosten van je onderneming kan je volledig aftrekken. Ook de btw op deze uitgaven kan volledig gerecupereerd worden.
{% endhint %}
# CV oprichten
Hoe richt ik een CV op?
## Stappenplan
1. Financieel plan opstellen
2. Zakelijke rekening openen op naam van BV, aanvangsvermogen storten & bankattest bezorgen
3. Statuten opmaken & oprichtingsakte verlijden via notaris
4. Neerleggingen & publicaties in orde brengen
5. Gegevens in de KBO aanvullen & btw-activatie (indien van toepassing)
6. Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
7. Aandeelhoudersregister & UBO-register opmaken
## Stap 1 - Financieel plan
Het financieel plan is een simulatie van (minstens) de komende twee jaar om na te gaan of het project al dan niet financieel haalbaar is. Een sterk ondernemings- en financieel plan is essentieel om investeerders en financieringen vast te krijgen.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Laat je bijstaan door een erkende accountant bij het opstellen van je financieel plan.
{% endhint %}
## Stap 2 - Zakelijke (geblokkeerde) rekening
Open een zakelijke rekening en stort de inbrengen zoals voorzien in het financieel plan. De rekening blijft nog geblokkeerd tot de oprichting is afgerond. De notaris zal na de oprichting met de bank communiceren om de gelden vrij te geven zodat je van start kan gaan.
## Stap 3 - Oprichtingsakte & afspraak notaris
Je accountant zal in samenwerking met de notaris een ontwerp opstellen van de statuten en de oprichtingsakte. De notaris zal met u de akte overlopen en het nodige doen voor het verlijden van de akte.
## Stap 4 - Neerleggingen & publicaties
De notaris zal het nodige doen om de oprichtingsakte neer te leggen bij de griffie. Een uittreksel hiervan zal gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad.
Je gaat je ondernemingsgegevens op verschillende plaatsen kunnen raadplegen:
* [KBO Public Search](https://kbopub.economie.fgov.be/)
* [Belgisch Staatsblad](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_tsv_pub/welcome.pl?language=nl)
* [FEDNOT](https://statuten.notaris.be/stapor_v1/search)
## Stap 5 - Aanvulling KBO & activatie BTW
Je accountant zal in samenwerking met het ondernemingsloket je gegevens in de KBO vervolledigen. Hiernaast wordt je btw-nummer geactiveerd (indien van toepassing).
{% hint style="info" %}
**NACE-codes**
Om lange waslijsten aan NACE-codes te vermijden, mogen er enkel vijf hoofdactiviteiten geselecteerd worden, de resterende activiteiten worden als nevenactiviteiten beschouwd.
{% endhint %}
## Stap 6 - Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
Je accountant doet het nodige voor de aansluiting van de bedrijfsleiders, werkende vennoten en de vennootschap bij de sociale zekerheidskas. Hiernaast wordt er een optimaal loonpakket opgesteld.
## Stap 7 - Aandeelhoudersregister & UBO-register
De vennootschap moet verplicht een aandeelhoudersregister bijhouden, tegenwoordig kan dit gemakkelijk op een elektronische manier via eStox. Hiernaast moeten ook alle begunstigden in het UBO-register opgenomen worden. Laat je bijstaan door een accountant voor een correcte verwerking en registratie.
***
{% hint style="success" %}
**Opstartkosten 100% aftrekbaar**
Vergeet niet om de factuur van je oprichting op te nemen in je boekhouding! De opstartkosten van je onderneming kan je volledig aftrekken. Ook de btw op deze uitgaven kan volledig gerecupereerd worden.
{% endhint %}
# NV oprichten
Hoe richt ik een NV op?
## Stappenplan
1. Financieel plan opstellen
2. Zakelijke rekening openen op naam van BV, aanvangsvermogen storten & bankattest bezorgen
3. Statuten opmaken & oprichtingsakte verlijden via notaris
4. Neerleggingen & publicaties in orde brengen
5. Gegevens in de KBO aanvullen & btw-activatie (indien van toepassing)
6. Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
7. Aandeelhoudersregister & UBO-register opmaken
## Stap 1 - Financieel plan
Het financieel plan is een simulatie van (minstens) de komende twee jaar om na te gaan of het project al dan niet financieel haalbaar is. Een sterk ondernemings- en financieel plan is essentieel om investeerders en financieringen vast te krijgen.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Laat je bijstaan door een erkende accountant bij het opstellen van je financieel plan.
{% endhint %}
## Stap 2 - Zakelijke (geblokkeerde) rekening
Open een zakelijke rekening en stort de inbrengen zoals voorzien in het financieel plan. De rekening blijft nog geblokkeerd tot de oprichting is afgerond. De notaris zal na de oprichting met de bank communiceren om de gelden vrij te geven zodat je van start kan gaan.
## Stap 3 - Oprichtingsakte & afspraak notaris
Je accountant zal in samenwerking met de notaris een ontwerp opstellen van de statuten en de oprichtingsakte. De notaris zal met u de akte overlopen en het nodige doen voor het verlijden van de akte.
## Stap 4 - Neerleggingen & publicaties
De notaris zal het nodige doen om de oprichtingsakte neer te leggen bij de griffie. Een uittreksel hiervan zal gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad.
Je gaat je ondernemingsgegevens op verschillende plaatsen kunnen raadplegen:
* [KBO Public Search](https://kbopub.economie.fgov.be/)
* [Belgisch Staatsblad](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_tsv_pub/welcome.pl?language=nl)
* [FEDNOT](https://statuten.notaris.be/stapor_v1/search)
## Stap 5 - Aanvulling KBO & activatie BTW
Je accountant zal in samenwerking met het ondernemingsloket je gegevens in de KBO vervolledigen. Hiernaast wordt je btw-nummer geactiveerd (indien van toepassing).
{% hint style="info" %}
**NACE-codes**
Om lange waslijsten aan NACE-codes te vermijden, mogen er enkel vijf hoofdactiviteiten geselecteerd worden, de resterende activiteiten worden als nevenactiviteiten beschouwd.
{% endhint %}
## Stap 6 - Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
Je accountant doet het nodige voor de aansluiting van de bedrijfsleiders, werkende vennoten en de vennootschap bij de sociale zekerheidskas. Hiernaast wordt er een optimaal loonpakket opgesteld.
## Stap 7 - Aandeelhoudersregister & UBO-register
De vennootschap moet verplicht een aandeelhoudersregister bijhouden, tegenwoordig kan dit gemakkelijk op een elektronische manier via eStox. Hiernaast moeten ook alle begunstigden in het UBO-register opgenomen worden. Laat je bijstaan door een accountant voor een correcte verwerking en registratie.
***
{% hint style="success" %}
**Opstartkosten 100% aftrekbaar**
Vergeet niet om de factuur van je oprichting op te nemen in je boekhouding! De opstartkosten van je onderneming kan je volledig aftrekken. Ook de btw op deze uitgaven kan volledig gerecupereerd worden.
{% endhint %}
# VOF oprichten
Hoe richt ik een VOF op?
## Stappenplan
1. Financieel plan opstellen (optioneel)
2. Statuten & oprichtingsakte opmaken & neerleggen
3. Zakelijke rekening openen & aanvangsvermogen storten
4. Gegevens in de KBO aanvullen & btw-activatie
5. Aansluiting sociale zekerheidskas & loonpakketten
6. Aandeelhoudersregister & UBO-register opmaken
## Stap 1 - Financieel plan (optioneel)
Het financieel plan is een simulatie van (minstens) de komende twee jaar om na te gaan of het project al dan niet financieel haalbaar is. Een sterk ondernemings- en financieel plan is essentieel om investeerders en financieringen vast te krijgen.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Laat je bijstaan door een erkende accountant bij het opstellen van je financieel plan.
{% endhint %}
## Stap 2 - (Onderhandse) oprichtingsakte
Bij een VOF hoeft de oprichtingsakte niet via de notaris verlijd te worden. Je accountant kan helpen bij het opstellen van de statuten en de neerlegging van de oprichtingsakte bij de ondernemingsrechtbank.
## Stap 3 - Zakelijke rekening & aanvangsvermogen
Eens de oprichtingsakte is gepubliceerd, kan je naar de bank om je (gereserveerde) rekening te openen en kan het aanvangsvermogen gestort worden.
## Stap 4 - Aanvulling KBO & activatie BTW
Je accountant zal in samenwerking met het ondernemingsloket je gegevens in de KBO vervolledigen. Hiernaast wordt je btw-nummer geactiveerd (indien van toepassing).
{% hint style="info" %}
**NACE-codes**
Om lange waslijsten aan NACE-codes te vermijden, mogen er enkel vijf hoofdactiviteiten geselecteerd worden, de resterende activiteiten worden als nevenactiviteiten beschouwd.
{% endhint %}
## Stap 5 - Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
Je accountant doet het nodige voor de aansluiting van de bedrijfsleiders, werkende vennoten en de vennootschap bij de sociale zekerheidskas. Hiernaast wordt er een optimaal loonpakket opgesteld.
## Stap 6 - Aandeelhoudersregister & UBO-register
De vennootschap kan een aandeelhoudersregister bijhouden, tegenwoordig kan dit gemakkelijk op een elektronische manier via eStox. Hiernaast moeten ook alle begunstigden in het UBO-register opgenomen worden. Laat je bijstaan door een accountant voor een correcte verwerking en registratie.
***
{% hint style="success" %}
**Opstartkosten 100% aftrekbaar**
Vergeet niet om de factuur van je oprichting op te nemen in je boekhouding! De opstartkosten van je onderneming kan je volledig aftrekken. Ook de btw op deze uitgaven kan volledig gerecupereerd worden.
{% endhint %}
Vennootschap onder firma (VOF) nu digitaal oprichten
# CommV oprichten
Hoe richt ik een CommV op?
## Stappenplan
1. Financieel plan opstellen (optioneel)
2. Statuten & oprichtingsakte opmaken & neerleggen
3. Zakelijke rekening openen & aanvangsvermogen storten
4. Gegevens in de KBO aanvullen & btw-activatie
5. Aansluiting sociale zekerheidskas & loonpakketten
6. Aandeelhoudersregister & UBO-register opmaken
## Stap 1 - Financieel plan (optioneel)
Het financieel plan is een simulatie van (minstens) de komende twee jaar om na te gaan of het project al dan niet financieel haalbaar is. Een sterk ondernemings- en financieel plan is essentieel om investeerders en financieringen vast te krijgen.
{% hint style="info" %}
**Accountant**
Laat je bijstaan door een erkende accountant bij het opstellen van je financieel plan.
{% endhint %}
## Stap 2 - (Onderhandse) oprichtingsakte
Bij een VOF hoeft de oprichtingsakte niet via de notaris verlijd te worden. Je accountant kan helpen bij het opstellen van de statuten en de neerlegging van de oprichtingsakte bij de ondernemingsrechtbank.
## Stap 3 - Zakelijke rekening & aanvangsvermogen
Eens de oprichtingsakte is gepubliceerd, kan je naar de bank om je (gereserveerde) rekening te openen en kan het aanvangsvermogen gestort worden.
## Stap 4 - Aanvulling KBO & activatie BTW
Je accountant zal in samenwerking met het ondernemingsloket je gegevens in de KBO vervolledigen. Hiernaast wordt je btw-nummer geactiveerd (indien van toepassing).
{% hint style="info" %}
**NACE-codes**
Om lange waslijsten aan NACE-codes te vermijden, mogen er enkel vijf hoofdactiviteiten geselecteerd worden, de resterende activiteiten worden als nevenactiviteiten beschouwd.
{% endhint %}
## Stap 5 - Aansluitingen sociale zekerheidskas & loonpakketten
Je accountant doet het nodige voor de aansluiting van de bedrijfsleiders, gecommanditeerde vennoten en de vennootschap bij de sociale zekerheidskas. Hiernaast wordt er een optimaal loonpakket opgesteld.
## Stap 6 - Aandeelhoudersregister & UBO-register
De vennootschap kan een aandeelhoudersregister bijhouden, tegenwoordig kan dit gemakkelijk op een elektronische manier via eStox. Hiernaast moeten ook alle begunstigden in het UBO-register opgenomen worden. Laat je bijstaan door een accountant voor een correcte verwerking en registratie.
***
{% hint style="success" %}
**Opstartkosten 100% aftrekbaar**
Vergeet niet om de factuur van je oprichting op te nemen in je boekhouding! De opstartkosten van je onderneming kan je volledig aftrekken. Ook de btw op deze uitgaven kan volledig gerecupereerd worden.
{% endhint %}
Commanditaire vennootschap (CommV) nu digitaal oprichten
# Identificatienummers
Welke identificatienummers heeft een onderneming nodig?
## Ondernemingsnummer
Alle Belgische ondernemingen ontvangen een uniek ondernemingsnummer (KBO-nummer). Deze krijg je bij de oprichting van je onderneming. Het ondernemingsloket bezorgt je een KBO-uittreksel met al je bedrijfsgegevens.
{% hint style="success" %}
**KBO Public Search**
Via de[ KBO Public Search](https://kbopub.economie.fgov.be/kbopub/zoeknummerform.html?lang=nl) kan je op basis van het ondernemingsnummer een aantal belangrijke bedrijfsgegevens online terugvinden.
{% endhint %}
## BTW-nummer
Je btw-nummer is bijna identiek aan je ondernemingsnummer, het enige verschil is dat het btw-nummer start met de landcode:
| Ondernemingsnummer | Btw-nummer |
| ------------------ | ------------------------------------------------- |
| 0786.771.661 | BE0786.771.661 |
{% hint style="success" %}
**VIES**
Je kan de geldigheid van een btw-nummer nachecken met behulp van de [VIES-website](https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/#/vat-validation).
{% endhint %}
## PEPPOL-ID
Je Peppol-ID bestaat uit een schema en een identificatienummer.
In België wordt doorgaans het 0208-schema gebruikt voor de registratie op het Peppol-netwerk. Dit betekent dat je op het Peppol-netwerk geregistreerd wordt met je ondernemingsnummer.
Mogelijke schema's in België:
* 0208: KBO-nummer (ondernemingsnummer)
* 9925: BTW-nummer
* 0088: GLN (Global Location Number)
{% hint style="success" %}
**Peppol Directory**
In de [Peppol Directory](https://directory.peppol.eu/) kan je de Peppol ID's raadplegen.
{% endhint %}
## Vestigingseenheidsnummer
Aan elke ondernemingsnummer worden ook de vestigingseenheden gekoppeld. Elke vestigingseenheid krijgt een uniek identificatienummer. De vestigingseenheidsnummers kan je ook raadplegen via KBO Public Search.
## EORI-nummer
Het [EORI-nummer](/onderneming-uitbreiden/internationaal-ondernemen/internationale-handel/handel-buiten-eu/import-goederen) wordt aan ondernemingen toegekend die te maken zullen hebben met de douane. Dit komt voor wanneer je bijvoorbeeld goederen aankoopt uit derde landen buiten de EU, deze goederen moeten ingeklaard worden bij de douane.
De aanvraag kan gratis via een simpel aanvraagformulier. Voor de aanvraag heb je wel een ondernemingsnummer nodig.
## LEI-nummer (Legal Entity Identifier)
Elke onderneming die gaat handelen of beleggen op financiële markten, heeft een LEI-nummer nodig. Alle financiële transacties worden dan gelinkt aan je LEI-nummer.
## Andere identificatienummers
Ondernemingen kunnen ook nog andere identificatienummers hebben die gelinkt zijn aan hun professionele activiteit. Denk hierbij aan gereglementeerde beroepen zoals:
* Architecten
* Accountants
* Bedrijfsrevisoren
* Vastgoedmakelaars
* Psychologen
* enz.
# Sectorgebonden
# Advocaten
Waarmee moeten zelfstandige advocaten rekening houden om in orde te zijn?
{% hint style="info" %}
**Specifiek voor advocaten**
Op deze pagina wordt enkel verwezen naar aandachtspunten en zaken die specifiek betrekking hebben op zelfstandige advocaten.
Algemene info over zaken zoals de opstart van een zelfstandige activiteit, ondernemerschap, enz. kunnen teruggevonden worden onder de hiervoor voorziene secties.
{% endhint %}
## Advocaat-stagiair
### Stage
Om advocaat te worden, moet je een stage doorlopen van 3 jaar.
Zoek een erkende stagemeester waar je in aanraking komt met verschillende aspecten binnen de advocatuur zodat je tijdens deze periode voldoende bijleert en praktische ervaring opdoet.
### Opstartformaliteiten als zelfstandige
De algemene [opstartformaliteiten](/onderneming-starten/onderneming-opstarten) kan je hier terugvinden.
#### Advocatenvennootschap & modelstatuten
De modelstatuten voor de oprichting van een vennootschap kan je terugvinden op de website van de Orde van Vlaamse Balies:
{% embed url="" %}
Een ontwerp van oprichtingsakte moet altijd voorgelegd worden aan de stafhouder ter nazicht.
Voor het nazicht van vennootschapsakten bedraagt de vergoeding 200,00 euro per dossier.
\
Een vrijstelling van deze retributie is voorzien voor deze akten die, zonder toevoegingen en wijzigingen, de tekst van de modelstatuten van de OVB volgen, op voorwaarde dat de aanvrager in het begeleidend schrijven bij de mededeling van het ontwerp bevestigt dat dit model gevolgd werd, zonder toevoegingen of wijzigingen.
### Inschrijving op de lijst van stagiairs & andere verplichtingen
* [x] Schrijf je in bij de balie waar je stage zult lopen
* [x] Doe een aanvraag toelating eedaflegging
* [x] Leg je eed af op het hof van beroep
* [x] Schrijf je online in op de lijst van de stagiairs
* [x] Betaal de baliebijdrage
* [x] Betaal en volg de lessen van de
beroepsopleiding
{% hint style="success" %}
**Officieel advocaat na opname op de lijst van de stagiairs**
Vanaf het moment dat je wordt opgenomen op de lijst van de stagiairs, mag je de titel van advocaat gebruiken, de toga dragen en taken als advocaat vervullen
{% endhint %}
### Inschrijving op het tableau
Wanneer je:
* [x] Geslaagd bent voor je balie-examens.
* [x] Kunt bewijzen dat je deelgenomen hebt aan de juridische tweedelijnsbijstand (pro deo).
* [x] De stage succesvol hebt afgerond.
Kan je je laten inschrijven als advocaat op het tableau.
## Specifieke kosten
### Aankoop toga
De aankoop van een toga valt onder specifieke beroepskledij, waardoor deze volledig aftrekbaar zijn als kost. Ook de btw op deze aankoop is volledig aftrekbaar mits je een geldige btw-factuur kunt voorleggen.
### Baliebijdrage
Jaarlijks moet je een baliebijdrage betalen, het bedrag hangt af van balie tot balie. Dit is een kost die specifiek met je zelfstandige activiteit te maken heeft, de baliebijdragen zijn bijgevolg voor 100% fiscaal aftrekbaar.
### Lessen beroepsopleiding
De lessen voor de beroepsopleiding zijn kosten die binnen je beroepsmatige activiteiten vallen, deze kosten zijn dus volledig aftrekbaar.
Hiernaast kan je een gedeelte van deze kosten laten subsidiëren via de [KMO-portefeuille](/onderneming-runnen/personeel-en-werkkrachten/bijscholing-en-opleidingen#kmo-portefeuille).
## Btw-regelingen & tarieven
### Standaard btw-tarief
Het standaard btw-tarief op de geleverde prestaties als advocaat is 21%.
### Btw-regeling voor stagiair-advocaten
#### Voorwaarden
Indien je als advocaat-stagiair enkel diensten verstrekt aan het advocantenkantoor waarvoor je werkt, dan kan je kiezen voor de bijzondere regeling voor advocaat-medewerkers & advocaat-stagiairs. Je moet wel voorafgaand een akkoord krijgen van het advocatenkantoor waar je werkt.
Werk je voor meerdere advocatenkantoren? Dan is dit in principe geen probleem en kan je de bijzondere regeling toepassen op meer dan één kantoor mits voorafgaande toestemming van de kantoren.
Indien je deze bijzondere regeling wil toepassen, moet je dit doorgeven bij je btw-identificatie via het document 604A. Een latere aanpassing kan ook doorgevoerd worden via het document 604B.
