> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://knowledge.plutus.be/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://knowledge.plutus.be/onderneming-runnen/verloningen/verloning-eenmanszaak/pensioenopbouw.md).

# Pensioenopbouw

Naast het wettelijk pensioen, kan je als zelfstandige met een eenmanszaak een bijkomend pensioen opbouwen op verschillende manieren.

## Vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ)

Via het (sociaal) VAPZ bouw je een extra pot aan pensioenkapitaal op via een Tak 21-levensverzekering (gedeeltelijk Tak 23). 

### Aftrekbaar als beroepskost

De jaarlijkse betaalde premies kunnen in aftrek gebracht worden als beroepskost, waardoor het belastbaar resultaat en de sociale bijdragen verlaagd worden.

{% hint style="success" %}
**Fiscaal attest**

Jaarlijks ontvang je ook een fiscaal attest met het totaalbedrag  van de gestorte premies. Bezorg dit document aan je accountant zodat de nodige controles kunnen uitgevoerd worden en de aangifte personenbelasting correct wordt voorbereid.
{% endhint %}

### Maximale jaarlijkse storting

Het maximumbedrag dat je jaarlijks kan storten is 8,17% (of 9,40% bij een sociaal VAPZ) van het netto belastbaar beroepsinkomen van drie jaar terug met een maximumbedrag in euro dat jaarlijks geïndexeerd wordt. 

| Type VAPZ    | Percentage op belastbaar netto inkomen | Maximumbedrag (2026) |
| ------------ | -------------------------------------- | -------------------- |
| Gewoon VAPZ  | 8,17%                                  | 4.086,34 euro        |
| Sociaal VAPZ | 9,40%                                  | 4.701,54 euro        |

### Premietaks

Op de VAPZ-premies is er *geen* premietaks verschuldigd!

### Uitkering bij einde contract

Op het einde van het contract ontvang je als begunstigde een pensioenkapitaal.

#### Inhoudingen & bijdragen

De uitkering bij pensionering is onderworpen aan een solidariteitsbijdrage van max. 2%. Er wordt ook een RIZIV-inhouding gedaan van 3,55%.

#### Belastingen

Het kapitaal wordt belast aan de progressieve tarieven in de personenbelasting. 

Het belastbaar kapitaal wordt bepaald volgens het systeem van de 'fictieve rente'. Elke jaar moet de fictieve rente binnen de verplichte aangiftetermijn aangegeven worden.

| Leeftijd bij uitkering | Fictieve rente op kapitaal | Aangifteplicht |
| ---------------------- | -------------------------- | -------------- |
| 65 en ouder\*          | 5,00%                      | 10 jaar        |
| 63 - 64                | 4,50%                      | 13 jaar        |
| 61 - 62                | 4,00%                      | 13 jaar        |
| 60                     | 3,50%                      | 13 jaar        |

*(\*) Vanaf de leeftijd van 65 jaar, wordt de fictieve rente slechts op 80% van het kapitaal berekend.*

## Pensioenovereenkomst voor zelfstandigen (POZ)

Als zelfstandige met een eenmanszaak kan je ook een pensioenovereenkomst voor zelfstandigen (POZ) afsluiten. Zelfstandigen met een vennootschap kunnen geen POZ afsluiten.

{% hint style="info" %}
**VAPZ eerst**

Uit een VAPZ haal je meer voordelen, we raden aan om eerst te kijken naar het VAPZ en deze optimaal te benutten.
{% endhint %}

### Belastingvermindering

Met de POZ geniet je van een belastingvermindering in de personenbelasting van 30% op de gestorte bijdragen. Men moet wel rekening houden met de 80%-grens.

### Premietaks

De POZ is onderworpen aan een premietaks van 4,40%.

### Uitkering bij einde contract

Op het einde van het contract ontvang je als begunstigde een pensioenkapitaal.

#### Inhoudingen & bijdragen

De uitkering bij pensionering is onderworpen aan een solidariteitsbijdrage van max. 2%. Er wordt ook een RIZIV-inhouding gedaan van 3,55%.

#### Belastingen

Op het opgebouwd pensioenkapitaal ben je 10% belastingen verschuldigd.

## Individuele pensioentoezegging (IPT)

Een IPT kan enkel afgesloten worden via een vennootschap. In een eenmanszaak is dit dus niet mogelijk.


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter:

```
GET https://knowledge.plutus.be/onderneming-runnen/verloningen/verloning-eenmanszaak/pensioenopbouw.md?ask=<question>&goal=<endgoal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.