**Ontheffing van btw-verplichtingen**
Onder deze bijzondere regeling ben je niet verplicht om periodieke btw-aangiften in te dienen, dus je hebt minder administratief werk.
Door deze regeling toe te passen, zie je wel vrijwillig af van het recht op aftrek van de btw op de aankopen.
In principe ben je wel nog btw verschuldigd op je prestaties, maar deze verplichting verleg je naar het advocatenkantoor waarvoor je werkt (zie self-billing hieronder). Het advocatenkantoor waarvoor je werkt zal de verschuldigde btw via zijn btw-aangifte verwerken.
#### Self-billing
Het advocatenkantoor waarvoor je werkt is verplicht om het self-billingsysteem toe te passen, dit betekent dat het advocatenkantoor in naam en voor rekening van de advocaat-stagiair een factuur moet opmaken.
Op de factuur moet "Btw verlegd" staan.
Het advocatenkantoor reikt aan de advocaat-stagiair een dubbel van de factuur uit, zodat deze in de boekhouding van de advocaat-stagiair kan opgenomen worden.
#### Btw-listing
Als advocaat-stagiair ben je wel verplicht om een jaarlijkse klantenlisting in te dienen. Hierin worden alle prestaties aan belastingplichtige afnemers opgenomen die het bedrag van 250,00 euro (excl. btw) overschrijden.
#### Voor- & nadelen van de bijzondere regeling
| 🟢 Voordelen | 🔴 Nadelen |
| --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|
Beperkte btw-verplichtingen, minder administratief werk
Je moet zelf geen verkoopfacturen opmaken
|
Je verliest het recht op aftrek van de btw op je aankopen, dit kan vaak financieel nadelig uitkomen
Na de stageperiode moet men omschakelen naar periodieke btw-aangever
|
Twijfel je welke regeling voor u voordeliger uitkomt? Bespreek dit dan even met een accountant.
### Btw-tarief op pro deo-diensten
#### Normaal gezien 21% btw, maar uitgesteld voor onbepaalde duur
Ingevolge van een aantal arresten, zou het btw-tarief voor pro deo-diensten normaal gezien 21% moeten zijn.
De administratie heeft in het verleden de inwerkingtreding van het standaardtarief al meerdere keren uitgesteld en heeft uiteindelijk in 2018 besloten om de inwerkingtreding voor onbepaalde duur uit te stellen.
Momenteel zijn pro deo-diensten dus nog steeds onderhevig aan 0% btw. Let op, deze diensten zijn niet vrijgesteld van de btw, het btw-tarief is gewoon 0%.
#### Verschil tussen nultarief & vrijgestelde activiteiten
Het grote verschil is dat het nultarief op pro deo-diensten geen impact heeft op de aftrek van de btw van de zakelijke kosten. Als je dus als advocaat pro deo-diensten uitvoert, zal de aftrekbare btw op de zakelijke aankopen niet moeten beperkt worden in verhouding tot de pro deo-diensten.
Ondernemingen die activiteiten uitvoeren die vrijgesteld zijn van de btw, hebben namelijk helemaal geen recht op aftrek van de btw op de aankopen. Ondernemingen die gemengde btw-plichtige zijn (zij voeren zowel btw-activiteiten als vrijgestelde activiteiten uit), moeten de btw op de aankopen verhoudingsgewijs gaan beperken.
#### Praktische aanpak
* [x] Bespreek dit met je accountant, voorzie een apart journaal in de boekhouding voor de pro deo-prestaties
* [x] Bezorg periodiek de prestatie- en/of betaaloverzichten
* [x] De pro deo-prestaties moeten ook opgenomen worden in de btw-aangifte
## Verzekeringen
De [OVB ](#orde-van-de-vlaamse-balies-obv)heeft reeds een aantal collectieve verzekeringen afgesloten waardoor je als advocaat reeds grotendeels gedekt bent. Op basis van de reeds afgesloten collectieve verzekeringen, kan je nagaan of je binnen je praktijk voldoende verzekerd bent of nog bijkomende verzekeringen moet afsluiten.
## Instituten & verenigingen
### Orde van de Vlaamse Balies (OBV)
{% embed url="" %}
{% embed url="" %}
### Lokale balies
| Balie | Website |
| --------------------- | --------------------------------- |
| Balie Antwerpen | |
| Balie Brussel | |
| Balie Dendermonde | |
| Balie Gent | |
| Balie Leuven | |
| Balie Limburg | |
| Balie Oudenaarde | |
| Balie West-Vlaanderen | |
### Balie bij het hof van cassatie
{% embed url="" %}
### Andere organisaties & verenigingen
| Organisatie | Website |
| ------------------------ | ----------------------------------------- |
| AIJA | |
| BATL | |
| CCBE | |
| Jong Advocaten Brussel | |
| Jonge balie Dendermonde | |
| Jonge balie Limburg | |
| Jonge balie Oudenaarde | |
| Vereniging Sociaal Recht | |
| VVAS | |
| VVJ | |
# Architecten
## Auteursrechten
{% hint style="warning" %}
**Discussie met fiscus**
{% endhint %}
# Artsen
##
# Bouwondernemingen
## Ondernemingsvorm
### Eenmanszaak
### Besloten vennootschap (BV)
## Btw
In de bouwsector heb je te maken met verschillende btw-tarieven, naargelang de situatie en de hoedanigheid van je klant, kan je te maken hebben met 21% btw, 6% btw of zelfs een verlegging van de btw naar de medecontractant (0% btw).
### Werken in onroerende staat
#### Wat zijn werken in onroerende staat?
#### Wat zijn geen werken in onroerende staat?
### Verlegging naar medecontractant
### Btw-tarief 21%
### Btw-tarief 6%
### Facturatie
#### Vermelding werf / project
#### Factuurvermeldingen & clausules
## Internationaal
### OSS
### Buitenlandse onderaannemers
## Erkende aannemer
## Inschrijvingsverplichting
## Inhoudingsplicht
## Onderaannemers
## Bijdragen & lidgelden
### Buildwise
#### Voor wie?
Bedrijven in de bouwsector moeten zich verplicht aansluiten bij Buildwise en jaarlijks een bijdrage betalen.
#### NACE-codes
Indien je activiteiten onder de NACE-codes vallen die beginnen met 41, 42 en 43, dan val je onder de verplichte bijdrage.
Onderstaande activiteiten vallen echter buiten deze verplichting en zijn dus geen bijdrage verschuldigd:
| NACE-codes | Omschrijving |
| --------------------------------------------------- | ------------------------------------------- |
|
42220
43211
43212
| Elektriciteits- en elektrotechnische werken |
|
42110
| Wegenwerken |
|
41101
41102
| Projectontwikkeling |
|
4332011 t.e.m. 4332015
| Metaalwerken |
#### Jaarlijkse (minimum)bijdrage
Zelfstandigen zonder personeel betalen een jaarlijkse minimumbijdrage:
| Periode | Minimumbijdrage |
| ---------------------------- | ----------------------- |
| 2025 (activiteiten van 2024) | 200,00 euro (excl. btw) |
| 2024 (activiteiten van 2023) | 192,00 euro (excl. btw) |
Ondernemingen met personeel betalen een bijdrage die bestaat uit een minimumbijdrage, aangevuld met een bedrag op basis van de brutoloonmassa of 1,50% van de werkelijk uitgevoerde werken van het voorafgaand kalenderjaar.
{% embed url="" %}
Buildwise.be
{% endembed %}
### Bouwunie
Bij Bouwunie krijg je toegang tot kennis, tools, ondersteuning, advies en de mogelijkheid tot netwerken.
{% embed url="" %}
{% hint style="success" %}
**100% aftrekbaar**
De bijdragen en lidgelden die je betaald aan beroepsspecifieke verenigingen en instituten, zijn volledig aftrekbaar als beroepskost.
{% endhint %}
## Verzekeringen
## Sociale zekerheid
### Werfmelding
### Checkinatwork
### Internationale tewerkstelling
#### Limosa
#### A1
# Consultants
Waarmee moet ik rekening houden als zelfstandige consultant?
{% hint style="info" %}
**Specifiek voor consultants**
Op deze pagina wordt enkel verwezen naar aandachtspunten en zaken die specifiek betrekking hebben op consultants.
Algemene info over zaken zoals de opstart van een zelfstandige activiteit, ondernemerschap, enz. kunnen teruggevonden worden onder de hiervoor voorziene secties.
{% endhint %}
## Keuze ondernemingsvorm
De meeste consultants of freelancers zullen kiezen tussen een eenmanszaak, CommV of BV.
Beperkte aansprakelijkheid als aandeelhouder (wel pas 3 jaar na oprichting)
Eén aandeelhouder is voldoende
Duurdere opstartkost & zwaardere formaliteiten
Verplichting tot neerlegging jaarrekening bij NBB
Zware procedure & kosten bij vereffening
## Tarief bepalen als consultant
### Start met je kosten & uitgaven als consultant
Om een correct tarief te bepalen, kan je best eerst kijken naar de kosten die je als consultant zult hebben, een aantal belangrijke uitgaven zijn:
**Verplaatsingen / mobiliteit**
Denk na over hoe je je zal verplaatsen: rijd je rond met de auto, fiets, motor of gebruik je liever het openbaar vervoer?
Bereken je jaarlijkse kosten, denk hierbij aan:
* Brandstofkosten
* Onderhoud- & herstellingskosten
* Jaarlijkse keuring
* Verkeersbelasting
* Autoverzekering
* Aflossing van je leasing, renting of lening
* NMBS- of busabonnement
* ...
**Administratie & boekhouding**
Hoeveel kost de opstart van je onderneming? Ga je starten als eenmanszaak of met een vennootschap? Hoeveel zal de boekhouding kosten?
Denk dus aan volgende kosten:
* Oprichtingskosten onderneming
* Accountant
* Sociaal bureau & cheque providers
* ...
**Opleidingen, cursussen & vakliteratuur**
Ga je verder blijven investeren in je ontwikkeling als professional? Deze kosten zijn ook beroepsmatig aftrekbaar zolang ze betrekking hebben op je zelfstandige activiteit.
**Bureaubenodigdheden & (home) office**
* Bureaumeubilair
* PC of laptop & randapparatuur
* Software- en licentiekosten
* Telefoon, gsm & internetkosten
* ...
**Verzekeringen**
Als zelfstandige moet je jezelf beschermen tegen risico’s die voor werknemers vaak al gedekt zijn:
* Burgerlijke aansprakelijkheid
* Gewaarborgd inkomen of omzetverzekering
* Bestuurdersaansprakelijkheid
* Fiscale rechtsbijstand
* ...
**Pensioenopbouw**
Denk ook aan zaken op lange termijn zoals het opbouwen van je pensioen, voor zelfstandigen zijn er verschillende opties zoals vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ) of een individuele pensioentoezegging (IPT) via een vennootschap.
**Representatie**
Etentjes met zakelijke relaties zoals potentiële opdrachtgevers, netwerkevents, geschenken voor klanten of marketingmateriaal behoren ook tot je jaarlijkse kosten.
**Je maandelijks loon**
Probeer realistisch in te schatten wat je nodig hebt om comfortabel te leven.
Denk er wel aan dat er verschillende verloningstechnieken bestaan (optimalisatie loonpakket, dividendenplanning, ...), bespreek dit zeker met een accountant.
Op je brutoloon zullen een aantal inhoudingen gedaan worden zoals de sociale bijdragen en de bedrijfsvoorheffing.
Vergeet ook niet om de extralegale voordelen mee op te nemen in je berekening:
* Maaltijdcheques
* Andere cheques zoals ecocheques, sport- & cultuurcheques, geschenkcheques, ...
* Voordelen van alle aard (telefoon, gsm, internet, pc, wagen, ...)
* Sociale bijdragen
Om snel een raming te maken van de totale brutoloonkost op jaarbasis, kan je onderstaande formule toepassen:
```python
Brutoloon x 1,05 × 1,20 × 12
```
\
Wil je starten met een eenmanszaak in plaats van met een vennootschap? Dan hou je best al rekening met wat je écht netto wil overhouden na alle bijdragen en belastingen.
Bepaal je gewenst loon dan als volgt:
```javascript
( Gewenst maandelijks nettoloon / 0,50 ) x 12
```
### Factureerbare uren bepalen
Check hoeveel dagen per jaar je wil werken, hou rekening met verlofdagen en eventuele ziektedagen.
Gemiddeld kan je rekenen met 200 werkdagen (1.600 uur) per jaar.
### Bereken je minimumtarief als consultant
Eens je bovenstaande zaken hebt uitgepluisd, kan je voor jezelf een korte berekening maken:
```javascript
Totale jaarlijkse kosten / Aantal factureerbare uren = Minimum uurtarief
```
\
Dit is het minimumtarief om minstens door je kosten te geraken en jezelf een loon uit te keren, je hanteert best een hoger bedrag om onvoorziene zaken op te vangen en marge te hebben, zodat je ook bijkomend vermogen kunt opbouwen.
### Marktconform
Doe de nodige research en check ook de markt:
* Wat vragen collega-consultants in jouw sector en regio?
* Kijk op platformen zoals Malt, Jellow, Upwork of Freelancenetwork.be
* Vraag rond in je netwerk
* Subreddits zoals r/BEFreelance zijn ook zeer actief
### Bepaal je tarief als freelance consultant
Nu heb je alle ingrediënten om een marktconform en winstgevend tarief te bepalen. Hou bij het bepalen van je tarief ook rekening met:
* Je ervaring
* Je kennis & expertise
* De sector waarin je actief bent
* De aard van het project of de dienstverlening
Afhankelijk van bovenstaande factoren, liggen de tarieven vaak tussen de 450,00 euro en 800,00 euro per dag.
Zit je in een nichemarkt of heb je veel ervaring binnen je vakgebied? Dan kan je tarief snel tussen de 800,00 euro en 1.250,00 euro liggen.
### Indexering
Vergeet niet je tarief jaarlijks te herbekijken en indien nodig te indexeren. De inflatie in België zorgt ervoor dat je kosten stijgen en dat mag je tarief ook weerspiegelen. Vermeld eventueel in je algemene voorwaarden en je dienstverleningsovereenkomsten dat je je tarieven jaarlijks indexeert.
## Btw-regeling & tarieven
### Standaard btw-tarief
Het standaardtarief voor het verlenen van consultancy diensten is 21%.
### B2B-diensten in België
Voor B2B-verkopen binnen België, reken je dus het standaardtarief van 21% aan bovenop je gefactureerde diensten. Voor B2B-verkopen ben je verplicht om telkens een correcte [verkoopfactuur](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/verkoopfacturen) op te maken.
### B2B-diensten binnen de EU
Lever je consultancy diensten aan een onderneming binnen de EU? Dan spreken we van een intracommunautaire dienst en kan je een factuur opmaken zonder btw als je klant in zijn lidstaat een geldig btw-nummer heeft.
{% hint style="success" %}
**VIES-check**
Check dus eerst via [VIES](https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/) of het btw-nummer van je klant geldig is, anders kan je de btw niet verleggen.
{% endhint %}
Vergeet niet om op de factuur 0% btw te vermelden, samen met de tekst 'BTW VERLEGD'.
### B2B-diensten buiten de EU
De geleverde diensten aan ondernemingen buiten de EU vallen buiten de scope van de Europese btw. Dit betekent dat je voor deze dienstprestaties geen btw moet aanrekenen.
## Zakelijke overeenkomsten & documentatie
Vooraleer je een samenwerking aangaat, moet je altijd voor een schriftelijke overeenkomst zorgen. Aanvaard geen mondelinge afspraken, zet alles op papier!
**Wat moet je minstens opnemen in je overeenkomst?**
* [x] Een duidelijke omschrijving van de opdracht
* [x] De duur & wijze van beëindiging van het contract
* [x] Omschrijf uitdrukkelijk dat het om een dienstverlening op zelfstandige basis gaat
* [x] De prijs voor je dienstverlening & eventuele bijkomende kosten
* [x] De betalingstermijn & betaalvoorwaarden
* [x] De aansprakelijkheden & verzekeringen
* [x] Intellectuele eigendom
* [x] Geheimhouding & gegevensbescherming
* [x] Overmacht & geschillenregeling
{% hint style="success" %}
**Legal packs**
We werken vaak samen met consultants, daarom bieden we ook legal packs aan waarbij we o.a. helpen bij het opstellen van dienstverleningsovereenkomsten, algemene voorwaarden, NDA's, enz. Dit aan een vaste prijs per document, zodat je niet voor verrassingen komt te staan!
{% endhint %}
## Organisaties & verenigingen
Hieronder vind je een overzicht terug van organisaties, verenigingen, netwerken en platforms waar je als consultant nuttige info kunt halen.
| Organisatie | Website |
| ---------------------------- | --------------------------------------- |
| Connectingexpertise | |
| Creativeskills | |
| CrossCast | |
| Freelance Business Community | |
| Freelance Network | |
| Freelancejobs | |
| Freelancers in Belgium | |
| GIGhouse | |
| Jellow | |
| Malt | |
| Nextconomy | |
| ProLinker | |
| ProUnity | |
| Qommunity | |
| STAFF-IT | |
| Voka | |
# Creatieve sector
## Kunstenaarsattest
## Auteursrechten
## Primostarter
# E-commerce
Wat moet ik doen om in orde te zijn met mijn e-commerce bedrijf?
{% hint style="info" %}
**Specifiek voor e-commerce**
Op deze pagina wordt enkel verwezen naar aandachtspunten en zaken die specifiek betrekking hebben op e-commerce bedrijven.
Algemene info over zaken zoals de opstart van een zelfstandige activiteit, ondernemerschap, enz. kunnen teruggevonden worden onder de hiervoor voorziene secties.
{% endhint %}
## Webshop & juridische aspecten
### Verplichte vermeldingen
Op je webshop moeten volgende gegevens verplicht zichtbaar zijn:
* Naam of handelsnaam van je bedrijf.
* Rechtsvorm (bv. BV, NV, eenmanszaak).
* Adres en contactgegevens (telefoon, e-mail).
* Ondernemingsnummer (KBO).
* BTW-nummer.
* Eventuele vergunningen of beroepsregels (indien van toepassing).
* Lidmaatschappen of erkenningen (optioneel, maar vaak verplicht in bepaalde sectoren).
Op de website van Vlaanderen en de FOD Economie kan je de guidelines voor e-commerce terugvinden:
{% embed url="" %}
{% embed url="" %}
### Algemene voorwaarden
Vermeld duidelijk je verkoopvoorwaarden: levering, betaling, retourrecht, herroepingsrecht, aansprakelijkheid, garanties, enz. Deze moeten makkelijk toegankelijk zijn (bijvoorbeeld via een link in de footer of bij checkout). Klanten moeten ze kunnen raadplegen én aanvaarden vóór de aankoop (vinkje of melding).
### Privacybeleid
Een privacybeleid is verplicht volgens de Europese [GDPR-wetgeving](/onderneming-runnen/it-veiligheid-en-data/gdpr).
In je privacybeleid moet je opnemen:
* Welke persoonsgegevens je verzamelt (naam, adres, betaalgegevens, cookies…).
* Hoe en waarom je deze verwerkt.
* Hoe lang je data bewaart.
* Met wie je data deelt (bv. betaalproviders, verzendpartners).
* Rechten van de klant (inzage, correctie, verwijdering).
### Cookiebeleid
Als je webshop cookies gebruikt (analytics, marketing, personalisatie), moet je een cookiebanner voorzien.
Het cookiebeleid moet uitleggen:
* Welke cookies gebruikt worden.
* Waarom en hoe lang ze actief blijven.
* Hoe de gebruiker cookies kan beheren of weigeren.
### **Betaal- & leveringsinformatie**
Voorzie een aparte pagina over de betaalmethodes en de leveringsvoorwaarden, neem zaken op zoals:
* De verschillende betaalmethodes.
* Eventuele bijkomende kosten die kunnen aangerekend worden bij levering (bv. verzendkosten).
* Levertermijn en leveringsvoorwaarden.
### Verkoopplatforms & webshop builders
Een aantal populaire platforms die door Belgische e-commerce bedrijven gebruikt worden zijn:
| Platform / webshop builder | Website |
| -------------------------- | --------------------------------------- |
| Shopify | |
| Wix Ecommerce | |
| Bol.com | |
| Amazon | |
| Odoo | |
| WooCommerce | |
### Betaalproviders
Je klanten moeten ook kunnen betalen bij de checkout, hiervoor moet je een betaalprovider voorzien. Via de betaalprovider kan je verschillende betaalmogelijkheden zoals kredietkaart, bancontact, SEPA Direct Debit, enz. aanbieden.
Een aantal populaire payment providers zijn:
| Payment providers | Website |
| ----------------- | ------------------------- |
| Stripe | |
| Adyen | |
| Mollie | |
## Keuze ondernemingsvorm
We moeten realistisch zijn, de slaagkansen binnen de e-commerce zijn vrij laag. Dit is vaak te wijten aan enorme concurrentie en de verzadiging van de markt. Grote spelers kunnen producten aanbieden tegen scherpe prijzen en genieten vaak van voordelige afspraken voor de leveringen. Dit maakt het voor startende bedrijven moeilijker om de markt binnen te dringen.
Wil je van start gaan binnen e-commerce? Dan raden we aan om de markt eerst uit te testen, start dus met een eenvoudige ondernemingsvorm zoals een[ eenmanszaak](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/eenmanszaak), dit brengt een aantal voordelen met zich mee:
* Lagere kosten m.b.t. de opstart, de boekhouding en de eventuele stopzetting
* Minder administratieve formaliteiten & eenvoudigere [boekhouding](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/wat-is-een-boekhouding)
Begint de onderneming te groeien en zie je potentieel in je businessmodel? Dan kan de overstap naar een vennootschap (bv. een [CommV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/commv), [VOF](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/vof) of [BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv)) interessant zijn.
## Verkoopprijs & winstgevendheid
Vooraleer je van start gaat, is het belangrijk om een goed financieel overzicht te hebben, denk hierbij aan:
* Wat zijn mijn kosten per product?
* Hoe moet ik mijn verkoopprijs bepalen?
* Welke andere kosten komen te kijken bij mijn zelfstandige activiteit?
* Zal mijn onderneming überhaupt winstgevend zijn?
* Vanaf hoeveel verkopen dek ik al mijn kosten (break-even)?
### Variabele kosten
Bij het bepalen van je verkoopprijzen, moet je met heel wat elementen rekening houden. Daarom raden we aan om eerst een overzicht te maken van alle (directe) kosten die komen te kijken bij de verkoop van je product(en). Hou rekening met zaken zoals:
* [x] Aankoopprijs van het product
* [x] Douane- & inklaringskosten
* [x] Vervoers- & retourkosten
* [x] Leverkosten
* [x] Verpakkingskosten
* [x] Verzekeringskosten
* [x] Commissies & andere kosten verkoopplatform
* [x] Payment provider & betaaltransactiekosten
* [x] Opslagkosten
### Winstmarge & verkoopprijs
Eens je op basis van bovenstaande elementen de kostprijs per product bepaald hebt, kan je een winstmarge bovenop de kostprijs toevoegen, zo kom je op je uiteindelijke verkoopprijs.
Hou er echter rekening mee dat je verkoopprijs marktconform en aantrekkelijk blijft, als een concurrent hetzelfde product aan een lagere prijs kan verkopen, dan verlaagt dit je kansen op succes.
{% hint style="warning" %}
**Vergeet de btw niet!**
**I**n de meeste gevallen moet je ook [btw](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-op-verkopen) aanrekenen op de verkoop van je producten. Hou er dus rekening mee dat de btw een impact zal hebben op de uiteindelijke verkoopprijs.
{% endhint %}
### Raming van de omzet
Zodra je de verkoopprijs van je producten bepaald hebt, kan je best even ramen wat je verwachte verkochte hoeveelheden zijn op maand en op jaarbasis. Zo heb je een zicht van wat je totale omzet zal zijn. Trek hiervan je variabele kosten af en je hebt je brutowinstmarge.
Omzet (verkoopprijs per product x aantal stuks)
(-)
Directe kosten (kostprijs per product x aantal stuks)
=
Brutowinstmarge
### Vaste kosten
Vergeet je vaste kosten niet, deze kosten heb je sowieso, ook al zou je geen verkopen genereren. Om winstgevend te zijn, moet je deze kosten mee in je financieel plan opnemen, denk hierbij aan:
* [x] Opstartkosten van je onderneming
* [x] Kosten voor boekhoudkundige & juridische dienstverlening
* [x] Telefoon, gsm & internetkosten
* [x] (Home) office kosten
* [x] Autokosten
* [x] Magazijnkosten
* [x] Elekctriciteit & verwarming
* [x] Bankkosten
* [x] Provinciebelasting
* [x] ...
Trek de vaste kosten van je brutowinstmarge af en je komt uit op je nettowinstmarge.
Omzet (verkoopprijs per product x aantal stuks)
(-)
Directe kosten (kostprijs per product x aantal stuks)
=
Brutowinstmarge
(-)
Vaste kosten
=
Nettowinstmarge
### Belastingen & bijdragen
Op je nettoresultaat moet je sociale bijdragen en inkomstenbelastingen betalen. Voor een correcte berekening, kan je best even met een accountant contact opnemen.
## (Inter)nationale handel
Bij [internationale handel](/onderneming-uitbreiden/internationaal-ondernemen) moet je rekening houden met verschillende formaliteiten. Hieronder maken we een overzicht van de zaken waarmee je moet rekening houden bij zowel internationale verkopen als aankopen.
### Verkopen
Bij (inter)nationale verkopen komen er wat administratieve zaken te kijken omtrent de btw-regels en de facturatie.
Hieronder vind je een tabel terug met de verschillende situatie en de links waar je de nodige info kunt terugvinden.
| Situatie | Nuttige links | Facturatie verplicht? |
| ------------------------------------ | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------- |
| :flag\_be: B2B-verkopen in BE |
| ✅ |
| :flag\_be: B2C-verkopen in BE | [Btw op verkopen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-op-verkopen#binnenlandse-verkopen) | ❌ (tenzij klant vraagt) |
| :flag\_eu: B2B-verkopen in EU | [Btw op verkopen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-op-verkopen#intracommunautaire-verkopen-b2b) | ✅ |
| :flag\_eu: B2C-verkopen in EU | [(I)OSS](/belastingen-en-bijdragen/btw/i-oss) | ❌ (tenzij klant vraagt) |
| :earth\_asia: B2B-verkopen buiten EU | [Btw op verkopen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-op-verkopen#export) | ✅ |
| :earth\_asia: B2C-verkopen buiten EU | [Btw op verkopen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-op-verkopen#export) | ❌ (tenzij klant vraagt) |
### Aankopen
Hetzelfde geldt bij (inter)nationale aankopen, probeer deze goed te beheren zodat je een correcte administratie en boekhouding kunt voorleggen.
Hieronder vind je een tabel terug met de verschillende situatie en de links waar je de nodige info kunt terugvinden.
| Situatie | Nuttige links | Factuur op zaak? |
| -------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------- |
| :flag\_be: Aankopen binnen BE |
| ✅ |
## Verkopen registreren
Afhankelijk van je verkoopplatform, is het belangrijk om even stil te staan bij de registratie van de verkopen en hoe je deze in de boekhouding zult bezorgen.
Hieronder hebben we een overzicht gemaakt van vaak gebruikte e-commerce platformen.
### Verkopen via Shopify
Via onderstaande link kan je bekijken wat je precies uit je Shopify webshop moet halen om je ontvangsten correct te registreren.
{% embed url="" %}
### Verkopen via Bol.com
Bol.com voorziet de nodige verkoopfacturen waarop je een duidelijke uitsplitsing kunt terugvinden van de omzet en de ingehouden kosten. Via onderstaande link krijg je een gedetailleerd overzicht van wat je allemaal moet bijhouden in de boekhouding.
{% embed url="" %}
### Verkopen via Wix Ecommerce
In je Wix dashboard kan je onder het financieel gedeelte gemakkelijk je verkooprapporten downloaden op maandbasis.
Je kan ook je accountant toevoegen als gebruiker met beperkte gebruiksrechten tot het financieel gedeelte, dit kan handig zijn als je graag wil dat je accountant kan meekijken om na te gaan of alles correct verloopt.
### Verkopen via Odoo-webshop
Heb je een Odoo-webshop? Dan kunnen we je helpen bij de setup met de boekhouding in Odoo, zodat de data vanuit je webshop wettelijk correct in de boekhouding geregistreerd wordt. De uitwisseling van de data verloopt automatisch en wordt door ons gecontroleerd.
### Verkopen via zelf gebouwde webshop
Bouw je zelf een webshop? Hou dan rekening met zaken zoals:
* Het aanrekenen van de juiste btw-tarieven bij de checkout.
* Het genereren van duidelijke rapporten met de gegevens die nodig zijn voor een correcte boekhouding
* Gegevens koper (naam, adres, land)
* Verkoopbedrag excl. btw
* Aangerekende btw
* Verkoopbedrag incl. btw
* Refunds / crediteringen
## Inventaris & stockbeheer
Koop je zelf de goederen aan en beheer je de stock zelf? Dan moet je jaarlijks bij het opmaken van de [inventaris](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/inventaris) ook een [stocklijst](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/inventaris#stocklijst-opstellen) opmaken.
## E-commerce coaches & opleidingen
Opleidingskosten zijn volledig aftrekbaar als beroepskost. Opleidingen die gegeven worden door erkende instellingen, kunnen ook deels gesubsidieerd worden via de KMO-portefeuille.
{% hint style="info" %}
**Doe de nodige research!**
Laat je niet snel verleiden door online coaches die duizenden euro's aan omzet beloven. Vaak geef je zelf duizenden euro's aan opleidingen waar je niet veel aan zult hebben. Doe dus het nodige onderzoek en ga na of de coach of opleiding wel degelijk een interessante investering kan zijn.
{% endhint %}
# Elektriciens
Waarmee moet ik rekening houden als zelfstandige elektricien om volledig in orde te zijn?
{% hint style="info" %}
**Specifiek voor elektriciens**
Op deze pagina wordt enkel verwezen naar aandachtspunten en zaken die specifiek betrekking hebben op elektriciens.
Algemene info over zaken zoals de opstart van een zelfstandige activiteit, ondernemerschap, administratie, enz., kunnen teruggevonden worden onder de hiervoor voorziene secties.
{% endhint %}
## Offertes & facturatie
### Offerte
Stel voor elke opdracht of project een offerte op met vermelding van de algemene voorwaarden die je hanteert. Laat de offerte ook altijd [(elektronisch) ondertekenen](/onderneming-runnen/juridische-aspecten#elektronische-handtekening) vooraleer je aan een opdracht begint.
Voorzie in je voorwaarden dat de prijs kan wijzigen naargelang de prijsschommelingen van de materialen die je voor het project moet aanschaffen.
### Facturatie
#### Verkoopfactuur verplicht
Als elektricien ben je verplicht om altijd een verkoopfactuur op te maken, ongeacht of het om diensten gaat die je levert aan ondernemingen of particuliere klanten.
#### Voorschotfacturen
Vooraleer je aan een project begint, moet je vaak het materiaal op voorhand aankopen. Om deze kosten reeds (gedeeltelijk) te dekken, kan je best met [voorschotfacturen](/belastingen-en-bijdragen/btw/facturatie#voorschotfacturen-opstellen) (bv. 30% van de totale prijs) werken, zodat je reeds een gedeelte van het geld binnenkrijgt.
#### Verwijzing naar offerte & werfadres
Naast een aantal specifieke [btw-vermeldingen](#btw-regelingen-and-tarieven), kan je op de factuur best verwijzen naar de offertenummer, vermeld hiernaast ook het adres van het project of de werf.
## Specifieke kosten
### Specifieke beroepskledij
De kledij die je aankoopt om je beroep als elektricien uit te voeren zijn volledig aftrekbaar, denk hierbij aan:
* Helm
* Veiligheidsbril
* Veiligheidsschoenen
* Handschoenen
* Werkbroek
Heb je t-shirts en truien nodig? Laat je logo dan op deze kledingstukken bedrukken zodat ze ook aftrekbaar zijn als publiciteitskost.
{% hint style="danger" %}
**Alledaagse kledij niet aftrekbaar**
Kledij voor het dagelijks gebruik (t-shirts, schoenen, broeken, maatpak, enz.) zijn niet aftrekbaar. Ook al zou je hemden kopen voor professionele meetings, deze kledingstukken kan je helaas niet in aftrek brengen.
{% endhint %}
### Keuring elektrische installaties
De (doorgerekende) kosten die gemaakt worden voor het keuzen van de elektrische installaties zijn volledig aftrekbare kosten, de btw is ook 100% aftrekbaar.
### Gereedschap
Gereedschap wordt afgeschreven over een termijn van 3 jaar. Voor de de aankoop van nieuw gereedschap heb je ook recht op een bijkomende [investeringsaftrek](/onderneming-runnen/investeringen-en-bedrijfsmiddelen/investeringsaftrek-en-subsidies).
### Lichte vrachtwagen
De [lichte vrachtwagen](/onderneming-runnen/investeringen-en-bedrijfsmiddelen/bedrijfsvoertuigen/lichte-vrachtwagens) en de afwerking van de cabine (inbouw rekken, rails, enz.) worden afgeschreven over 5 jaar.
Als de lichte vrachtwagen nieuw is en enkel beroepsmatig gebruikt wordt, dan heb je ook recht op een bijkomende [investeringsaftrek](/onderneming-runnen/investeringen-en-bedrijfsmiddelen/investeringsaftrek-en-subsidies).
De kosten die betrekking hebben op de lichte vrachtwagen kunnen ook volledig ingebracht worden, denk hierbij aan:
* [x] Onderhoud & -herstellingskosten
* [x] Jaarlijkse keuring
* [x] Verzekering
* [x] Brandstofkosten
* [x] Enz.
## Btw-regelingen & tarieven
Als elektricien ben je automatisch een [periodieke btw-aangever](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/periodieke-btw-aangever). Dit betekent dat je periodiek een btw-aangifte moet opmaken en met andere [btw-verplichtingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-verplichtingen) moet rekening houden.
### Verlegging btw naar medecontractant
Bij de verlegging van de btw worden de verplichtingen tot het afdragen van de btw doorgeschoven of verlegd naar de klant/medecontractant. Dit betekent dat je geen btw aanrekent op de factuur.
#### Voorwaarden
Indien aan onderstaande voorwaarden is voldaan, **moet** je factureren met verlegging van de btw naar de medecontractant:
1. Het moet gaan om werken in onroerende staat
2. De klant is een btw-plichtige onderneming die periodieke btw-aangiftes indient
#### Wat zijn werken in onroerende staat?
Volgens art. 19 §2 van het wetboek BTW wordt onder werken in onroerende staat het volgende verstaan:
> Het bouwen, het verbouwen, het afwerken, het inrichten, het herstellen, het onderhouden, het reinigen en het afbreken, geheel of ten dele, van een uit zijn aard onroerend goed, en de handeling die erin bestaat een roerend goed te leveren en het meteen op zodanige wijze aan te brengen aan een onroerend goed dat het onroerend uit zijn aard wordt.
Wat valt er nog onder werken in onroerende staat?
Volgens art. 20 in het KB nr. 1 vallen ook onderstaande zaken onder de verleggingsregel:
* Iedere handeling die tot voorwerp heeft zowel de levering als de aanhechting aan een gebouw:
* van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een installatie voor centrale verwarming of airconditioning, daaronder begrepen de branders, de reservoirs en de regel- en controletoestellen verbonden aan de ketels of aan de radiatoren;
* van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een sanitaire installatie van een gebouw en, meer algemeen, van alle vaste toestellen voor sanitair of hygiënisch gebruik aangesloten op een waterleiding of een riool;
* van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een elektrische installatie van een gebouw, met uitzondering van toestellen voor de verlichting en van lampen;
* van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een elektrische belinstallatie,van brandalarmtoestellen, van alarmtoestellen tegen diefstal en van een huistelefoon;
* van opbergkasten, gootstenen, gootsteenkasten en meubels met ingebouwde gootsteen, wastafels en meubels met ingebouwde wasbak, zuigkappen, ventilators en luchtverversers waarmee een keuken of badkamer is uitgerust;
* van luiken, rolluiken en rolgordijnen die aan de buitenkant van het gebouw worden geplaatst;
* Iedere handeling die tot voorwerp heeft zowel de levering van wandbekleding of vloerbedekking als de plaatsing ervan in een gebouw, ongeacht of die bekleding of bedekking aan het gebouw wordt vastgehecht of eenvoudig ter plaatse op maat wordt gesneden volgens de afmetingen van de te bedekken oppervlakte;
* Ieder werk dat bestaat in het aanhechten, het plaatsen, het herstellen, het onderhouden en het reinigen van goederen hierboven.
#### Facturatie met 'BTW VERLEGD'
#### Hoedanigheid klant
Het eerste wat je moet doen is nagaan of je klant een btw-plichtige onderneming is die periodieke btw-aangiftes indient.
{% hint style="success" %}
**Intervat & VIES-check**
Check op voorhand via VIES of Intervat of je klant een geldig btw-nummer heeft.
{% endhint %}
#### Bestemming gebouw
Indien je factureert aan een vennootschap, moet je altijd de btw verleggen, ongeacht of de werken betrekking hebben op een beroepsmatig of privégedeelte van het gebouw.
Indien je aan een eenmanszaak factureert, mag je de btw enkel verleggen indien de werken betrekking hebben op het beroepsmatig gedeelte van het gebouw of wanneer de werken betrekking hebben op het volledig gebouw. Als je enkel werken uitvoert aan het privégedeelte van een gebouw, moet je wel btw aanrekenen.
| Situatie | Klant is eenmanszaak | Klant is vennootschap |
| -------------------------------- | -------------------- | --------------------- |
| Werken aan privégedeelte | ❌ | ✅ |
| Werken aan beroepsmatig gedeelte | ✅ | ✅ |
| Werken aan volledig gebouw | ✅ | ✅ |
#### Btw & vermelding van verlegging
Op de factuur reken je dus geen btw aan, hiernaast kan je best de vermelding 'BTW VERLEGD' op de factuur plaatsen.
#### Verplichte clausule
Naast de vermelding 'BTW VERLEGD' moet je ook onderstaande clausule op de factuur zetten:
> *“Verlegging van de heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.”*
#### Praktische tips
* [x] Check of je geleverde prestaties onder "werken in onroerende staat" vallen.
* [x] Check of je klant een btw-plichtige onderneming is die periodieke btw-aangiftes indient.
* [x] Vermeld ook al op de offerte dat de btw zal verlegd worden.
* [x] Reken geen btw aan op de verkoopfactuur.
* [x] Vermeld het werfadres op de factuur & verwijs naar het offertenummer.
* [x] Plaats de vermelding 'BTW VERLEGD' samen met de verplichte clausule op de factuur.
### 6% btw
#### Voorwaarden
Voor renovatiewerken of werken in onroerende staat bij particuliere klanten, kan je tegen het verlaagd btw-tarief van 6% factureren. Hierbij moeten een aantal voorwaarden cumulatief voldaan zijn:
* De woning is ouder dan 10 jaar.
* De woning wordt uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning of voor privédoeleinden gebruikt.
* De uitgevoerde werken worden rechtstreeks aan een particuliere eindgebruiker gefactureerd.
#### Aard van de werken
Het moet gaan om werken die dienen voor de
* omvorming,
* de renovatie,
* de verbetering,
* de herstelling
* of het onderhoud van uw woning.
{% hint style="danger" %}
**Reinigingswerken uitgesloten!**
Reinigingswerken zijn uitgesloten van het verlaagd tarief van 6%.
{% endhint %}
De FOD Financiën heeft een gedetailleerde lijst opgemaakt van de werken die onder het verlaagd tarief kunnen vallen:
{% embed url="" %}
#### Verplichte clausule
Op de factuur moet onderstaande clausule opgenomen worden:
> ‘Btw-tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw-tarief van 21 % van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.’
Deze clausule vervangt het oude btw-attest.
### 21% btw
Het standaardtarief van 21% is voor alle andere situaties van toepassing:
* Technische installatiewerken aan nieuwe woningen (jonger dan 10 jaar)
* Het installeren van losse elektrische (huishoud)toestellen
* Het installeren van lampen of verlichting die niet ingewerkt zijn in het plafond
* ...
## Sociale zekerheid
### Check inhoudingsplicht
Bij werken in onroerende staat moet je als aannemer nagaan of je onderaannemers sociale of fiscale schulden hebben.
Als dat het geval is, dan moet je een bepaald percentage van het factuurbedrag inhouden en doorstorten aan de RSZ (voor sociale schulden) of de FOD Financiën (voor fiscale schulden).
{% embed url="" %}
### Aangifte van werken
Bij werken in onroerende staat, moeten in bepaalde gevallen de werken op voorhand gemeld worden.
Indien de werken volgende drempels niet overschrijden, moet je geen aangifte doen:
* De aannemer geen gebruik maakt van onderaannemers EN
* Het totaalbedrag (excl. btw) is lager dan 30 000,00 euro
OF
* De aannemer doet een beroep op onderaannemer(s) EN
* Het totaalbedrag (excl. btw) is lager dan 5 000,00 euro
{% embed url="" %}
### Checkinatwork
Bij werken in onroerende staat moeten de aannemers de aanwezigheden van hun werknemers en (onder)aannemers registreren indien de werken de drempel van 500.000,00 euro zouden overschrijden.
{% embed url="" %}
## Jaarlijkse inventaris
### Stocklijst
Maak op het einde van het boekjaar een [stocklijst](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/inventaris#stocklijst-opstellen) op van de voorraad die je liggen hebt aan materiaal.
### Werken in uitvoering
Maak ook een overzicht van de projecten die reeds gestart zijn maar nog niet volledig zijn afgerond.
## Reglementen & erkenningen
### AREI
Het Algemeen Reglement op de elektrische installaties (AREI) bestaat uit 3 thematische boeken. Elk boek bevat een installatieniveau en de reglementaire veiligheidsvereisten voor die installaties:
{% embed url="" %}
### Erkenning van aannemers
Om bepaalde overheidsopdrachten te kunnen doen, heb je een erkenning als aannemer nodig. Meer info hierover kan je terugvinden op de website van de FOD Economie:
{% embed url="" %}
## Verzekeringen
Voor tuinaannemers raden we volgende verzekeringen minstens aan:
* Verzekering BA onderneming
* Bestuurdersaansprakelijkheid
* Arbeidsongevallenverzekering (verplicht bij personeel)
## Software voor elektriciens
| Software | Omschrijving | Website |
| ------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------- |
| Trikker by Bluebits | Tekenprogramma voor elektricients | |
| Odoo | ERP-systeem voor: boekhouding, offertes, facturatie, projectplanning, website, enz. | |
## Organisaties & verenigingen voor elektriciens
Hieronder kan je een lijst terugvinden van organisaties, verenigingen, opleidingsplatforms waar je als elektricien heel wat informatie kunt ophalen:
| Organisatie | Website |
| ----------- | ------------------------- |
| ELOYA | |
| Volta | |
# Game ontwikkelaars
## Verkopen registreren
### Inkomsten uit Steam
{% embed url="" %}
### Inkomsten uit andere platforms
### Inkomsten uit eigen shop
## Auteursrechten
## Innovatie-aftrek
## Subsidies & Steun
{% embed url="" %}
# Influencers
Wat moet ik doen om als zelfstandige influencer of content creator in orde te zijn?
## Juridische aspecten
Het is belangrijk om op voorhand na te gaan aan welke verplichtingen je moet voldoen om als start te gaan als zelfstandige influencer of content creator.
### Reclame & het Wetboek Economisch Recht (WER)
Als content creator of influencer moet je altijd duidelijk maken als je reclame maakt, dit is wettelijk verplicht.
Er is sprake van reclame als je:
1. een product, een onderneming, dienst of merk op de voorgrond plaatst EN
2. hiervoor een voordeel ontvangt van de onderneming achter het merk, het product of de dienst.
Je kan op verschillende manieren aantonen dat je reclame maakt:
* [x] Plaats een duidelijke en meteen zichtbare tag zoals "Reclame, Advertisement of Promo".
* [x] Maak gebruik van labels die platforms zoals Youtube, Instagram, TikTok zelf aanbieden.
* [x] Tag of vermeld de onderneming waarvoor je reclame maakt.
Meer info kan je op deze pagina van de FOD Financiën terugvinden:
{% embed url="" %}
### Bedrijfsvestiging & bescherming van je privéadres
Bij de registratie van je zelfstandige activiteit of je onderneming, moet je ook je [adresgegevens ](/onderneming-starten/businessplan/marketing/plaats)bezorgen. Bij influencers en content creators kan het lastig zijn om het privéadres bekend te maken.
Je kan dit probleem oplossen door een (bijkomende) vestigingseenheid te registreren in een bedrijvencentrum of co-workingspace. Zo hoef je op websites of social media accounts je privéadres niet te vermelden.
{% hint style="danger" %}
**Postbusbedrijf of virtueel kantoor**
Als je een vestiging registreert in een bedrijvencentrum of co-workingspace, zorg er dan voor dat je op dat adres ook werkelijk je activiteiten uitoefend, gebruik de office bijvoorbeeld om je administratieve zaken op orde te brengen, potentiële klanten te onthalen, meetings en events te organiseren, je videomateriaal te bewerken, enz.
{% endhint %}
### Opstart & keuze ondernemingsvorm
Start je als influencer of content creator en zijn je inkomsten en omvang kleinschalig, dan kan een [eenmanszaak](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/eenmanszaak) een gepaste ondernemingsvorm zijn.
Ondervind je een snelle groei of heb je een heel team achter je van personeelsleden en freelancers die mee aan je branding werken? Dan kan een vennootschap zoals een [BV](/onderneming-starten/juridische-en-fiscale-aspecten/ondernemingsvorm/vennootschap/bv) in een interessante ondernemingsvorm zijn.
{% hint style="info" %}
**Vraag hulp bij een accountant**
Vooraleer je officieel van start gaat met de opstart van je onderneming, kan je best een gesprek aangaan met een accountant. Zo krijg je voldoende info om de juiste keuze te maken.
{% endhint %}
### Zakelijke overeenkomsten
Als je een samenwerking aangaat met ondernemingen waarvoor je (reclame)diensten wilt leveren, voer dan geen activiteiten uit louter op basis van mondelinge afspraken.
Probeer de samenwerking op papier te zetten met duidelijke regels en afspraken ronde de diensten die je zult leveren, de prijzen, betaalvoorwaarden, enz.
## Btw-regelingen
Als zelfstandige influencer ben je btw-plichtig, dit betekent dat je een btw-nummer moet aanvragen bij de FOD Financiën. Vervolgens kan je kiezen tussen twee btw-regimes:
* [Periodieke btw-aangever](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/periodieke-btw-aangever)
* [Vrijstelling kleine ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen)
## Boekhouding & administratie
### Facturatie
Lever je diensten als influencer aan bedrijven die je willen vergoeden in geld? Dan ben je verplicht om telkens een verkoopfactuur op te stellen.
#### Facturatie als periodieke btw-aangever
Als je [periodieke btw-aangever](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/periodieke-btw-aangever) bent, dan moet je ook btw aanrekenen, het standaardtarief voor (reclame)diensten is 21%.
Factureer je aan buitenlandse ondernemingen? Dan kan je mogelijks een factuur opmaken zonder btw:
#### Facturatie als vrijgestelde kleine onderneming
Als [kleine onderneming](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen) moet je ook een factuur opmaken, maar dan zonder btw. Op de factuur zet je ook de vermelding "Vrijstellingsregeling kleine ondernemingen".
Lever je (reclame)diensten voor ondernemingen buiten België? Dan is de Belgische vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen niet van toepassing, je moet dan andere regels volgen:
### Inkomsten uit online platformen & livestreamingdiensten
Ook je inkomsten uit platforms zoals Youtube, Twitch, Kick, enz. zijn belastbare inkomsten. Het is dus belangrijk om deze ontvangsten mee op te nemen in je boekhouding. Hoe je dit best aanpakt, kan je best bespreken met een accountant.
### Ontvangen producten & diensten
Als je voor je geleverde diensten vergoed wordt met gratis producten of diensten, dan worden deze ook als belastbare inkomsten beschouwd.
In de prakijk kan dit een moeilijke zijn, aangezien de ontvangen producten en diensten moeten gewaardeerd worden aan de normale aankoopwaarde die het product of dienst heeft.
### Specifieke kosten
#### Equipment voor opnames & streaming
De uitrusting die je nodig hebt voor je filmpjes, social media posts en livestreams, zijn aftrekbare beroepskosten.
Meestal ga je deze uitrusting langer dan een jaar gebruiken, dit betekent dat je deze uitgaven moet [afschrijven](/belastingen-en-bijdragen/aftrekbaarheid-kosten-en-btw/afschrijvingen) over een aantal jaren. Je kan deze aankopen dus niet in het jaar van aanschaf volledig als kost inbrengen.
Denk hierbij aan:
* Camera's & lenzen
* Microfoons & koptelefoons
* Belichting
* Computer/laptop
* Monitors & andere computertoebehoren
* Green screens
* Bureaumeubilair
* Smartphone & tablet
* enz.
#### Software & abonnementen
Ook de kosten van software of online abonnementen zijn aftrekbaar als beroepskost:
* Audio- & videobewerkingssoftware
* Fotobewerkingssoftware
* Streamingdiensten
* Cloudopslag
* Telefoon- & internetabonnement
* Muzieklicenties
* enz.
#### (Buitenlandse) reiskosten
Moet je als influencer rondreizen, zowel in het binnenland als het buitenland? Dan kunnen deze kosten mogelijks in aftrek gebracht worden, meer info kan je op onderstaande pagina's terugvinden:
{% embed url="" %}
{% embed url="" %}
## Organisaties & verenigingen
Hieronder vind je een overzicht terug van organisaties en verenigingen waar je nuttige info kunt ophalen.
| Organisatie | Website |
| ----------------------------- | ------------------------------------------------ |
| Influencerregels | |
| Influencer Marketing Alliance | |
[^1]: * Je moet via VIES de geldigheid van het btw-nummer van je klant checken.
* Hiernaast moet er ook een periodieke IC-listing ingediend worden.
# Kinesisten
## Structurering
### Eigen kinepraktijk
### Groepspraktijk
#### Ontvangstrapporten
#### Commissies
#### Huurkosten
## Btw-regeling & tarieven
# Psychologen
# Start-ups
## Business pitch
## Technical co-founder
## Minimum Viable Product (MVP)
## Freeware & customer feedback
## Value Stream Mapping
## Process mapping
## Administratie & automatisering
### CRM
### Abonnementen & terugkerende opbrengsten
### Payment providers
## Financiële parameters
# Tandartsen
Waarmee moet ik als zelfstandige tandarts rekening houden om volledig in orde te zijn?
## Deontologie
### Stage
## RIZIV
## Btw-regelingen & tarieven
### Therapeutische behandelingen
Therapeutische behandelingen vallen onder [vrijstelling volgens art. 44 WBTW](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/art.-44-vrijgestelde-ondernemingen). Dit betekent dat je op de ontvangsten geen btw moet afdragen, langs de andere kant heb je geen recht op aftrek van de btw op je zakelijke aankopen.
### Niet-therapeutische behandelingen
Niet-therapeutische behandelingen vallen niet onder de vrijstellingsregeling, waardoor je [periodieke btw-aangever](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/periodieke-btw-aangever) wordt. Op deze verrichtingen moet er dus btw aangerekend worden. Als btw-plichtige zelfstandige moet je:
* Btw afdragen op je ontvangsten
* Periodiek een btw-aangifte indienen (op maand- of kwartaalbasis)
* Jaarlijks een btw-listing indienen
{% hint style="info" %}
**Omzet < 25.000 voor niet-therapeutische behandelingen?**
Als de omzet voor niet-therapeutische behandelingen lager is dan 25.000,00 euro op jaarbasis, dan kan je wel kiezen voor [de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen). Dit betekent dat je geen btw moet aanrekenen zolang deze drempel niet overschreden wordt, de btw-verplichtingen worden dus beperkt.
{% endhint %}
### Gemengde btw-plichtige
Voer je zowel therapeutische als niet-therapeutische behandelingen uit? Dan wordt je een [gemengde btw-plichtige](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/gemengde-btw-plichtige).
In dit geval moet de nodige aandacht besteed worden aan de administratieve en boekhoudkundige aanpak. Een duidelijke uitsplitsing in de ontvangsten en de kosten is cruciaal om een correcte boekhouding te voeren. De communicatie tussen u en uw accountant zal hier een belangrijke rol spelen.
### Aankopen binnen de EU
Bij intracommunautaire aankopen van diensten en goederen zijn er speciale regels waarmee je moet rekening houden.
#### EU-aankopen < 11.200 euro per kalenderjaar
Als de aankopen bij EU-leveranciers het bedrag van 11.200 euro per kalenderjaar niet overschrijden, dan hoef je niets te doen. Je brengt gewoon de zakelijke aankoopfacturen in als kost in je boekhouding.
#### EU-aankopen > 11.200 euro per kalenderjaar
Als de aankopen bij EU-leveranciers het bedrag van 11.200 euro tijdens het kalenderjaar overschrijden, moet je een speciaal btw-nummer aanvragen voor intracommunautaire verrichtingen, waarmee je een bijzondere btw-aangifte moet indienen.
Je bent dan verplicht om bij elke EU-aankoop het btw-nummer door te geven, zodat de leverancier een factuur zonder btw kan opmaken en bijgevolg de btw-verplichtingen naar u verlegt. Op deze aankopen zal je dan via de bijzondere btw-aangifte Belgische btw moeten afdragen.
## Administratie & boekhouding
### Ontvangstrapporten
Voor je ontvangsten moet je een ontvangstenboek bijhouden of gebruikmaken van professionele software waarin de behandelingen correct kunnen geregistreerd worden en de nodige documentatie kan gegenereerd worden.
### Getuigschrift voor verstrekte hulp (GVH)
{% embed url="" %}
### Digitale betaalmiddelen
Je bent verplicht om *minstens* één digitaal betaalmiddel aan te bieden.
Denk hierbij aan:
* Betaalterminals
* Contactloze betaling via betaalapps
* Bankoverschrijving
* enz.
### Kasverrichtingen
Ontvang je cashgeld van je patiënten? Dan moet je een [Kas & kasboek](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/kas#kasboek) bijhouden.
{% hint style="warning" %}
**Cashbetalingen moeten aanvaard worden**
Als een patiënt wenst om cash te betalen, dan mag dit niet geweigerd worden.
{% endhint %}
### Unisono
Speel je muziek af in je praktijk, dan moet je ook een licentie bij Unisono aanvragen.
{% embed url="" %}
### Specifieke kosten
#### Praktijkkleding
#### Medische apparatuur
#### Medisch verbruiksmateriaal
#### Chemisch/medisch afval
#### Verplichte verzekeringen
## Samenwerkingsvormen
### Groepspraktijk
### Eigen praktijk
## Software voor tandartsen
Via deze pagina krijg je een overzicht van erkende softwarepakketten voor tandartsen:
{% embed url="" %}
Een aantal populaire softwarepakketten & tools zijn:
| Software | Website |
| --------- | ---------------------------------- |
| Corilus | |
| Crossuite | |
| DentAdmin | |
| Doctena | |
{% hint style="success" %}
**Website & tools**
Zorg voor een professionele website en integreer de nodige tools zodat patiënten gemakkelijk online een afspraak kunnen boeken, tijdig hun reminders ontvangen, enz.
{% endhint %}
## Instituten & verenigingen
| Organisatie | Website |
| -------------------------------------------------------------- | ------------------------ |
| Vlaamse Beroepsvereniging Tandartsen (VBT) | |
| Verbond Vlaamse Tandartsen (VVT) | |
| Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Tandheelkunde (VWVT) | |
## Nuttige links
{% embed url="" %}
# Tuinaannemer
Wat moet ik doen om als zelfstandige tuinaannemer in orde te zijn?
{% hint style="info" %}
**Specifiek voor tuinaannemers**
Op deze pagina wordt enkel verwezen naar aandachtspunten en zaken die specifiek betrekking hebben op tuinaannemers.
Algemene info over zaken zoals de opstart van een zelfstandige activiteit, ondernemerschap, administratie, enz., kunnen teruggevonden worden onder de hiervoor voorziene secties.
{% endhint %}
## Administratie & boekhouding
### Offertes
Stel voor elke opdracht of project een offerte op met vermelding van de algemene voorwaarden die je hanteert. Laat de offerte ook altijd [(elektronisch) ondertekenen](/onderneming-runnen/juridische-aspecten#elektronische-handtekening) vooraleer je aan een opdracht begint.
Voorzie in je voorwaarden dat de prijs kan wijzigen naargelang de prijsschommelingen van de materialen die je voor het project moet aanschaffen.
### Facturatie
#### Verkoopfactuur verplicht
Als elektricien ben je verplicht om altijd een verkoopfactuur op te maken, ongeacht of het om diensten gaat die je levert aan ondernemingen of particuliere klanten.
#### Voorschotfacturen
Vooraleer je aan een project begint, moet je vaak het materiaal op voorhand aankopen. Om deze kosten reeds (gedeeltelijk) te dekken, kan je best met [voorschotfacturen](/belastingen-en-bijdragen/btw/facturatie#voorschotfacturen-opstellen) (bv. 30% van de totale prijs) werken, zodat je reeds een gedeelte van het geld binnenkrijgt.
#### Verwijzing naar offerte & werfadres
Naast een aantal specifieke [btw-vermeldingen ](#btw-regelingen-and-tarieven), kan je op de factuur best verwijzen naar de offertenummer, vermeld hiernaast ook het adres van het project of de werf.
### Specifieke kosten
#### Specifieke beroepskledij
De kledij die je aankoopt om je beroep als elektricien uit te voeren zijn volledig aftrekbaar, denk hierbij aan:
* Helm
* Veiligheidsbril
* Veiligheidsschoenen
* Handschoenen
* Werkbroek
Heb je t-shirts en truien nodig? Laat je logo dan op deze kledingstukken bedrukken zodat ze ook aftrekbaar zijn als publiciteitskost.
{% hint style="danger" %}
**Alledaagse kledij niet aftrekbaar**
Kledij voor het dagelijks gebruik (t-shirts, schoenen, broeken, maatpak, enz.) zijn niet aftrekbaar. Ook al zou je hemden kopen voor professionele meetings, deze kledingstukken kan je helaas niet in aftrek brengen.
{% endhint %}
#### Machines & gereedschap
Gereedschap wordt afgeschreven over een termijn van 3 jaar. Voor de de aankoop van nieuw gereedschap heb je ook recht op een bijkomende [investeringsaftrek](/onderneming-runnen/investeringen-en-bedrijfsmiddelen/investeringsaftrek-en-subsidies).
#### Lichte vrachtwagen
De [lichte vrachtwagen](/onderneming-runnen/investeringen-en-bedrijfsmiddelen/bedrijfsvoertuigen/lichte-vrachtwagens) en de afwerking van de cabine (inbouw rekken, rails, enz.) worden afgeschreven over 5 jaar.
Als de lichte vrachtwagen nieuw is en enkel beroepsmatig gebruikt wordt, dan heb je ook recht op een bijkomende [investeringsaftrek](/onderneming-runnen/investeringen-en-bedrijfsmiddelen/investeringsaftrek-en-subsidies).
De kosten die betrekking hebben op de lichte vrachtwagen kunnen ook volledig ingebracht worden, denk hierbij aan:
* [x] Onderhoud & -herstellingskosten
* [x] Jaarlijkse keuring
* [x] Verzekering
* [x] Brandstofkosten
* [x] Enz.
#### VLAM-bijdrage
VLAM is een publieke instelling die promotiecampagnes en marketingacties voert voor land- en tuinbouwproducten (planten, bloemen, groenten, fruit, vlees, vis …).\
De werking wordt grotendeels gefinancierd via verplichte bijdragen van producenten en handelaars in die sectoren.
Soms kan je als tuinaannemer bijdrageplichtig worden. De VLAM-bijdragen zijn beroepsmatige kosten en bijgevolg volledig aftrekbaar.
{% embed url="" %}
#### Milieu- & afvalkosten
### Inventaris & stocklijst
#### Stocklijst
Maak op het einde van het boekjaar een [stocklijst](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/inventaris#stocklijst-opstellen) op van de voorraad die je liggen hebt aan materiaal.
#### Werken in uitvoering
Maak ook een overzicht van de projecten die reeds gestart zijn maar nog niet volledig zijn afgerond.
## Btw
### Facturatie aan btw-plichtige klanten
#### Verlegging van de btw naar de medecontractant
Wanneer je klant een btw-plichtige onderneming is die periodieke btw-aangiftes indient, moet je je prestaties factureren met verlegging van de btw.
Dit betekent dat je geen btw op je factuur moet aanrekenen. Op de factuur moet de vermelding "BTW VERLEGD**"** staan in combinatie met onderstaande clausule:
*“Verlegging van de heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.”*
### Facturatie aan particuliere klanten
Bij tuinwerken voor particuliere klanten kom je in aanraking met verschillende btw-tarieven en regels.
#### Facturatie aan 21% btw in combinatie met 6% btw
**Standaardtarief is 21% btw**
Het standaard btw-tarief voor tuinwerken is 21%.
Welke werken vallen dus altijd onder het tarief van 21%?
* Alle tuinwerken die losstaan van het gebouw of de woning
* Bouw van een tuinhuis
* Aanleg van een siervijver en/of fonteinen
* Aanleg van een parking
* Aanleg van een terras die niet aan de woning grenst
* Plaatsen van tuinverlichting
* Plaatsen van afsluitingen en toegangspoortjes
* Wandelpaden in de tuin of paden naar een losstaande garage
* Zwembaden, poolhouses en sauna’s
* Algemene drainagewerken
* enz.
**Uitsplitsing van levende planten aan 6% btw**
Je mag echter een uitsplitsing maken tussen het factureren van je werkuren en het leveren van de (levende) planten.
Dit is interessant aangezien het leveren van de planten mag gefactureerd worden aan het verlaagd tarief van 6%.
**Wat wordt er verstaan onder levende planten en plantgoed?**
In principe alles wat aangeboden wordt met levende wortels, dus met bestemming om te worden overgeplant:
* Levende woudbomen, levende fruitbomen, -heesters en -struiken, alsmede plantgoed daarvan.
* Levende sierbomen, -heesters, -struiken en andere levende sierplanten; bollen, knollen, wortels en ander plantgoed voor de sierteelt.
**Wat valt dus NIET onder levend plantgoed (altijd 21% btw)?**
* Gras- en bloemzaden
* Houtsnippers als bodembedekker
* Meststoffen
* enz.
#### Facturatie volledig aan 6% btw
Om volledig aan 6% te kunnen factureren moeten de werken aan onderstaande cumulatieve voorwaarden voldoen:
* Het moet gaan om werken tegen of aan de woning
* De woning moet ouder zijn dan 10 jaar
* De werken worden aan particuliere klant gefactureerd
* De woning wordt hoofdzakelijk voor privédoeleinden gebruikt
Welke werken kunnen onder het tarief van 6% vallen?
* Buitenterras dat aan de woning grenst
* Muurtjes die grenzen aan de woning
* Opritten en paden van de openbare weg naar de voordeur of de geïntegreerde garage
* Drainagewerken die dienen voor het vermijden van insijpelen van water in de keldermuren van de woning
Bij de facturatie aan 6% moet volgende clausule op de factuur staan:
*‘Btw-tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw-tarief van 21 % van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.’*
#### Tips voor de administratie & boekhouding
☑️ Maak telkens een duidelijke offerte op\
☑️ Splits de levende planten ook uit bij verlegging van de btw\
☑️ Vermeld het werfadres altijd op de offerte / factuur
## Verzekeringen
Voor tuinaannemers raden we volgende verzekeringen minstens aan:
* Verzekering BA onderneming
* Bestuurdersaansprakelijkheid
* Arbeidsongevallenverzekering (verplicht bij personeel)
## Organisaties & verenigingen
| Organisatie | Website |
| --------------- | -------------------------------- |
| AVBS | |
| Groen Groeien | |
| GroenGek(l)eurd | |
| Pro4Green | |
| Viaverda | |
# Verpleeg- & zorgkundigen
## RIZIV
## Btw-regelingen & tarieven
### Art. 44 vrijgestelde activiteiten
## Freelance-platforms
### Overzicht
### Verkoop- & commissiefacturen
# Nuttige links
Overzicht van een aantal nuttige links voor ondernemers
Als ondernemer zal je een aantal tools en portalen nodig hebben om belangrijke info te kunnen raadplegen. Hieronder heb je een overzicht van de tools en portalen die je vaak zal gebruiken als zelfstandige ondernemer.
***
KBO Public Search
Raadpleeg de gegevens in de Kruispuntbank van Ondernemingen
***
{% hint style="danger" %}
**Let op voor phishing & scams!**
Phishers en scammers worden steeds creatiever, let dus altijd op wanneer je brieven en berichten ontvangt die achter gevoelige gegevens of betalingen vragen!
{% endhint %}
{% hint style="info" %}
**Communicatie overheid**
De overheid communiceert nooit via e-mail, whatsapp of andere online communicatiekanalen wanneer het om betalingen van belastingen gaat. Normaal gezien ontvang je een brief per post of je kan alle briefwisseling online raadplegen via MyMinFin en E-Box Enterprise.
{% endhint %}
Twijfel je bij een bepaald bericht of lijkt een brief frauduleus? Naam dan eerst contact op met je accountant vooraleer je overgaat tot betaling.
# Overzicht
Een overzicht van de belangrijkste belastingen & bijdragen voor zelfstandigen
## Met welke belastingen & bijdragen moet ik als zelfstandige rekening houden?
Als zelfstandige zal je met een aantal belastingen en bijdragen te maken. De belangrijkste zijn:
* [Btw](/belastingen-en-bijdragen/btw)
* [Sociale bijdragen ](/belastingen-en-bijdragen/sociale-bijdragen)
* [Inkomstenbelastingen](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting)
Als zelfstandige moet je zelf instaan voor het inhouden en afdragen van de bijdragen en belasting. Het is voor u als zelfstandige superbelangrijk om minstens de basics te kennen, zodat je in samenwerking met je accountant de nodige (cashflow) planningen kunt voorzien en weet welke valkuilen er zijn.
## Eenmanszaak
Belasting of bijdrage
Frequentie
Btw
Per kwartaal of per maand
Sociale bijdragen
Per kwartaal & jaarlijkse eindafrekening
Personenbelasting
Jaarlijks
## Vennootschap
Belasting of bijdrage
Frequentie
Btw
Per kwartaal of per maand
Vennootschapsbijdragen
Jaarlijks
Vennootschapsbelasting
Jaarlijks
## Bedrijfsleiders & werkende vennoten
Belasting of bijdrage
Frequentie
Sociale bijdragen
Per kwartaal & jaarlijkse eindafrekening
Personenbelasting
Jaarlijks
# Btw
# Wat is btw?
Hoe werkt btw precies?
De btw is de 'belasting op de toegevoegde waarde'. Door het voeren van je ondernemingsactiviteiten en het leveren van diensten en goederen, creëer je een toegevoegde waarde. Dit betekent dat je bovenop je verkoopprijs nog btw moet aanrekenen. Uw klant betaalt aan u het volledig bedrag, namelijk uw prijs voor de producten of diensten inclusief de btw.
{% hint style="info" %}
**Btw-cashflow beheren**
Het is dus uw klant die de btw betaalt. Jij bent echter verantwoordelijk voor het doorstorten van deze btw naar de overheid, een extra administratieve last dus. Zet daarom voldoende geld opzij zodat je voldoende financiële middelen hebt om de btw door te storten.
{% endhint %}
## **Nul-operatie voor btw-plichtige ondernemingen**
Ben je een btw-plichtige onderneming die periodieke btw-aangiften moet indienen? Dan moet je btw aanrekenen op je verkopen, maar kan je tegelijk ook de btw recupereren op je aankopen.
### Btw op verkopen
Stel de verkoopprijs van je product is 1.000 euro, dan moet je nog 21% btw bovenop deze prijs aanrekenen, namelijk 210 euro. De klant betaalt het totaalbedrag van 1.210 euro op je rekening, het btw-gedeelte moet dan in principe doorgestort worden naar de overheid.
### Btw op aankopen
Om je product te produceren, heb je echter ook kosten gemaakt, dit voor een totaal van 400 euro. Je leveranciers hebben op hun verkopen ook 21% btw aangerekend, namelijk 84 euro. Jij hebt aan je leveranciers dus een totaalbedrag van 484 betaald, het btw-gedeelte mag jij echter recupereren.
### Btw-saldo
Als we dit schematisch weergeven, betekent dit dat je 210 euro aan btw van je klant hebt ontvangen. Jij hebt wederom 84 euro btw aan je leveranciers betaalt. Vooraleer je die 210 euro aan de overheid doorstort, heb je het recht om de betaalde btw van 84 euro in mindering te brengen. Uiteindelijk moet je nog maar 126 euro aan de overheid doorstorten.
| | Prijs excl. btw | Btw (21%) |
| ------------- | --------------- | -------------------- |
| Verkopen | 1.000 | 210 |
| (-) Aankopen | - 400 | - 84 |
| **(=) Saldo** | **= 600** | **= 126 te betalen** |
{% hint style="info" %}
**Terug te vorderen btw-saldo**
Heb je bijvoorbeeld als startende onderneming meer kosten en investeringen dan ontvangsten gehad, dan kan het soms zijn dat je zelfs een terug te krijgen btw-saldo hebt. Dit saldo kan je onder bepaalde voorwaarden terugvragen bij de overheid. Je kan dit ook laten verrekenen met toekomstige 'te betalen' saldo's.
{% endhint %}
## Btw is niet hetzelfde als inkomstenbelastingen
Vaak denken (startende) ondernemingen dat de btw en de inkomstenbelastingen hetzelfde zijn, maar dit is dus niet het geval.
De btw wordt periodiek (op maand- of kwartaalbasis) afgehandeld via btw-aangiftes. De inkomstenbelasting wordt daarentegen bepaald op basis van je (fiscale) winst, dit wordt jaarlijks geregeld via de aangifte [personenbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/personenbelasting) of [vennootschapsbelasting](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting/vennootschapsbelasting).
De regels van de aftrekbaarheid van de btw en de aftrekbaarheid van de kosten in de inkomstenbelasting lopen ook niet gelijk. Laat je bijstaan door een erkende accountant die de nodige kennis heeft en de wetgeving correct kan toepassen!
# Ben ik btw-plichtig?
Wanneer ben ik btw-plichtig?
De kans is groot dat je je onderneming als btw-plichtig moet inschrijven bij de administratie. Je ondernemingsnummer wordt dan geactiveerd als [Btw-nummer](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-nummer).
Je bent een btw-plichtige onderneming wanneer je:
* op zelfstandige & regelmatige basis
* producten en diensten verkoopt
* met of zonder winstoogmerk.
{% hint style="info" %}
**Vrijgestelde kleine ondernemingen zijn btw-plichtige ondernemingen**
Vrijgestelde kleine ondernemingen zijn ook btw-plichtig en hebben dus ook een btw-nummer. Zij worden echter vrijgesteld van een aantal [Btw-verplichtingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-verplichtingen)(zie [Vrijstelling kleine ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen)).
{% endhint %}
Als een onderneming enkel activiteiten uitvoert die wettelijk zijn vrijgesteld, moet zij zich **meestal** niet inschrijven bij de btw (zie [Art. 44 vrijgestelde ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/art.-44-vrijgestelde-ondernemingen)).
# Btw-nummer
Wat is een btw-nummer?
## Ondernemingsnummer
Alle Belgische ondernemingen ontvangen een uniek ondernemingsnummer.
Via KBO Public Search kan je op basis van het ondernemingsnummer een aantal belangrijke bedrijfsgegevens terugvinden.
{% hint style="warning" %}
Een ondernemingsnummer is niet automatisch een btw-nummer.
{% endhint %}
## Btw-nummer
Je btw-nummer is bijna identiek aan je ondernemingsnummer, het enige verschil is dat het btw-nummer start met de landcode:
| Ondernemingsnummer | Btw-nummer |
| ------------------ | ------------------------------------------------- |
| 0786.771.661 | BE0786.771.661 |
{% hint style="success" %}
**VIES-check**
Je kan de geldigheid van een btw-nummer nachecken met behulp van de [VIES-website](https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/#/vat-validation).
{% endhint %}
{% embed url="" %}
VIES - BTW-check
{% endembed %}
# Btw-tarieven
In België zijn er een aantal btw-tarieven van toepassing, namelijk 21%, 12%, 6% en 0%. Hieronder vind je een lijst terug van de btw-tarieven en de producten en diensten waarop deze tarieven van toepassing zijn.
Btw-tarief
Product of dienst
21%
Standaardtarief Toe te passen op alle producten & diensten die niet hieronder vermeld worden
12%
Restaurant- & cateringdiensten
Fytofarmacie
Margarine
Banden & binnenbanden
Brandstoffen
Betaaltelevisie
Huisvesting in het kader van het sociaal beleid
6%
Goederen
Levende dieren
Melk en zuivelproducten, eieren & honig
Groenten, planten, wortels & knollen voor voedingsdoeleinden
Plantaardige producten
Producten van de meelindustrie, mout & zetmeel
Vetten en oliën
Voedingsmiddelen
Waterdistributie
Geneesmiddelen & medische hulpmiddelen
Kranten, tijdschriften & boeken
Kunstvoorwerpen, verzamelstukken & antiquiteiten
Automobielen voor personenvervoer voor invaliden
Diensten
Landbouwdiensten
Vervoer
Inrichtingen voor cultuur, sport of vermaak
Auteursrechten
Uitvoeren van concerten & voorstellingen
Hotels & camping
Werk in onroerende staat met betrekking tot privéwoningen
Privéwoningen voor gehandicapten
Instellingen voor gehandicapten
Diensten verricht door instellingen met sociaal oogmerk
Huisvesting in het kader van het sociaal beleid
0%
Periodieke publicaties
*BTW KB NR. 20*
## Hoe het juiste tarief toepassen?
Het kan zijn dat je als zelfstandige meerdere btw-tarieven moet toepassen bij je [facturatie](/belastingen-en-bijdragen/btw/facturatie). Neem hiervoor zeker contact op met je boekhouder.
# Btw-hoedanigheid
# Periodieke btw-aangever
## Maandaangever
Het indienen van btw-aangiften op maandbasis is in principe de standaardregel. In de praktijk is het echter zo dat ondernemingen vaak opteren voor de btw-aangifte op kwartaalbasis, om de formaliteiten te beperken. Dit kan enkel onder bepaalde voorwaarden:
* De omzet moet lager zijn dan 2.500.000 EUR
* De omzet moet lager zijn dan 250.000 EUR bij de levering van:
* Energieproducten
* Toestellen voor mobiele telefonie, computer, hun toebehoren & randapparatuur
* Voertuigen
## Kwartaalaangever
Een btw-plichtige kwartaalaangever zal dus op kwartaalbasis de btw-aangiftes moeten indienen. De deadlines voor de indiening van de aangiften en de betaling van de btw kan je terugvinden onder [Deadlines btw](/belastingen-en-bijdragen/fiscale-deadlines/deadlines-btw).
# Vrijstelling kleine ondernemingen
Bepaalde btw-plichtige ondernemingen kunnen van een aantal verplichtingen vrijgesteld worden.
## Vrijstelling van btw
Kleinschalige ondernemingen kunnen hun administratie vereenvoudigen door de btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen toe te passen. Dit betekent dat je geen btw moet aanrekenen op je verkopen, anderzijds kan je de btw op je zakelijke aankopen niet recupereren en wordt deze een kost voor de onderneming.
## Omzetgrens
Om onder de vrijstellingsregeling te blijven, mag je een omzet van maximaal 25.000 euro per jaar draaien.
{% hint style="warning" %}
**Let op!**
Start je onderneming niet op 1 januari maar in de loop van het jaar, dan moet de maximumgrens verminderd worden op basis van het aantal resterende dagen van dat jaar.
{% endhint %}
Een aantal verrichtingen worden buiten beschouwing gelaten bij de berekening van de jaaromzet. Voor meer info kan je best een accountant contacteren.
#### Wat als ik de omzetgrens overschrijdt?
Dan moet de btw-administratie zo snel mogelijk verwittigd worden zodat je kan overschakelen naar een btw-plichtige kwartaalaangever.
> De omzetdrempel mag met een maximum van 10% overschreden worden (dus tot 27.500 euro) wanneer het om een uitzonderlijke overschrijding gaat.
## Moet ik een boekhouding voeren?
We krijgen vaak van starters te horen dat je als vrijgestelde onderneming geen boekhouding moet voeren. Waarom dan ook? Je bent toch vrijgesteld... Dit klopt dus niet!
Elke onderneming in België is wettelijk verplicht om een boekhouding te voeren. Naast de btw zijn er ook andere zaken waarmee je moet rekening houden, waaronder de [sociale bijdragen](https://www.plutus.be/post/sociale-bijdragen) en de [inkomstenbelastingen](/belastingen-en-bijdragen/inkomstenbelasting).
In een eenmanszaak worden de sociale bijdragen en de personenbelasting op basis van de winst berekend. Het is dus wel belangrijk dat je een correcte boekhouding bijhoudt. De stelling dat een vrijgestelde kleine onderneming geen kosten mag aftrekken is dan ook compleet verkeerd!
{% hint style="info" %}
**Documenten bewaren**
Je moet trouwens je facturen, relevante documenten en boekhouding gedurende 10 jaar bewaren. Zie [Bewaarplicht & termijnen](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/bewaarplicht-en-termijnen)
{% endhint %}
## (Buitenlandse) verkopen
Op elke uitgereikte factuur moet de speciale vermelding 'Bijzondere vrijstellingsregeling kleine ondernemingen' vermeld worden.
Heb je als vrijgestelde kleine onderneming internationale klanten, dan moet je met een aantal bijzonderheden rekening houden.
### Levering van goederen binnen de EU
Bij de levering van goederen binnen de EU is gewoon de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen van toepassing. De speciale vermelding 'Bijzondere vrijstellingsregeling kleine ondernemingen' moet op de factuur staan.
{% hint style="warning" %}
**OSS-regeling & omzetdrempel**
Voor bijvoorbeeld diensten en goederen die onder de[ OSS-regeling](/belastingen-en-bijdragen/btw/i-oss) vallen, moet je rekening houden met een bijkomende omzetdrempel van € 10.000,00.
Overschrijdt je deze omzetdrempel, dan moet je btw beginnen aanrekenen op basis van het land waar de afnemer of koper is gevestigd.
{% endhint %}
### Levering van goederen buiten de EU
Verkopen van goederen aan klanten buiten de EU vallen niet onder vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Hier is wel de vrijstelling wegens export van toepassing, je kan dan best het volgende op de factuur vermelden "Export - Btw niet van toepassing".
### Levering van B2B-diensten binnen de EU
De leveringen van diensten aan andere btw-plichtige ondernemingen binnen de EU worden ook vrijgesteld, maar niet onder dezelfde regeling. Er is hier namelijk sprake van vrijgestelde intracommunautaire diensten. Dit houdt in dat je de vermelding 'BTW VERLEGD' of 'REVERSE CHARGE' op je factuur moet zetten. Bovendien moet je een intracommunautaire listing indienen.
{% hint style="info" %}
**VIES-check**
De geldigheid van het btw-nummer van je klant kan je gemakkelijk controleren via [VIES](https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/).
{% endhint %}
### Levering van andere diensten binnen of buiten de EU
Bij de levering van diensten bestaan er heel wat (complexe) uitzonderingen. Voor een gedetailleerde analyse kan je best met een erkende accountant contact opnemen.
## (Buitenlandse) aankopen
### Intracommunautaire aankopen van goederen binnen de EU
Je kan je btw-nummer of ondernemingsnummer best niet doorgeven aan je leverancier wanneer je:
* goederen of diensten aankoopt bij een Europese leverancier
* en deze aankopen de jaarlijkse grens van 11.200 euro niet overschrijden.
Doe je dat wel, dan zal de leverancier de verleggingsregel toepassen en vervolgens geen btw aanrekenen op zijn verkopen.
{% hint style="info" %}
**Factuurvermeldingen**
Je zal dit op de aankoopfactuur herkennen aan het toegepaste 0% tarief met bijkomende vermeldingen zoals 'BTW VERLEGD' of 'REVERSE CHARGE'.
{% endhint %}
Dit betekent concreet dat je als kleine onderneming een bijzondere btw-aangifte in België moet indienen en Belgische btw op deze aankopen moet afdragen.
{% hint style="info" %}
**Corrigeer verkeerde facturen**\
Ontvang je een verkeerde factuur van je leverancier? Probeer dan zo snel mogelijk contact op te nemen om dit recht te zetten.
{% endhint %}
Van zodra deze aankopen de jaarlijkse grens van 11.200 euro wel overschrijden of je opteert spontaan voor de verleggingsoptie, dan moet je periodiek zo'n speciale btw-aangifte indienen.
### Intracommunautaire aankopen van diensten binnen de EU
In tegenstelling tot de aankopen van goederen bij een leverancier gevestigd in de EU, moet je bij aangekochte diensten binnen de EU steeds je btw-nummer doorgeven.
Voor deze aankopen wordt de btw naar u verlegd en moet je deze afdragen aan de Belgische btw-administratie via een bijzondere btw-aangifte.
### Aankopen diensten buiten de EU
Bij de aankoop van diensten bij een leverancier buiten de EU ben je verplicht om je btw-nummer door te geven. De leverancier zal de verleggingsregel toepassen waardoor je in België een speciale btw-aangifte moet indienen (zie ook vorig puntje).
### Aankopen goederen buiten de EU
Na de aanvraag van een EORI-nummer kan je in principe goederen importeren. Meestal zal de vervoersmaatschappij de douane- en invoerformaliteiten voor u regelen. Je krijgt dan een aparte factuur met de douanekosten en de aangerekende btw op de waarde van je goederen. Deze btw is voor u gewoon een aftrekbare kost.
{% hint style="warning" %}
**ET 14000 vergunning niet mogelijk**
Een [ET 14000 vergunning](/belastingen-en-bijdragen/btw/et-14000-vergunning) aanvragen is helaas niet mogelijk aangezien je als kleine onderneming geen periodieke btw-aangiftes indient.
{% endhint %}
## Verplichtingen
Als vrijgestelde kleine onderneming kan je inderdaad een aantal verplichtingen laten vallen, dit betekent spijtig genoeg niet dat je van alle btw-verplichtingen vrijgesteld bent.
### Klantenlisting
Verkoop je aan andere ondernemingen goederen of diensten voor een waarde boven de 250,00 euro op jaarbasis? Dan moet je een jaarlijkse klantenlisting indienen waarin je deze klanten samen met de gerealiseerde omzet vermeldt.
### Bijzondere btw-aangifte bij (intracommunautaire) aankopen
Zoals vermeld onder het vierde puntje, kan het voorkomen dat je voor bepaalde aankopen een speciale btw-aangifte moet indienen.
### Intracommunautaire listing
Bij het leveren van diensten aan Europese btw-plichtige ondernemingen, moet je ook een intracommunautaire listing indienen.
## Periodieke btw-aangever of vrijstellingsregeling?
Wat zijn nu de voor- en nadelen van deze vrijstellingsregeling?
| Voor- en nadelen vrijstellingsregeling |
| -------------------------------------------------------------------------------------- |
| :white\_check\_mark: (Soms) minder administratie & verplichtingen |
| :white\_check\_mark: Concurrentieel voordeel wanneer je met particluiere klanten werkt |
| :x: Aankopen zijn duurder, je kan de btw niet recupereren |
| :x: Beperkt toepassingebied: tot maximum 25.000 euro omzet op jaarbasis |
## SME-regeling
De vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen kan ook op Europees niveau toegepast worden. Meer info onder [Btw binnen de EU](/onderneming-uitbreiden/internationaal-ondernemen/internationale-handel/handel-binnen-eu/btw-binnen-de-eu#vrijstellingsregeling-kleine-ondernemingen-op-eu-niveau-sme-regeling).
# Art. 44 vrijgestelde ondernemingen
Ondernemingen die vallen onder art. 44 WBTW zijn altijd vrijgesteld van btw
Bepaalde goederen en diensten worden wettelijk vrijgesteld en zijn er quasi geen btw-verplichtingen. Indien je dus enkel vrijgestelde activiteiten uitvoert, moet je in de meeste gevallen geen btw-nummer aanvragen.
Concreet betekent dit dat je geen btw moet aanrekenen op je omzet of inkomsten. Hier staat wel tegenover dat je de btw op je kosten niet kan recupereren. De btw op je aankopen wordt dus een bijkomende kost.
## Welke activiteiten zijn door art. 44 WBTW vrijgesteld?
Een aantal activiteiten die wettelijk vrijgesteld zijn kan je hieronder terugvinden:
* Medische diensten zonder een esthetisch karakter verricht door artsen, tandartsen, kinesitherapeuten, enz.
* Medische instellingen zoals ziekenhuizen, psychiatrische instellingen, enz.
* Vroedvrouwen, verpleegkundigen & zorgkundigen
* Erkende paramedische beroepen
* Maatschappelijk werk
* Gehandicaptenzorg
* Bejaardenzorg
* Onderwijsactiviteiten (school - of universitair onderwijs, beroepsopleidingen en (her)scholingen)
* Religieuze instellingen
* Verzekerings- & financiële activiteiten
* Verkoop en verhuur van onroerende goederen (in bepaalde gevallen)
* Bibliotheken
* enz.
## Wanneer moet ik als art. 44 vrijgestelde onderneming toch een btw-nummer activeren?
Bij intracommunautaire aankopen zal je in onderstaande gevallen een btw-nummer krijgen zodat je de btw correct kan afdragen in België.
### Intracommunautaire aankoop van goederen
Wanneer je intracommunautaire goederen aankoopt bij leveranciers die gevestigd zijn in andere EU-landen en je tijdens het kalenderjaar de drempel van 11.200 EUR overschrijdt.
In dit geval moet je een btw-nummer activeren voor intracommunautaire aankopen. Je geeft het btw-nummer door aan je leverancier bij je aankopen, deze zal bijgevolg de btw naar u verleggen. Dit betekent dat je periodiek een bijzondere btw-aangifte moet indienen en de btw aan de Belgische btw-administratie moet afdragen.
### Intracommunautaire aankoop van diensten
Bij intracommunautaire aankopen van diensten moet de btw steeds afgedragen worden in België. In dit geval is er geen drempelwaarde en moet je je btw-nummer onmiddellijk activeren en de nodige bijzondere aangiftes doen.
## Moet ik als art. 44 vrijgestelde onderneming een boekhouding voeren?
Ja, het feit dat je vrijgesteld bent van de btw, betekent niet dat je geen boekhouding meer hoeft te voeren. Elke onderneming is wettelijk verplicht om een boekhouding te voeren en de documenten te bewaren. Naast de btw is de boekhouding cruciaal voor het bepalen van de correcte sociale bijdragen en de inkomstenbelasting.
# Gemengde btw-plichtige
Ben je een onderneming die zowel btw-plichtige activiteiten als vrijgestelde activiteiten heeft? Dan ben je in principe een gemengde btw-plichtige.
## Verschuldigde btw
Dit betekent dat je voor de btw-plichtige activiteiten btw moet aanrekenen, voor de vrijgestelde activiteiten hoeft dit niet.
{% hint style="info" %}
**Vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen toepassen**
Blijft de jaarlijkse omzet van je btw-activiteiten onder 25.000 EUR? Dan kan je ook deze omzet laten vrijstellen via de regeling voor kleine ondernemingen.
{% endhint %}
## Aftrek van de btw
Voor de verschuldigde btw is het simpel. Je rekent enkel btw aan op je btw-plichtige activiteiten. Bij de aftrek van de btw op je aankopen en kosten wordt het echter iets complexer.
De aftrek van de btw kan bepaald worden op basis van de twee systemen: volgens het [#algemeen-verhoudingsgetal](#algemeen-verhoudingsgetal "mention") of het [#werkelijk-gebruik](#werkelijk-gebruik "mention").
### Algemeen verhoudingsgetal
Het algemeen verhoudingsgetal wordt in principe standaard toegepast. Dit is een verhoudingspercentage die als volgt bepaald wordt:
```python
(Totale inkomsten enkel uit btw-activiteiten / Totale inkomsten) x 100
```
Het percentage voor de aftrek van de btw wordt dus bepaald door enkel de ontvangsten waarop je btw moet aanrekenen te delen door al je inkomsten, dus ook deze die vrijgesteld zijn.
### Werkelijk gebruik
Bij werkelijk gebruik worden de kosten uitgesplitst op basis van de activiteiten.
Voor de activiteiten waar je btw moet aanrekenen, kan je de btw volledig op de aankopen aftrekken, rekening houdend met de fiscale aftrekbeperkingen.
Voor de kosten die betrekking hebben op de vrijgestelde activiteit, kan je de btw niet recupereren.
Op de kosten die niet zomaar aan een bepaalde activiteit kunnen toegewezen worden, moet er een speciaal verhoudingsgetal bepaald worden zodat de btw enkel gedeeltelijk in aftrek kan gebracht worden.
Type kost
Aftrekbaarheid van de btw
Kosten voor btw-activiteit
Aftrekbaar
Kosten voor vrijgestelde activiteit
Niet aftrekbaar
Kosten die gemengd gebruikt worden
Aftrekbaar volgens speciale verhoudingsgetallen
### Werk samen met een accountant
De regels en rapporteringen voor gemengde btw-plichtige ondernemingen is een complexe zaak. Om fouten te vermijden, kan je best met een accountant werken en duidelijk communiceren hoe de kosten moeten toegewezen worden.
# Btw-verleggingsregels
## Wat bekent btw-verlegging precies?
In een normale btw-transactie, rekent de leverancier btw aan op zijn verkoop en staat deze in voor de invordering van de aangerekende btw om deze vervolgens af te dragen aan de overheid. \
De afnemer kan de btw op de aankopen recupereren indien aan de nodige voorwaarden is voldaan.
Bij de verlegging van de btw worden de verplichtingen tot het afdragen van de btw door de leverancier doorgeschoven of verlegd naar de afnemer/medecontractant.
De leverancier zal dus geen btw aanrekenen op zijn factuur. De afnemer zal echter de btw op deze factuur moeten berekenen en afdragen via zijn btw-aangifte. Indien de afnemer recht op aftrek van de btw heeft, zal de btw in dezelfde btw-aangifte geheel of gedeeltelijk kunnen gerecupereerd worden, wat in principe voor een nul-operatie zorgt.
De verlegging van de btw komt in specifieke situaties voor. Meestal kom je dit tegen in Europese B2B-transacties, dan spreken we van een intracommunautaire levering (verkoop) of verwerving (aankoop). In een aantal andere gevallen is er ook een lokale verlegging van toepassing.
## Intracommunautaire verlegging
### Wat is de intracommunautaire verlegging?
De intracommunautaire verlegging gebeurt op Europees niveau, tussen twee btw-plichtige ondernemingen met een geldig btw-nummer en die periodieke btw-aangiftes indienen.
Praktisch gezien zal de verkoper of leverancier geen btw aanrekenen op de factuur. De afnemer zal dan de btw op de aankoop berekenen en de verschuldigde btw afdragen via zijn aangifte. Indien de afnemer recht heeft op aftrek van de btw, dan kan deze geheel of gedeeltelijk gerecupereerd worden via dezelfde btw-aangifte.
De afnemer zal dus zowel de verschuldigde als de aftrekbare btw in de btw-aangifte opnemen.
### EU btw-, douane- & accijnszone
Hieronder kan je een lijst terugvinden van de landen die in de EU btw-, douane- en accijnszone zitten.
Landen & gebieden binnen de EU btw-, douane, en accijnszone
Land
Landcode
Btw-gebied
Douane-gebied
Accijnsgebied
België
BE
✅
✅
✅
Bulgarije
BG
✅
✅
✅
Cyprus
CY
✅
✅
✅
Denemarken
DK
✅
✅
✅
Duitsland
Büsingen
Helgoland
DE
CH
DE
✅
❌
❌
✅
❌
❌
✅
❌
❌
Estland
EE
✅
✅
✅
Finland
Åland
FI
FI
✅
❌
✅
✅
✅
❌
Frankrijk
DOM
FR
FR
✅
❌
✅
✅
✅
❌
Griekenland
Berg Athos
GR
GR
✅
❌
✅
✅
✅
✅
Hongarije
HU
✅
✅
✅
Ierland
IE
✅
✅
✅
Italië
Campione d'Italia
Livigno
Meer van Lugano
IT
IT
IT
IT
✅
❌
❌
❌
✅
✅
❌
✅
✅
✅
❌
✅
Kroatië
HR
✅
✅
✅
Letland
LV
✅
✅
✅
Litouwen
LT
✅
✅
✅
Luxemburg
LU
✅
✅
✅
Malta
MT
✅
✅
✅
Nederland
NL
✅
✅
✅
Noord-Ierland
XI
✅
✅
✅
Oostenrijk
AT
✅
✅
✅
Polen
PL
✅
✅
✅
Portugal
PT
✅
✅
✅
Roemenië
RO
✅
✅
✅
Slovenië
SL
✅
✅
✅
Slowakije
SK
✅
✅
✅
Spanje
Canarische eilanden
Ceuta
Melila
ES
ES
ES
ES
✅
❌
❌
❌
✅
✅
❌
❌
✅
❌
❌
❌
Tsjechië
CZ
✅
✅
✅
Zweden
SE
✅
✅
✅
### Geldig btw-nummer & VIES-check
Een intracommunautaire transactie kan pas doorgaan wanneer de partijen een geldig btw-nummer hebben. Het is dus superbelangrijk om dit steeds na te checken, dit kan gemakkelijk via de [VIES-website](https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/).
### Verplichtingen bij intracommunautaire verkopen van goederen
Bij een verkoop van goederen tussen twee btw-plichtige ondernemingen kan de btw vrijgesteld worden wanneer de goederen naar een andere EU-lidstaat vervoerd worden.
#### Btw-plichtige koper uit andere EU-lidstaat
De koper moet een btw-plichtige onderneming zijn die gevestigd is in een andere EU-lidstaat en daar een geldig btw-nummer heeft. De koper is verplicht om het btw-nummer door te geven aan de verkoper.
#### De goederen moeten vervoerd worden naar een andere EU-lidstaat
De goederen moeten fysiek vervoerd worden naar een andere EU-lidstaat, dit kan door de verkoper zelf, de koper of in opdracht van één van hen.
Een verkoop waarbij de goederen zich reeds bevinden in de lidstaat van de koper kunnen dus niet onder deze vrijstellingsregeling vallen!
#### Bewijs van vervoer
De verkoper moet steeds kunnen bewijzen dat de goederen effectief vervoerd werden naar een andere lidstaat.
Probeer dus alle documenten zoals bestelbonnen, facturen, transportfacturen, vrachtbrieven, leveringsbevestigingen, betaalbewijzen enz. bij te houden zodat je voldoende bewijzen kan aanleveren.
Hiernaast kan je ook een bestemmingsdocument opmaken die door de koper ondertekend wordt, hierin wordt bevestigd dat de goederen zich zullen bevinden in een andere EU-lidstaat.
{% hint style="info" %}
**Schriftelijke bevestiging**
Indien de koper zal instaan voor de afhaling of het vervoer, laat dit dan schriftelijk of via e-mail bevestigen.
{% endhint %}
#### Facturatie, btw-aangifte & IC-listing
Indien aan alle voorwaarden is voldaan, kan je als verkoper een factuur opmaken zonder btw aan te rekenen. Op de factuur moet ook de vermelding "BTW VERLEGD" staan.
Indien de koper geen geldig btw-nummer doorgeeft, ben je verplicht om het normaal Belgisch btw-tarief toe te passen.
De verkoop wordt als intracommunautaire levering opgenomen in de btw-aangifte. Hiernaast moet er ook een periodieke IC-listing opgemaakt worden met de btw-nummers van de afnemers waar je de totale intracommunautaire verkopen rapporteert.
{% hint style="info" %}
**Correcte btw-aangfites & IC-listings**
De IC-listings en de btw-aangiftes laten de lidstaten toe om de intracommunautaire verrichtingen op te volgen. Het is belangrijk dat de rapporteringen correct gebeuren om vragen van de overheid te vermijden. Laat je hiervoor bijstaan door een erkende accountant!
{% endhint %}
### Verplichtingen bij intracommunautaire diensten
#### Btw-plichtige koper uit andere EU-lidstaat
Ook bij intracommunautaire diensten moet de koper een btw-plichtige onderneming zijn die gevestigd is in een andere EU-lidstaat en daar een geldig btw-nummer heeft. De koper is verplicht om het btw-nummer door te geven aan de verkoper.
#### Facturatie, btw-aangifte & IC-listing
Bij het leveren van intracommunautaire diensten kan je als verkoper een factuur opmaken zonder btw. Op de factuur moet ook de vermelding "BTW VERLEGD" staan.
Indien de koper geen geldig btw-nummer doorgeeft, ben je verplicht om het normaal Belgisch btw-tarief toe te passen.
De verkoop wordt als intracommunautaire dienst opgenomen in de btw-aangifte. Hiernaast moet er ook een periodieke IC-listing opgemaakt worden met de btw-nummers van de afnemers waar je de totale intracommunautaire verkopen rapporteert.
### Verplichtingen bij intracommunautaire aankopen
Bij intracommunautaire aankopen moet men checken of de verleggingsregel correct werd toegepast. De aankoop moet ook correct verwerkt worden in de btw-aangifte.
**Aandachtspunten bij vrijgestelde kleine ondernemingen**
Vaak zijn er misverstanden omtrent vrijgestelde kleine ondernemingen en denken deze dat ze volledig vrijgesteld zijn van btw-verplichtingen. Hou er echter rekening mee dat een vrijgestelde kleine onderneming wel degelijk een actief btw-nummer heeft en dit voor verkeerde facturaties kan zorgen!
Een vrijgestelde kleine onderneming moet dus bij intracommunautaire aankopen zeer aandachtig zijn en op een aantal zaken letten.
Intracommunautaire aankoop van goederen binnen de EU als vrijgestelde kleine onderneming
Je kan je btw-nummer of ondernemingsnummer best niet doorgeven aan je leverancier wanneer je:
* goederen of diensten aankoopt bij een Europese leverancier
* en deze aankopen de jaarlijkse grens van 11.200 euro niet overschrijden.
Doe je dat wel, dan zal de leverancier de verleggingsregel toepassen en vervolgens geen btw aanrekenen op zijn verkopen.
{% hint style="info" %}
**Factuurvermeldingen**
Je gaat dit op de aankoopfactuur herkennen aan het toegepaste 0% tarief met bijkomende vermeldingen zoals 'BTW VERLEGD' of 'REVERSE CHARGE'.
{% endhint %}
Aangezien je als kleine onderneming geen periodieke btw-aangiftes indient, zal je voor deze aankopen een bijzondere btw-aangifte in België moeten indienen en Belgische btw op deze aankopen afdragen.
{% hint style="info" %}
**Corrigeer verkeerde facturen**\
Ontvang je een verkeerde factuur van je leverancier? Probeer dan zo snel mogelijk contact op te nemen om dit recht te zetten.
{% endhint %}
Van zodra deze aankopen de jaarlijkse grens van 11.200 euro wel overschrijden of je opteert spontaan voor de verleggingsoptie, dan moet je periodiek zo'n bijzondere btw-aangifte indienen.
Intracommunautaire aankopen van diensten binnen de EU als kleine onderneming
In tegenstelling tot de aankopen van goederen bij een leverancier gevestigd in de EU, moet je bij aangekochte diensten binnen de EU steeds je btw-nummer doorgeven.
Voor deze aankopen wordt de btw naar u verlegd en moet je deze afdragen aan de Belgische btw-administratie via een bijzondere btw-aangifte.
#### Aandachtspunten bij ondernemingen vrijgesteld volgens art. 44
Ondernemingen die volledig vrijgesteld worden van de btw volgens art. 44, hebben in principe geen btw-nummer. In onderstaande gevallen zullen deze ondernemingen wel een btw-nummer krijgen om de btw correct af te kunnen dragen in België.
Intracommunautaire aankoop van goederen als art. 44 vrijgestelde onderneming
Wanneer je intracommunautaire goederen aankoopt bij leveranciers die gevestigd zijn in andere EU-landen en je tijdens het kalenderjaar de drempel van 11.200 EUR overschrijdt.
In dit geval moet je een btw-nummer activeren voor intracommunautaire aankopen. Je geeft het btw-nummer door aan je leverancier bij je aankopen, deze zal bijgevolg de btw naar u verleggen. Dit betekent dat je periodiek een bijzondere btw-aangifte moet indienen en de btw aan de Belgische btw-administratie moet afdragen.
Intracommunautaire aankoop van diensten als art. 44 vrijgestelde onderneming
Bij intracommunautaire aankopen van diensten moet de btw steeds afgedragen worden in België. In dit geval is er geen drempelwaarde en moet je je btw-nummer onmiddellijk activeren en de nodige bijzondere aangiftes doen.
## Lokale verlegging
### Werken in onroerende staat
Voor geleverde werken in onroerende staat die gefactureerd worden tussen twee btw-plichtige ondernemingen met een geldig btw-nummer en die geregeld btw-aangiftes indienen, is er een lokale verlegging van toepassing.
De werkwijze is dezelfde, de leverancier maakt een factuur zonder btw op. De afnemer dient wederom de verschuldigde btw aan te geven via zijn btw-aangifte. Indien de afnemer recht op aftrek heeft, kan de aftrekbare btw geheel of gedeeltelijk gerecupereerd worden.
De leverancier moet op de factuur de tekst 'BTW VERLEGD' vermelden, samen met onderstaande clausule:
> *‘Btw-tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw-tarief van 21 % van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.’*
### Aankoop diensten buiten de EU
De aankopen van diensten buiten de EU moeten de verlegging ondergaan mits zij de EU-zone binnenkomen. Een onderneming buiten de EU zal geen Europese btw aanrekenen op de factuur, dit betekent echter niet dat hierop geen btw moet afgedragen worden. Ook hier dient de afnemer de verschuldigde en eventueel aftrekbare btw op te nemen in zijn btw-aangifte.
# Btw-vrijstellingen
Naast de eigenlijke vrijstellingen onder art. 44 WBTW, zijn er nog een aantal handelingen die ook vrijgesteld worden van btw, maar die geen impact hebben op de aftrekbaarheid van de btw op de kosten.
## Export
Verkoop je goederen of verricht je diensten aan klanten die gevestigd zijn buiten de EU? Dan moet je op deze verkopen geen btw aanrekenen. De goederen of diensten verlaten namelijk de btw-zone, waardoor ze vrijgesteld worden.
## Intracommunautaire leveringen
Indien je goederen of diensten levert in een B2B-context aan een klant die een geldig btw-nummer heeft, dan mag je een factuur opmaken zonder btw. De btw wordt namelijk je klant (medecontractant) verlegd. De btw-verplichtingen worden dus doorgeschoven naar je klant.
{% hint style="info" %}
**Vervoers- & bestemmingsdocumenten**
Voor de levering van de goederen moet je op basis van vervoers- of bestemmingsdocumenten kunnen aantonen dat de goederen vervoerd of verzonden werden naar een andere EU-lidstaat
{% endhint %}
Op de factuur moet de tekst '**BTW VERLEGD**' staan. Controleer altijd het btw-nummer van je klant via VIES!
## Werken in onroerende staat
Verricht je werken in onroerende staat voor een btw-plichtige klant of medecontractant? Dan geldt hier ook een verleggingsregel, je maakt dus een factuur op zonder btw. Alle btw-verplichtingen worden verlegd naar je klant.
Op de factuur moet de tekst 'BTW VERLEGD' staan en moet deze clausule vermeld worden:
> *“Verlegging van de heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.”*
## Overdracht geheel of gedeelte van een onderneming
Bij de overdracht van een algemeenheid van goederen of een bedrijfsafdeling (bedrijfstak) *in continuïteit*, moet er geen btw aangerekend worden op de boekwaarde.
Men moet er wel mee rekening houden dat de overnemer een (gemengde) btw-plichtige onderneming is, die hiernaast ook de activiteiten voortzet in continuïteit.
# Facturatie
## Is een verkoopfactuur opmaken verplicht?
Indien je zelf btw-plichtig bent moet je in een Business-to-Business (B2B) context altijd een verkoopfactuur opmaken.
{% hint style="info" %}
**B2C -** [Dagontvangsten](/onderneming-starten/administratie-en-boekhouding/dagontvangsten)\
Indien je diensten of producten verkoopt aan particuliere klanten, dan hoef je geen verkoopfactuur op te maken, tenzij de koper hier specifiek achter vraagt. In principe is het dan voldoende om je ontvangsten op te nemen in een dagontvangstenboek.
{% endhint %}
Hierop bestaan wel een aantal uitzonderingen. Bij bepaalde handelingen voor particulieren moet je wel verplicht een factuur opmaken:
* Verkopen op afstand (indien je het OSS-systeem niet toepast)
* Intracommunautaire levering van een nieuw vervoermiddel
* Levering van een gebouw
* Werken in onroerende staat (aannemingswerken)
* Levering van goederen bestemd voor professioneel / economisch gebruik
* Verkoop van wagens, aanhangwagens, vliegtuigen, jachten & plezierboten
* Verhuisdiensten
* Etc.
## Verplichte factuurvermeldingen
Op de factuur moeten een aantal verplichte vermeldingen staan, namelijk:
* **Je eigen bedrijfsgegevens**
* Bedrijfsnaam of maatschappelijke naam (bij eenmanszaken de persoonlijke naam)
* Rechtsvorm
* Adres of maatschappelijke zetel
* Bankrekeningnummer
* Btw- of ondernemingsnummer
* RPR (check via [website territoriale bevoegdheid](https://territoriale-bevoegdheid.just.fgov.be/cgi-main/competence-territoriale.pl))
* **De klantgegevens**
* Bedrijfsnaam of maatschappelijke naam
* Adres
* Btw- of ondernemingsnummer
* Het woord 'Factuur'
* Een opeenvolgend factuurnummer
* Factuurdatum, vervaldatum & leverdatum van je diensten of goederen
* Duidelijke omschrijving van de geleverde goederen en/of diensten
* Eenheidsprijs en het aantal eenheden in uren, stuks, meter, enz.
* Toe te passen [btw](/belastingen-en-bijdragen/btw)-tarief
* Totaalbedrag exclusief btw (maatstaf van heffing)
* Totaalbedrag van de verschuldigde btw
* Totaal te betalen bedrag (maatstaf van heffing + totale btw)
## Speciale factuurvermeldingen
Naast de standaardvermeldingen, moet er in bepaalde gevallen een speciale vermelding en/of clausule aan de factuur toegevoegd worden.
Toepassingsgebied
Vermelding
Vrijgestelde kleine ondernemingen
"Vrijstellingsregeling kleine ondernemingen"
Self-billing
"Factuur uitgereikt door afnemer"
Bijzondere regeling reisbureau's
"Bijzondere regeling - reisbureaus"
Winstmargeregeling
"Levering onderworpen aan de bijzondere regeling van belastingheffing over de winstmarge. Btw niet aftrekbaar.”
Bijzondere regelingen voor gebruikte goederen, kunstvoorwerpen & antiquiteiten
"Bijzondere regeling - gebruikte goederen"
"Bijzondere regeling - kunstvoorwerpen"
"Bijzondere regeling - voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten"
Creditnota's
"Btw terug te storten aan de staat in de mate waarin ze oorspronkelijk in aftrek werd gebracht"
Intracommunautaire leveringen
"BTW VERLEGD"
Andere verleggingen naar de medecontractant
"BTW VERLEGD"
Verlegging bij werken in onroerende staat
"BTW VERLEGD" & onderstaande clausule: “Verlegging van de heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.”
Werken in onroerende staat aan een privéwoning ouder dan 10j met toepassing van 6% btw
"Btw-tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw-tarief van 21 % van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten."
## Een factuur corrigeren via een creditnota
Indien je een reeds uitgestuurde factuur wil corrigeren, is het in principe verboden om de oorspronkelijke factuur aan te passen en opnieuw te versturen naar de ontvanger.
Een foute factuur corrigeer je door een creditnota op te maken. Dit is eigenlijk een spiegelbeeld van je oorspronkelijke factuur. Voorzie de titel "Creditnota", zet alle bedragen in het negatief en omschrijf eventueel de reden waarom de creditnota werd opgemaakt.
Zet ook volgende vermelding op de creditnota:
> "Btw terug te storten aan de staat in de mate waarin ze oorspronkelijk in aftrek werd gebracht"
Verstuur vervolgens de creditnota en de nieuwe (correcte) factuur naar je klant.
## Voorschotfacturen opstellen
Een voorschotfactuur moet duidelijk vermelden dat het om een voorschot gaat. Ook op een voorschotfactuur moet je het juiste btw-tarief aanrekenen.
### Werkwijze 1 - Uitsplitsing voorschot & restwaarde
Bij deze werkwijze maak je eerst een voorschotfactuur op voor bijvoorbeeld 30% van de totale prijs. \
Uiteindelijk maak je nog een eindfactuur op voor de restwaarde (70%).
### Werkwijze 2 - Voorschot aftrekken van totale prijs eindfactuur
Hier maak je eerst een voorschotfactuur op voor bijvoorbeeld 30% van de totale prijs. \
Bij de eindfactuur voorzie je echter een overzicht van de totale prijs (100%), maar trek je op een bijkomende factuurlijn het voorschot af (-30%) als negatief bedrag om uiteindelijk ook op een restwaarde van 70% te komen.
Factuurlijn
Omschrijving
Bedrag
Factuurlijn 1
Omschrijving dienst / project
Totale prijs excl. btw (100%)
Factuurlijn 2
Voorschotfactuur + nummer (-)
Bedrag voorschot excl. btw (-30%)
## E-facturatie & PEPPOL
### Wat is PEPPOL?
Pan-European Public Procurement On-Line (PEPPOL) is simpelweg een elektronisch netwerk waar ondernemingen zich kunnen (of moeten) aansluiten om onder andere elektronische facturen te versturen en te ontvangen.
### Hoe werkt PEPPOL?
Om toegang te krijgen tot het PEPPOL-netwerk, moet je je onderneming registrereren als Access Point. Vervolgens kan je e-facturen via je Acess Point versturen, maar ook ontvangen. Je Access Point is dus je elektronische brievenbus.
Een aantal voordelen van e-facturatie en het PEPPOL-netwerk zijn:
1. **Geautomatiseerde uitwisseling & verwerking van facturen:**\
Bij een integratie met je boekhoudsoftware, kan je gemakkelijk je facturen via PEPPOL rechtstreeks in je boekhouding ontvangen en verwerken, geen gedoe meer met het manueel versturen en uploaden van facturen in je boekhouding.
2. **Tijd- en kostenbesparing:**\
Door de automatisering van de facturatieprocessen verlagen ook de kosten en de tijd die je moet spenderen aan je administratie en boekhouding.
3. **Garantie van ontvangst en verzending:** \
Je bent er zeker van dat je klanten je factuur effectief ontvangen hebben, e-facturatie via PEPPOL wordt gelijkgesteld met een 'aangetekende zending'.
# Btw op verkopen
## Hoe bepaal je de maatstaf van heffing (MVH)?
### Maatstaf van heffing
De maatstaf van heffing is de basis waarop je de btw moet berekenen, deze bepaal je als volgt:
| Verkoopprijs |
| --------------------------------------------------------------------------- |
| (-) Handelskortingen & prijsverminderingen |
| (+) Vervoer-, verzekerings- & verzendkosten |
| (+) Kosten van verloren verpakking |
| (+) Belastingen, rechten & heffingen (bv. accijnzen, milieuheffingen, enz.) |
| (-) Financiële korting |
| **= Maatstaf van heffing** |
### Wat behoort niet tot de maatstaf van heffing?
De volgende zaken worden niet opgenomen in de maatstaf van heffing:
:x: Financiële korting\
:x: Retourverpakkingen\
:x: Nalatigheidsintresten\
:x: Schadevergoedingen\
:x: De btw zelf
## Btw berekenen
### Binnenlandse verkopen
De maatstaf van heffing moet voor elk btw-tarief apart bepaald worden. Vervolgens bereken je de btw door de maatstaf van heffing te vermenigvuldigen met het juiste [btw-tarief](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-tarieven).
Uiteindelijk wordt het bedrag van de financiële korting weer toegevoegd aan de totale factuurprijs. \
Op de factuur vermeld men best dat het bedrag na aftrek van de financiële korting van toepassing is indien men de betaling tijdig uitvoert.
```python
(MVH x btw-tarief) + financiële korting = Totaal factuurbedrag
```
### Intracommunautaire verkopen (B2B)
Bij intracommunautaire verkopen van goederen en diensten aan een onderneming binnen de EU met een geldig btw-nummer, moet er in principe geen btw aangerekend worden.
De btw wordt verlegd naar de klant, op de factuur moet dan ook duidelijk 'BTW VERLEGD' staan.
### Export
Bij de verkoop van goederen of diensten die de EU btw-zone verlaten, moet men in principe geen btw aanrekenen.
### Verkopen op afstand & (I)OSS-regeling
Voor bepaalde geleverde diensten of verkopen kan je niet de gewoonlijke Belgische btw aanrekenen, maar moet je de btw-tarieven gaan toepassen van het land waar de afnemer of koper gevestigd is. Via een afzonderlijke aangifte wordt deze btw dan ook aan de juiste lidstaten afgedragen.
{% hint style="info" %}
Zie [(I)OSS](/belastingen-en-bijdragen/btw/i-oss) voor meer info.
{% endhint %}
## Doorrekening van kosten
Er zijn meerdere scenario's die van toepassing kunnen zijn bij het doorrekenen van de kosten, namelijk de doorrekening van kosten:
* als onderdeel van je hoofdprestaties
* als dusdanig (tussenpersoon)
* als voorgeschoten sommen
### Doorrekening als onderdeel van de hoofdprestaties
Deze situatie zal het vaakst voorkomen, je wil namelijk bepaalde kosten die je gemaakt hebt doorrekenen aan je klant of opdrachtgever.
#### Duidelijke afspraken maken
Het is belangrijk om met je opdrachtgevers op voorhand af te spreken welke kosten mogen doorgerekend worden en op welke manier dit moet gebeuren.
Je kan dus best op voorhand een overeenkomst opstellen waarin de regels en afspraken duidelijk gestipuleerd worden, zo vermijd je onnodige discussies.
#### Btw-tarief van de hoofdprestatie
De kosten die onderdeel maken van je dienstverlening of levering van de goederen, maken onderdeel uit van deze prestaties.
Vaak wordt de fout gemaakt waarbij er gekeken wordt naar het aangerekend tarief op de aankoop van deze kosten, maar deze aanpak is verkeerd. Aangezien de gemaakte kosten deel uitmaken van de hoofdprestaties, moet men in dit geval ook het btw-tarief toepassen waaraan de hoofdprestatie is onderworpen.
Belangrijk om te onthouden is dat je hetzelfde btw-tarief als op de hoofdprestaties moet toepassen, ongeacht of je de kosten op aparte factuurregels vermeldt of via een aparte factuur doorrekent.
#### Wat met de btw op deze kosten, hoe kan ik dit correct doorrekenen?
**Aftrekbare btw op de kosten**
Ga je een kost doorrekenen waarvoor je een geldige aankoopfactuur hebt die je bedrijfsgegevens en btw-nummer correct vermeldt *én* de btw op deze kost volledig aftrekbaar is?
Dan mag je het bedrag **exclusief btw** doorrekenen aan je klant, jij mag namelijk de btw op deze kost volledig recupereren in je boekhouding.
**Niet aftrekbare btw op de kosten**
Op kosten zoals restaurant- en hoteluitgaven is de btw in principe niet aftrekbaar, dit betekent dat het btw-gedeelte een kost wordt voor je onderneming.\
Ook op de kosten waarvoor je geen geldige aankoopfactuur hebt en je de btw niet kunt recupereren, wordt het btw-gedeelte een kost voor je onderneming.
Bij het doorrekenen van dergelijke kosten waarop de btw niet aftrekbaar is, moet je op de volledige kostprijs (dus **inclusief** de niet aftrekbare btw) het btw-tarief van je hoofdprestatie(s) aanrekenen.
#### Hoe de factuur correct opmaken?
Bij het doorrekenen van de kosten die onderdeel zijn van je hoofdprestaties, raden we aan om de kosten op aparte factuurlijnen te zetten met een duidelijke omschrijving. Voeg hiernaast een bijlage aan de factuur toe met een kopie van de aankoopdocumenten van desbetreffende kosten.
#### Overzicht
* [x] De kosten staan de naam van je onderneming
* [x] De kosten zijn onderdeel van je prestaties
* [x] Je rekent de kosten door via een factuur
* [x] Je past het btw-tarief van je hoofdprestaties toe
### Doorrekening als tussenpersoon
Als je kosten doorrekent die volledig losstaan van je prestaties, dan reken je deze kosten door als tussenpersoon (commissionair). Je doet alsof je deze handelingen zelf hebt verricht en factureert ze op deze manier door.
#### Btw-tarief van de initiële kostenfactuur
Aangezien je als tussenpersoon factureert zonder eigen prestaties te leveren, moet je in dit geval dezelfde regels en btw-tarieven toepassen die op de initiële kostenfactuur gehanteerd werden.
#### Hoe de factuur correct opmaken?
Zet deze kosten op een aparte factuur en reken het btw-tarief aan dat op de initiële aankoopfactuur aangerekend werd. Voeg de aankoopfactuur ook als bijlage toe.
Als omschrijving op de factuur kan je ook vermelden dat de kosten als dusdanig doorgefactureerd worden zonder bijkomende prestaties.
#### Overzicht
* [x] De kosten staan op naam van je onderneming
* [x] De kosten staan volledig los van je prestaties
* [x] Je rekent de kosten door via een factuur
* [x] Je past het btw-tarief van de initiële aankoopfactuur toe
### Voorgeschoten bedragen
Als je kosten voorschiet die op naam van de klant staan, dan wordt dit als een geldvoorschot beschouwd (lees: je betaalt de factuur van je klant). In dit geval moet je klant het voorgeschoten bedrag terugbetalen aan u.
Om discussies te vermijden, kan je best wel op voorhand een overeenkomst opstellen of schriftelijke afspraken maken wanneer je kosten voor je klant voorschiet.
#### Geen factuur in dit geval
Er moet dus geen bijkomende factuur opgemaakt worden, de factuur of afrekening van de kosten werd namelijk al opgemaakt op naam van je klant. De klant neemt deze factuur op in zijn boekhouding.
#### Je klant betaalt het bedrag terug
Bij de terugbetaling zou je klant een duidelijke betaalreferentie gebruiken, bijvoorbeeld: "*Terugbetaling voorgeschoten factuur \[nummer] van \[naam leverancier]*".
#### Overzicht
* [x] De kosten staan op naam van je klant
* [x] Je hebt deze kost voorgeschoten (betaald) voor je klant
* [x] De klant betaalt het voorgeschoten bedrag terug met een duidelijke referentie
* [x] Je maakt in dit geval geen factuur op!
# Btw op aankopen
Kan ik als onderneming de btw op aankopen recupereren?
## Recuperatie btw
Als btw-plichtige onderneming kan je op zakelijke aankopen kan de btw geheel of gedeeltelijk recupereren via je periodieke btw-aangifte. De regels omtrent de aftrekbaarheid van btw kunnen vrij complex zijn, ook bij vrij eenvoudige kosten kom je al snel speciale regels tegen.
{% hint style="info" %}
**Correcte verwerking btw-aftrek**
Laat je bijstaan door een accountant voor de correcte verwerking van je aankoopfacturen en voorbereiding van je btw-aangiftes.
{% endhint %}
## Geldige btw-factuur
### Correcte ondernemingsgegevens & btw-nummer
Eén van de voorwaarden om de btw te kunnen recupereren is het voorleggen van een geldige btw-factuur. Zorg er steeds voor dat je je btw-nummer en ondernemingsgegevens doorgeeft, zodat je een correcte factuur ontvangt.
### Aankoop in de winkel
Vraag aan de kassa of de balie of je een factuur voor je aankoop kan krijgen. Hou een visitekaartje of je ondernemingsgegevens bij de hand om de procedure vlot te laten verlopen.
### Aankopen online
Vooraleer je een zakelijke aankoop doet, raden we sterk aan om te checken of je een bedrijfsaccount kan aanmaken in de webshop. Het is belangrijk dat je je bedrijfsgegevens en een geldig btw-nummer kan ingeven.
{% hint style="warning" %}
**Bol.com en andere verkoopplatforms**
Maak eerst en vooral een zakelijk account aan! \
Bol.com fungeert meestal als tussenpersoon en zal dus vaak enkel een besteloverzicht bezorgen. Krijg je geen factuur van de werkelijke leverancier? Probeer deze dan toch even via e-mail of via het Bol.com-portaal te contacteren.
{% endhint %}
{% hint style="info" %}
**Internationale softwareverkopers en verkopers buiten de EU**
Heel wat software en toolplatforms maken wel een factuur op, maar moet je deze zelf nog downloaden via het klantenportaal. Doe dit zeker!
{% endhint %}
## Intracommunautaire aankopen (EU-aankopen)
Dien je periodieke btw-aangiftes in en koop je goederen of diensten aan bij EU-leveranciers? Geef dan altijd je btw-nummer door! Doe je dit niet, dan kan het zijn dat je als particuliere klant behandeld wordt. De leverancier zal dan buitenlandse btw aanrekenen op je factuur of de OSS-regeling toepassen. Buitenlandse of onterecht aangerekende btw kan je **niet** via de Belgische btw-aangifte recupereren.
Bij een correcte facturatie zal de EU-leverancier een factuur opmaken **zonder btw** met de vermelding '**BTW VERLEGD**' of '**VAT REVERSE CHARGE'**. Alle btw-verplichtingen voor deze aankoop worden bijgevolg naar u verlegd. Er moet uiteraard aan alle voorwaarden voldaan zijn om de btw te kunnen verleggen.
**Een aantal tips om verkeerde facturen van Europese leveranciers te vermijden:**
1. Check of je een business account kunt aanmaken vooraleer je iets bestelt, vul je bedrijfsgegevens aan en geef zeker je btw-nummer door.
2. Controleer bij de checkout dat er geen btw aangerekend wordt vooraleer je overgaat tot betaling.
3. Controleer of op de factuur de verleggingsregel vermeld wordt (BTW VERLEGD / REVERSE CHARGE).
**Wat als er toch btw aangerekend wordt op de factuur?**
Probeer de leverancier te contacteren, geef door dat het om een B2B-aankoop gaat en geef je btw-nummer door. De leverancier zal normaal gezien een creditnota opmaken en een nieuwe correcte factuur versturen. Indien je de initiële factuur reeds betaald hebt, zal de leverancier ook het btw-gedeelte moeten terugstorten.
Indien er geen mogelijkheden zijn om de verleggingsregel toe te passen, kan je de leverancier best vermijden voor zakelijke aankopen.
{% hint style="danger" %}
**intracommunautaire aankopen als vrijgestelde kleine onderneming**
Hier is het omgekeerde verhaal van toepassing. Geef je btw-nummer als vrijgestelde kleine onderneming **niet** door bij EU-aankopen. De leverancier zal denken dat je periodieke btw-aangiftes indient en zal bijgevolg een factuur zonder btw opmaken. Jij moet dan wederom een speciale btw-aangifte in België indienen om de btw op deze aankoop af te dragen!\
\
**De fiscus kijkt mee!** \
Op basis van de jaarlijkse IC-listings weet de fiscus perfect wanneer je dergelijke aankopen hebt gedaan.
{% endhint %}
## Import van goederen van buiten de EU
We spreken van import wanneer je goederen aankoopt en invoert in de EU. De goederen zullen ingeklaard worden bij de douane.
Naast de originele aankoopfactuur, zal je bijkomstig een factuur ontvangen met de douanekosten, verwerkingskosten en de import-btw. Deze tweede factuur kan je mee opnemen in je boekhouding en btw-aangifte om de import-btw te recupereren.
### EORI-nummer
Wanneer je goederen wil importeren, moet je je ondernemingsnummer als [EORI-nummer](/belastingen-en-bijdragen/btw/eori-nummer) laten activeren. Dit is een eenmalige, vrij eenvoudige en snelle procedure.
### ET 14000 vergunning
Om de voorfinanciering van import-btw ter vermijden en dus je cashflow te optimaliseren, kan je als onderneming een [ET 14000 vergunning](/belastingen-en-bijdragen/btw/et-14000-vergunning) aanvragen.
## Diensten van buiten de EU
Bij aankopen van diensten buiten de EU is de lokale verlegging van toepassing. De diensten komen namelijk de EU-zone binnen. Via je btw-aangifte zal je dus de btw op deze aankopen moeten afdragen, je kan echter de btw tegelijk weer recupereren wanneer het om een volledig beroepsmatige aankoop gaat waarop geen fiscale beperkingen van toepassing zijn.
## FAQ
Hoe werkt de btw-voorfinanciering?
Als je een factuur ontvangt met btw, moet je die btw vaak direct betalen aan de leverancier, terwijl de recuperatie pas bij je volgende btw-aangifte geregeld wordt. Dit betekent dat je tijdelijk de btw voorfinanciert.
Is de btw op al mijn kosten aftrekbaar?
Helaas niet, het is aan te raden om steeds een conforme btw-factuur te laten opmaken voor de aankopen. Hiernaast moet men rekening houden met het beroepsmatig karakter van de aankopen en de wettelijke beperkingen van de btw-aftrek.
Kan ik best extra kosten maken om mijn btw-saldo te verlagen?
Nee, onnodige of overbodige aankopen doen om het btw-saldo te verlagen is geen slimme zet.
Een goed beheer van de btw-cashflow is wel belangrijk. Hou ook altijd de deadlines voor de betaling van het btw-saldo in de gaten.
# (I)OSS
## OSS-regeling
### Wat is de One-Stop-Shop (OSS)?
De bedoeling van de OSS-regeling is dat de btw eerlijk kan verdeeld worden over de lidstaten op basis van het type geleverde diensten of goederen en de lidstaat waar de (particuliere) koper of afnemer zich bevindt.
{% hint style="info" %}
**Land van afnemer**
Btw afdragen in het land van de klant staat hier dus centraal.
{% endhint %}
Het gaat hier voornamelijk om:
* Diensten via elektronische weg: telecommunicatiediensten, omroepdiensten, e-diensten, enz.
* Verkopen op afstand
* Andere specifieke B2C diensten (zie [lijst](https://financien.belgium.be/nl/ondernemingen/btw/e-commerce/oss/diensten))
* Afstandsverkopen vanuit een derdelandsgebied of een derde land ingevoerde goederen ([IOSS](#invoerregeling-ioss))
### Wat zijn verkopen op afstand?
Er is sprake van verkopen op afstand wanneer je als verkoper:
1. Goederen verkoopt
2. aan in de EU gevestigde particulieren of andere kopers die geen btw nummer opgeven
3. waarbij de goederen zich verplaatsen van de ene EU-lidstaat naar de andere
4. en het vervoer van de goederen door u of voor uw rekening gebeurt.
{% hint style="danger" %}
**Deze goederen vallen niet onder verkopen op afstand:**
* Nieuwe vervoermiddelen
* Margegoederen
* Goederen geleverd met montage of installatie door of voor rekening van de verkoper
* Accijnsgoederen (bv. alcoholische dranken)
* Levering van gas via een aardgassysteem of gelijkaardig systeem
{% endhint %}
Als verkoper zorg je er dus voor dat de goederen bij de koper geraken:
* Je vervoert de goederen zelf,
* of je verstuurt de goederen zelf per post,
* of je geeft een (externe) vervoerder de opdracht,
* of je factureert de afnemer voor het vervoer en verwijst deze vervolgens door naar een vervoerder,
* of een vervoerder op eender welke manier promoot.
{% hint style="danger" %}
**Let op bij dropshipping!**
Dropshippers staan meestal niet in voor het vervoer naar de klant, hierdoor kunnen zij niet altijd toepassing maken van de OSS-regeling. Bespreek dit met je accountant en check of je aan alle voorwaarden voldoet!
{% endhint %}
### Btw-tarieven & verdeling over de lidstaten
Voor bovenvermelde diensten en goederen moet het juiste btw-tarief aangerekend worden van het land waar de afnemer of koper gevestigd is.
Aangezien je met meerdere btw-tarieven te maken hebt, is de setup van je verkoopsystemen zeer belangrijk. Voor webshops is het bijvoorbeeld evident dat de juiste btw automatisch aangerekend wordt bij de checkout.
1. Je klant koopt de goederen/diensten bij je aan en betaalt het totaalbedrag incl. het juiste btw-bedrag).
2. De goederen worden verzonden naar de klant.
3. De btw op de verkopen (betaald door je klant) wordt afgedragen via de ingediende OSS-aangiftes en de betaling ervan.
4. De overheid zorgt voor de correcte verdeling van de betaalde btw over de juiste lidstaten zoals doorgegeven in de OSS-aangifte.
### Omzetdrempel van € 10.000,00
Op deze regeling bestaat echter een uitzondering. Indien je totale omzet op jaarbasis voor diensten via elektronische weg en verkopen op afstand het bedrag van € 10.000,00 niet overschrijdt, mag je gewoon Belgische btw aanrekenen en dien je de gewoonlijke periodieke btw-aangiftes in.
{% hint style="warning" %}
**Aandachtspunt voor vrijgestelde kleine ondernemingen!**
Maak je gebruik van de [vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen](/belastingen-en-bijdragen/btw/btw-hoedanigheid/vrijstelling-kleine-ondernemingen)? Dan weet je dat je geen btw moet aanrekenen op je verkopen zolang je omzet op jaarbasis onder de € 25.000,00 blijft.
Verkoop je echter diensten of goederen die onder de OSS-regeling vallen, dan moet je rekening houden met deze speciale drempel van € 10.000,00. Overschrijdt je deze drempel, dan moet je wel de juiste btw gaan aanrekenen en OSS-aangiftes indienen.
De andere verkopen kunnen dan wel nog genieten van de vrijstellingsregel voor kleine ondernemingen.
Omgekeerd moeten de verkopen onder de OSS-regeling niet meegeteld worden voor de drempel van € 25.000,00.
{% endhint %}
## IOSS-regeling (Invoerregeling)
Via de IOSS-regeling kan je als verkoper goederen met geringe waarde in de EU invoeren en vervolgens verkopen aan particuliere kopers.
Onder deze regeling:
1. Wordt de invoer van de goederen vrijgesteld van de btw.
2. De btw op de verkoop, die verschuldigd is in het land van de koper, wordt afgedragen via de IOSS-aangifte.
### Wanneer is de invoerregeling van toepassing?
We spreken van afstandsverkopen met invoer wanneer:
1. Goederen verkocht worden
2. vanuit een derde land of een derdelandsgebied
3. aan in de EU gevestigde particulieren of andere kopers die geen btw nummer opgeven
4. waarbij het vervoer door of voor rekening van de leverancier gebeurt (met directe of indirecte tussenkomst)
5. en de intrinsieke waarde van de ingevoerde goederen max. € 150,00 bedraagt.
{% hint style="danger" %}
**Deze goederen vallen niet onder verkopen op afstand:**
* Nieuwe vervoermiddelen
* Margegoederen
* Goederen geleverd met montage of installatie door of voor rekening van de verkoper
* Accijnsproducten (bv. alcoholische dranken)
* Levering van gas via een aardgassysteem of gelijkaardig systeem
{% endhint %}
Als verkoper zorg je er dus voor dat de goederen bij de koper geraken:
* Je vervoert de goederen zelf,
* of je verstuurt de goederen zelf per post,
* of je geeft een (externe) vervoerder de opdracht,
* of je factureert de afnemer voor het vervoer en verwijst deze vervolgens door naar een vervoerder,
* of een vervoerder/externe dienst op eender welke manier promoot of de gegevens van de afnemer doorgeeft om het vervoer uit te kunnen voeren.
{% hint style="danger" %}
**Let op bij dropshipping!**
Dropshippers staan meestal niet in voor het vervoer naar de klant, hierdoor kunnen zij niet altijd toepassing maken van de OSS-regeling. Bespreek dit met je accountant en check of je aan alle voorwaarden voldoet!
{% endhint %}
### **Vrijstelling van btw bij invoer & afdracht btw op verkoop**
De invoer van de goederen wordt vrijgesteld van btw.
Onder de IOSS-regeling reken je bij de verkoop de juiste btw aan. Deze draag je dan via de IOSS-aangifte af.
1. De klant bestelt op uw (web)shop & betaalt het totaalbedrag incl. de juiste btw.
2. De goederen worden verzonden naar de EU.
3. Er wordt een invoeraangifte gedaan en de douanedienst controleert het doorgegeven btw-nummer, type van de goederen, waarde, enz.
4. De invoer wordt vrijgesteld van btw indien het btw-nummer correct geregistreerd werd onder de IOSS-regeling.
5. De goederen worden afgeleverd op het bestemmingsadres van de klant.
6. De btw op de verkoop (die betaald werd door de klant) wordt afgedragen door de maandelijkse indiening van de IOSS-aangiftes en de betaling ervan.
7. De overheid zorgt voor de correcte verdeling van de betaalde btw over de juiste lidstaten zoals doorgegeven in de IOSS-aangifte. "
### Wat als ik de IOSS-regeling niet kan toepassen?
Afhankelijk van de toegepaste incoterms en afspraken rond leveringen en vervoer, zijn er verschillende scenario's van toepassing:
1. **Lokale btw-registratie(s)**\
Je moet je in elk land waar je kopers gevestigd zijn registreren en daar de btw afdragen via lokale btw-aangiftes (extra administratie, complexiteit & kosten).\
\
De invoer van de goederen is dan niet meer vrijgesteld van btw, maar deze btw kan je recupereren via je lokale btw-aangiftes.\
\
De communicatie met je boekhouder in België is ook cruciaal. Voorzie dus de nodige gegevens, facturen en rapporteringen van je buitenlandse verkopen zodat je Belgische boekhouding en btw-aangiftes correct kunnen verwerkt worden.
2. **Koper zorgt zelf voor de invoer**\
De koper voert de goederen zelf in en draagt de btw, douane- en inklaringskosten zelf af. \
De post- of koerierdienst zorgt voor de afhandeling en inning van deze kosten bij de koper. \
\
In dit geval is duidelijke communicatie zeer belangrijk. Geef dus op je (web)shop aan dat de koper zelf zal instaan voor afdracht van de btw en andere eventuele kosten. Bij de verkoop via je (web)shop mag je dan ook geen btw aanrekenen.
## Wanneer moet ik een (I)OSS-aangifte indienen?
De OSS-aangiftes moeten op kwartaalbasis ingediend worden, zie [deadlines btw](/belastingen-en-bijdragen/fiscale-deadlines/deadlines-btw). \
De IOSS-aangiftes moeten op maandbasis ingediend worden, zie [deadlines btw](/belastingen-en-bijdragen/fiscale-deadlines/deadlines-btw).
# EORI-nummer
Om goederen op een vlotte manier te kunnen invoeren heb je een EORI-nummer nodig.
De aanvraagprocedure is vrij eenvoudig en gebeurt door het invullen van een formulier dat je per e-mail mag doorsturen. De aanvraag wordt redelijk snel behandeld.
Indien je je eerste invoer vlot wil laten verlopen, kan je best al op voorhand de aanvraag doen. Doe je dit niet, dan krijg je sowieso een melding van de maatschappij die instaat voor de inklaring.
Op de website van de FOD Financiën kan je alle nodige info en aanvraagformulieren terugvinden.
{% embed url="" %}
FOD Financiën - Algemene info EORI-nummer
{% endembed %}
{% hint style="info" %}
**Aanvraag via e-mail**
Vul het aanvraagformulier in en stuur deze ondertekend door naar . \
Hou de mail simpel en voorzie de nodige info in het onderwerp/titel van de mail voor een vlotte verwerking.
**Onderwerp: AANVRAAG/BE/EORI/A3 - Naam onderneming (Ondernemingsnummer)**
\
*Geachte*\
\
*Gelieve in bijlage de aanvraag terug te vinden voor een EORI-nummer voor de onderneming \[ondernemingsnaam + ondernemingsnummer].*
\
*Indien u nog bijkomende info nodig heeft, laat dan gerust iets weten.*\
\
*Alvast bedankt voor de medewerking.*
{% endhint %}
Via onderstaande pagina kan je de geldigheid van je EORI-nummer controleren:
{% embed url="" %}
# ET 14000 vergunning
Importeer je als onderneming regelmatig goederen uit derde landen? Dan kan het voorfinancieren van de invoer-btw een belangrijke impact kan hebben op je cashflow. De ET 14000 vergunning kan hier gelukkig een oplossing voor bieden.
## Import van goederen
Na het aanvragen van een [EORI-nummer](/belastingen-en-bijdragen/btw/eori-nummer) kan je als onderneming goederen naar België importeren vanuit derde landen.
Het nadeel bij de klassieke import van goederen is dat Je van de douane-expediteur bij de inklaring een aparte factuur ontvangt met de invoerrechten en de aangerekende btw op de waarde van de goederen.
Concreet betekent dit dat je de btw vooraf moet financieren bij betaling van deze factuur. Als btw-plichtige onderneming kan je via de eerstvolgende btw-aangifte deze btw recupereren.
Cashflowmatig komt dit uiteraard nadelig uit, hier komt de ET 14000 in het spel.
## De ET 14000 vergunning
### Wat is de ET 14000?
Via de ET 14000 wordt de invoer-btw op de goederen direct verlegd naar de periodieke btw-aangifte. Dit betekent dat je geen btw meer moet voorfinancieren omdat je enkel nog een administratieve registratie in de btw-aangifte moet doen. Het geld blijft dus in de pocket van de onderneming.
Er valt dus een hele uitgaande geldbeweging weg, deze gelden kan je nu voor andere bedrijfsmatige zaken gaan benutten, een groot voordeel dus.
### Wie kan een ET 14000 aanvragen?
Enkel btw-plichtige ondernemingen die periodieke btw-aangiften indienen kunnen de ET 14000 aanvragen.
{% hint style="info" %}
Vrijgestelde kleine ondernemingen en art. 44 vrijgestelde ondernemingen kunnen helaas geen aanvraag doen.
{% endhint %}
### Hoe kan ik een ET 14000 aanvragen?
Je kan de ET 14000 vergunning zelf aanvragen via MyMinFin. Je accountant kan dit ook voor u aanvragen met het juiste btw-mandaat.
{% hint style="warning" %}
**Enkel voor periodieke btw-aangevers**
Een ET 14000 vergunning kan enkel aangevraagd worden door een btw-plichtige onderneming die periodieke btw-aangiften indient.
{% endhint %}
Oude aanvraagprocedure
De verschillende aanvraagformulieren zijn beschikbaar op de website van de FOD Financiën.
{% hint style="info" %}
**Aanvraag via e-mail**
Vul het aanvraagformulier in en stuur deze ondertekend door naar .\
Hou de mail simpel en voorzie de nodige info in het onderwerp/titel van de mail voor een vlotte verwerking.
**Onderwerp: AANVRAAG ET14000 - Naam onderneming (btw-nummer)**
\
*Geachte*\
\
*Gelieve in bijlage de aanvraag terug te vinden voor de ET 14000 vergunning voor de onderneming \[ondernemingsnaam + btw-nummer].*
\
*Indien u nog bijkomende info nodig heeft, laat dan gerust iets weten.* \
\
*Alvast bedankt voor de medewerking.*
{% endhint %}
### Wat zijn de voordelen?
* Geen voorfinanciering van de invoer-btw (positief voor je cashflow)
* Minder administratie
* De inklaring van de goederen bij de douane kan sneller verlopen
* De aanvraag is gratis en gebeurt redelijk snel
---
[Next Page](/llms-full.txt/1)